THAO THIẾT TRÊN ĐỈNH ĐỒNG - Chương 37: Điều Kiện Của Người Cứu
Chiều 14 tháng 5, từ nhà thờ họ trở về, Tôn Khắc Minh ghé qua biệt phủ họ Chu một lần ngắn. Ông không vào phòng khách. Ông chỉ đứng ở tiền sảnh, nói với…
Nội dung chương
Chiều 14 tháng 5, từ nhà thờ họ trở về, Tôn Khắc Minh ghé qua biệt phủ họ Chu một lần ngắn.
Ông không vào phòng khách. Ông chỉ đứng ở tiền sảnh, nói với Ngọc Phân và Tiểu Đồng hai việc. Một, ông đã đọc xong phần cuối của cuốn sách, trình tự đã đủ. Hai, sáng mai ông sẽ tới, và ông yêu cầu một cuộc họp đủ mặt cả nhà. Ông không nói trước nội dung. Tiểu Đồng hỏi dồn, ông chỉ đáp một câu:
- Việc tôi sắp nói, người cần nghe nhất phải nghe trực tiếp. Nói lại qua người khác, nó mất một nửa sức nặng. Sáng mai, mười giờ, tôi sẽ có mặt. Nhà chỉ cần chuẩn bị một thứ: ông nhà phải tỉnh táo, và vừa dứt một bữa ăn.
Đêm đó, ở biệt phủ, không ai ngủ yên. Ngọc Phân kể sau này rằng bà nằm nghe tiếng chồng ăn bữa đêm và nghĩ mãi về hai chữ đủ mặt. Trong năm tuần bệnh tật, căn nhà này đã họp đủ mặt nhiều lần. Họp về bác sĩ. Họp về việc giấu báo chí. Họp về lịch trực đêm. Chưa cuộc họp nào có mặt chính người bệnh, trong lúc tỉnh táo, để nghe một điều kiện. Bà linh cảm được việc sắp tới không giống những lần trước.
Sáng 15 tháng 5, Tôn Khắc Minh quay lại biệt phủ họ Chu và yêu cầu một cuộc họp đủ mặt.
Ông nói yêu cầu đó qua điện thoại từ tối hôm trước, sau khi rời nhà thờ họ. Đủ mặt nghĩa là có Lưu Ngọc Phân, có Chu Tiểu Đồng, có Chu Chí Viễn, và có chính Chu Vĩnh Khang, vào lúc ông ta tỉnh táo và vừa dứt một bữa ăn. Không họp qua người đại diện. Không họp lúc người bệnh đang trong cơn đói, vì lời nói trong cơn đói không phải lời của ông ta.
Mười giờ sáng, cả nhà ngồi trong phòng khách. Khang ngồi trên ghế tựa cao, đắp chăn mỏng qua bụng, trước mặt là khay ăn vừa dọn đi. Ông gầy tới mức bộ đồ ngủ rộng thùng thình quanh vai và tay. Chỉ có cái bụng phình lên là không thuộc về hình ảnh một người bệnh kiêng ăn. Ngọc Phân ngồi cạnh chồng, tay đặt lên thành ghế. Tiểu Đồng ngồi phía bên kia. Chí Viễn ngồi đối diện, lần này ngồi xuống ghế như mọi người, không đứng khoanh tay ở cuối phòng như những lần trước.
Khắc Minh đặt cuốn sổ tay chép Trấn Sát Lục lên bàn. Ông không mở sách ngay. Ông nhìn Khang trước.
- Ông Chu. Tôi đã đọc hết phần cuối của sách họ tôi. Trình tự làm lễ, tôi nắm đủ. Dụng cụ, nhà tôi có đủ. Người làm, tôi chỉ định được. Nhưng tôi đặt một điều kiện, trước toàn gia đình, và tôi chỉ làm lễ khi điều kiện này xong.
Phòng khách yên đi. Khang ngẩng đầu, nhìn ông. Mắt ông ta hõm sâu, nhưng tỉnh.
- Thầy cứ nói.
- Khi nào làm lễ, chính ông phải nói ra miệng, lúc tỉnh táo như lúc này, sự thật về những gì ông đã làm với dân thôn Hà Gia. Nói trước vợ con ông. Và ông phải tự mình đồng ý để cả nhà chứng kiến lễ phong ấn, ở ngay trong phòng trưng bày, bên cạnh chiếc đỉnh. Không ai nói thay ông. Không có bản cam kết soạn sẵn để ông ký cho xong.
Ngọc Phân hít một hơi rõ mạnh. Tiểu Đồng nhìn cha. Chí Viễn cúi mặt xuống hai bàn tay.
Khang hỏi, giọng khàn:
- Việc tôi làm ở thôn Hà Gia, liên quan gì tới cái lễ của thầy? Thầy cứ làm phần của thầy. Chuyện đất đai là chuyện của tập đoàn, có pháp luật, có giấy tờ.
- Nó liên quan ở đúng một điểm, và điểm đó là gốc của mọi việc trong căn nhà này năm tuần qua.
Khắc Minh mở sổ tay, nhưng không đọc. Ông nói bằng lời của mình, chậm và rõ.
- Theo sách của họ tôi, thứ trong miệng con thú đó bám vào người bằng một thứ duy nhất: lòng tham tương ứng với mối oán bị giam trong nó. Nó bám được vào ông, vì ông đã làm một việc cùng một bản chất với việc đã tạo ra nó ba nghìn năm trước. Việc đó, cả nhà này đều biết. Báo chí cũng đã viết. Chỉ có một người chưa từng nói ra nó bằng miệng mình, trước người nhà mình. Là ông.
- Thầy muốn tôi nhận tội trước vợ con tôi.
- Tôi muốn ông mở đúng cái nút đã buộc sợi dây đó lại. Sợi dây tôi nhìn thấy nối từ miệng thú vào rốn ông. Tôi cắt được nó bằng búa và chu sa. Nhưng sách của tổ tôi ghi rõ: người bị bám còn giấu tham, còn chối việc mình làm, thì dây cắt xong vẫn tìm được chỗ bám lại, trong chính sự im lặng đó. Tôi không làm một cái lễ để rồi ba ngày sau quay lại từ đầu. Tôi cũng không đứng cạnh một người bệnh sắp chết để diễn một màn cho cả nhà yên lòng. Hoặc làm cho đúng, từ gốc. Hoặc tôi không làm.
Ông nói xong, gấp sổ lại. Ông không thêm một lời thuyết phục nào nữa. Nghề của ông dạy ông rằng điều kiện đưa ra rồi thì phải để nó đứng yên. Nói thêm là mặc cả. Mà việc này không mặc cả được.
Một quãng im lặng dài phủ xuống phòng khách. Ngoài cửa sổ, người làm đang tưới cây trong sân, tiếng nước chảy đều. Trên bàn, đồng hồ điểm mười giờ hai mươi. Theo nhịp của Khang, bữa tiếp theo sẽ tới trong vài phút nữa. Vậy mà không ai trong phòng nhắc tới khay ăn.
Chí Viễn là người lên tiếng trước. Điều này làm chính Khắc Minh cũng bất ngờ. Người con trai đã từng đuổi ông khỏi cổng nhà này, từng thuê thầy dỏm vào đập bừa viên ngọc, giờ nói một câu rất ngắn, và nói với cha mình:
- Cha. Lần này con không phản đối đâu.
Chỉ vậy. Rồi anh im. Nhưng cả phòng đều hiểu trọng lượng của câu nói đó. Rào cản lớn nhất trong căn nhà này, suốt ba tuần, vừa tự rút xuống.
Ngọc Phân khóc. Bà không nói được thành lời. Bà chỉ nắm lấy tay chồng, bàn tay gầy tới mức các đốt xương nổi rõ dưới da. Bao năm bà sống trong căn nhà này, bà đã nghe chồng mình nói về thôn Hà Gia nhiều lần. Trong các bữa tiệc. Trong các cuộc họp qua loa ngoài phòng khách. Lần nào cũng là ngôn ngữ của dự án: giải tỏa, mặt bằng, tiến độ, đền bù theo khung giá. Chưa một lần nào là ngôn ngữ của một con người nói về việc mình đã làm với bốn mươi bảy gia đình khác.
Tiểu Đồng đứng dậy. Cô nói cô lên phòng cha, dù cha đang ngồi ngay đây, vì có những lời cô cần nói riêng với ông trước. Cô đỡ cha đứng dậy, dìu ông lên phòng ngủ trên lầu, chậm rãi từng bậc. Ngọc Phân đi theo sau, mang theo chăn và ly nước. Chí Viễn ở lại phòng khách với Khắc Minh. Hai người đàn ông ngồi đối diện nhau một lúc, không nói gì. Rồi Chí Viễn hỏi một câu duy nhất:
- Nếu cha tôi nhận, thì đêm nào làm?
- Đêm 18. Tôi sẽ chốt sau khi nghe chính ông nhà nói. Không lùi được xa hơn đâu. Cơ thể ông ấy không chờ được.
Ở trên lầu, cuộc nói chuyện của hai cha con kéo dài qua một bữa ăn. Người làm mang khay lên phòng ngủ. Khang ăn bữa của mình, bữa cách bữa trước đúng ba mươi phút, trong lúc con gái ngồi cạnh giường. Cô không ghi sổ thay mẹ. Cô chỉ ngồi đó. Ăn xong, Khang đặt khay xuống, nhìn con gái một lúc lâu. Rồi ông nói một câu, giọng yếu nhưng rõ từng chữ:
- Gọi thầy Tôn lại đây. Cha muốn nói.
Tiểu Đồng chạy xuống cầu thang. Cô không khóc lần này. Cô vào phòng khách, đứng trước Khắc Minh và anh trai, nói lại nguyên câu của cha mình.
Khang được dìu xuống, ngồi lại chiếc ghế tựa cao. Ông nhìn một lượt khắp phòng khách. Nhìn vợ. Nhìn con trai. Nhìn con gái. Rồi ông quay ra phía cửa sổ lớn, nhìn về hướng đông của thành phố. Hướng đó, cách nhà này hơn mười cây số, là thôn Hà Gia. Nơi có bốn mươi bảy hộ dân từng bị đội thi công của tập đoàn ông tới đo đất, cắm mốc và đọc quyết định dời nhà.
Ánh mắt ông dừng ở đó rất lâu. Rồi ông nói:
- Chuyện này, để cha tự nói.
Ông không nói thêm trong buổi sáng hôm đó. Ông xin về phòng nghỉ. Nhưng cả nhà đều hiểu, câu nói ngắn đó đã mở cánh cửa mà năm tuần nay, và thật ra là hơn một năm nay, vẫn đóng chặt. Việc thừa nhận chưa diễn ra. Nó cần một buổi riêng, khi ông đã nghĩ xong, và nó sẽ diễn ra vào ngày mai, trước mặt cả nhà. Khắc Minh đứng dậy, gật đầu với người bệnh.
- Tôi chờ tới ngày mai. Ông cứ nghĩ cho kỹ. Lời nói ra rồi, tôi không muốn ông rút lại.
Trên đường ra cổng, Chí Viễn đi theo ông một đoạn. Người con trai từng gọi bảo vệ mời ông ra khỏi nhà này, giờ đi bên cạnh ông, tay đút túi quần, mắt nhìn xuống nền sân. Tới bậc thềm, anh dừng lại.
- Thầy Tôn. Về việc đêm 13, tôi chưa nói được câu xin lỗi cho ra hồn. Tôi nói bây giờ. Tôi xin lỗi. Nếu đêm đó viên ngọc vỡ thật, tôi đã giết cha tôi bằng chính tay mình thuê về.
- Cậu giữ câu xin lỗi đó. Ngày mai, nếu cha cậu nói được phần của ông ấy, cậu sẽ cần nó cho một việc khác. Việc sửa lại những gì cha cậu để lại ở phía đông thành phố.
Khắc Minh lên xe. Qua kính chiếu hậu, ông thấy Chí Viễn đứng ở cổng rất lâu, không vào nhà ngay. Cái nhà này, lần đầu tiên sau năm tuần, đang tự sắp xếp lại từ bên trong. Đó không phải việc búa và chu sa làm được. Đó là việc chỉ những người trong nhà mới làm được cho nhau.