THẺ BÀI HẮC BẠCH VÔ THƯỜNG - Chương 23: Ba Đồng Tiền Giả
Rời nhà quàn, đoàn phúc tra không về thư phòng nghỉ. Giờ Sửu của ngày hai mươi tám tháng tám vừa bắt đầu, kho tang vật của phủ là chặng tiếp theo trong…
Nội dung chương
Rời nhà quàn, đoàn phúc tra không về thư phòng nghỉ. Giờ Sửu của ngày hai mươi tám tháng tám vừa bắt đầu, kho tang vật của phủ là chặng tiếp theo trong đêm. Cố Minh Đức đi trước, biên bản khám lại còn giữ trong tay áo, bước chân chậm mà không dừng. Trần Văn Khải ôm hộp hồ sơ làm việc theo sau, trong lòng hiểu rõ nhịp của đêm nay. Mỗi giờ trôi qua là một lớp hồ sơ cũ bị lật. Đó cũng là một giờ trong giao kèo của thầy hắn vơi đi, dù không ai trong đoàn được phép nói ra điều ấy.
Kho tang vật nằm ở dãy nhà ngang phía đông của phủ, cửa khóa hai lớp, chìa do người giữ kho giữ một, phòng văn thư giữ một. Người giữ kho được Triệu Thiết Ngưu gọi dậy trong im lặng. Ông ta ngái ngủ, vừa thấy tri phủ đứng trước cửa kho lúc nửa đêm thì mặt tái đi, quỳ xuống thưa rằng tang vật vụ án họ Ngô từ ngày nhập kho tới nay chưa từng mở, niêm phong còn nguyên, sổ nhập kho còn đủ.
- Mở kho. Đêm nay kiểm lại toàn bộ tang vật của vụ án, đối chiếu từng món với biên bản tịch thu.
Lệnh miệng của Cố Minh Đức ngắn gọn. Người giữ kho run tay tra chìa, Thiết Ngưu soi đèn kiểm niêm phong cửa kho và niêm phong của từng hộp tang vật trước khi cho mở. Khải ghi lại giờ mở kho, tình trạng niêm phong, người chứng kiến, đúng lệ như mọi lần trong đêm nay.
Tang vật của vụ án không nhiều. Một con dao nhà bếp thu ở tiệm, cán gỗ, lưỡi ngắn, được gói riêng. Một túi vải nâu, chính là túi tiền tìm thấy cạnh Trần Đại Trụ ở bến sáng mười ba tháng tám. Và số tiền trong túi, một trăm hai mươi đồng đại dương, đã được đếm và ghi vào biên bản tịch thu từ ngày mười chín tháng tám, khi Khải lần đầu cầm thử một đồng và thấy nhẹ bất thường, trình miệng lên trên rồi bị gạt đi.
Đêm nay, không ai gạt hắn nữa.
Cố Minh Đức cho trải một tấm vải trắng lên án giữa kho, đổ toàn bộ một trăm hai mươi đồng ra thành từng chồng mười đồng, đếm lại từ đầu trước mặt cả đoàn. Tiếng tiền chạm nhau vang khô trong gian kho hẹp. Đếm đủ một trăm hai mươi, không thiếu một đồng. Rồi ông ra lệnh tách riêng từng đồng, cân và gõ thử.
Việc cân có cân tiểu ly của kho, vốn dùng để kiểm bạc vụn. Thiết Ngưu cân, Khải ghi, người giữ kho đọc số. Phần lớn các đồng nặng đều nhau, tiếng gõ trong và ngân dài khi thả nhẹ xuống mặt án gỗ. Nhưng tới chồng thứ tư, Thiết Ngưu dừng tay.
- Bẩm đại nhân, đồng này nhẹ.
Ông đặt đồng ấy lên cân. Kim cân lệch rõ so với đồng thật vừa cân trước đó. Gõ thử xuống án, tiếng của nó đục, ngắn, như gõ vào một miếng kim loại rỗng ruột. Cố Minh Đức cầm đồng lên, đưa sát đèn dầu, lật qua lật lại. Khải cũng ghé mắt nhìn. Mặt tiền in hình như mọi đồng đại dương khác, mới nhìn không khác gì. Nhưng các nét khắc nông hơn, mép tiền không sắc. Và ở rìa mặt tiền, gần như bị giấu trong đường viền, có một dấu siêu nhỏ hình chữ thập lệch. Dấu ấy có một nét dài, một nét ngắn vẹo sang bên, như dấu đóng riêng của người đúc.
Đoàn kiểm tiếp, chậm hơn, từng đồng một. Tới cuối, trên tấm vải trắng có đúng ba đồng được tách riêng ra một góc. Ba đồng nhẹ hơn hẳn tiền thật. Ba đồng tiếng gõ đều đục. Ba đồng đều có cùng một dấu thập lệch ở cùng một vị trí trên mặt tiền.
- Ba đồng. Ghi rõ số lượng. Không hơn, không kém.
Khải ghi, tay vững hơn hắn tưởng. Ba đồng tiền giả, nằm lẫn trong một trăm hai mươi đồng tang vật dùng để kết tội một người nông dân gánh thuê. Hắn nhớ lại ngày mười chín tháng tám, khi hắn cầm đồng tiền nhẹ lần đầu và người ở phòng văn thư cười hắn là thư lại trẻ hay nghĩ vẩn vơ. Mười ngày sau, đồng tiền nhẹ ấy nằm dưới đèn dầu của kho tang vật, có tri phủ ngồi chứng kiến, có bộ đầu cân và gõ lại, có biên bản riêng ghi từng dấu vết.
Cố Minh Đức phân tích trước mặt cả đoàn, giọng lạnh và chậm, như đọc một bản kết luận đã chín.
- Có hai cách tiền giả vào được túi này. Một là kẻ gài túi tiền đã lấy vội tiền trong két của ông Ngô mà không biết trong két có lẫn tiền giả. Chủ tiệm cho vay, tiền qua tay đủ hạng người, két có lẫn vài đồng giả là việc có thể có. Hai là chính túi tiền này không lấy từ két, mà được gom từ một nơi khác, nơi tiền giả là thứ sẵn có. Dù là cách nào, dấu thập lệch này cũng chỉ về một nơi: xưởng đúc đã đúc ra chúng. Xưởng ấy đúc tiền giả không phải để tiêu lẻ ở chợ. Nó đúc để rửa tiền qua két của tiệm cho vay, qua sòng bạc ở bến, qua những món vay không ai dám khai.
Khải nối ngay tới tờ trình nặc danh mà hắn đã chép ở đầu tháng, tờ trình nói về một xưởng đúc tiền giả ngoài trấn, về những đêm xe chở kim loại đi qua bến mà không qua sổ sách của phủ. Khi ấy tờ trình bị xếp vào loại tin đồn thất thiệt. Đêm nay, ba đồng tiền trong tay hắn là bằng chứng bằng kim loại của tờ trình ấy: xưởng đúc tiền giả ngoài trấn là có thật, và tiền của xưởng đã nằm ngay trong tang vật của vụ án mạng.
Cố Minh Đức cho xem lại con dao nhà bếp. Dao được mở gói, đặt cạnh biên bản khám lại vừa lập ở nhà quàn. Lưỡi dao ngắn, độ sâu tối đa của lưỡi, đo từ mũi tới chuôi, không tới được độ sâu của nhát đâm chí mạng ghi trong biên bản mới. Mép lưỡi có chỗ sứt cũ, không có dấu của một lưỡi dao vừa đâm sâu qua áo và da thịt ba lần như mô tả. Quan trọng hơn, như Khải đã ghi từ những ngày đầu mà không ai để ý, dao thu được khô, sạch một cách kỳ lạ so với một hung khí vừa gây án.
- Dao này không phải hung khí. Ghi loại khỏi chuỗi hung khí, giữ lại làm tang vật đối chiếu tại đường nếu bên kia nhắc tới.
Người giữ kho được lệnh gói lại ba đồng tiền giả thành một gói riêng, niêm phong bằng triện của phủ ngay trước mặt tri phủ, ghi trên mặt gói số lượng, dấu hiệu, giờ niêm phong. Số tiền thật còn lại gói riêng. Túi vải nâu giữ nguyên làm tang vật thứ ba. Mọi thứ được Khải chép vào sổ làm việc thành một danh mục mới, danh mục của hồ sơ phúc tra, tách hẳn khỏi biên bản tịch thu cũ.
Cố Minh Đức không cho đóng kho ngay. Ông bắt kiểm thêm một vòng nữa, lần này kiểm ngược từ sổ nhập kho trở ra tang vật. Sổ ghi túi vải nâu một chiếc, tiền một trăm hai mươi đồng, dao nhà bếp một con, tất cả nhập kho ngày mười chín tháng tám, người nhập là người giữ kho. Người chứng là một thư lại của phòng văn thư đã theo Quyền Đức Lâm đi việc khác. Khải đối chiếu từng dòng, thấy sổ nhập kho không hề ghi trọng lượng của tiền, không ghi dấu hiệu riêng của từng đồng, chỉ ghi tổng số. Một trăm hai mươi đồng, đối với người chép sổ ngày ấy, là một con số. Đối với đoàn phúc tra đêm nay, trong con số ấy có ba đồng giả, và ba đồng giả ấy đủ sức đổi hướng cả một vụ án tử hình.
Ông còn cho Thiết Ngưu gõ thử lại ba đồng giả một lần cuối, lần này gõ xen kẽ với ba đồng thật lấy ngẫu nhiên trong số còn lại, để người giữ kho, người ngoài cuộc nhất trong phòng, tự phân biệt bằng tai. Người giữ kho nhắm mắt nghe, chỉ đúng cả sáu lần, đồng thật ngân dài, đồng giả đục và cụt. Ông ta nghe xong thì quỳ xuống thưa rằng mười mấy năm giữ kho, ông ta chưa từng được lệnh kiểm tiền tang vật kỹ như đêm nay, các vụ trước cứ đếm đủ số là niêm phong cất đi.
- Đủ số chưa bao giờ là đủ chứng cứ. Từ nay, vụ nào qua tay ta, tiền tang vật phải cân, phải gõ, phải ghi dấu riêng nếu có.
Lời dặn ấy Khải cũng ghi vào sổ, vì nó không chỉ nói về ba đồng tiền này. Nó nói về cả một lệ làm việc đã để cho người ta nhét tiền giả vào tang vật, ghi ngược hướng vết thương vào biên bản, và đóng dấu tử hình lên một người vô tội mà không một ai trong phủ thấy cần phải kiểm lại.
Trước khi rời kho, Khải được lệnh mang theo gói ba đồng tiền giả đã niêm phong và ghé qua thư phòng. Ở thư phòng, đèn vẫn cháy, và trên mặt án, tấm lệnh bài của Thất Gia vẫn cắm đứng như từ đầu đêm, bên cạnh nén hương âm đã tàn thêm một đoạn, tro lạnh xám trắng cong xuống mà không rơi. Khải đặt gói tiền giả lên án, ngay dưới lệnh bài, theo đúng chỗ Cố Minh Đức chỉ.
Cố Minh Đức nhìn ba đồng tiền qua lớp giấy niêm phong, nhìn tấm lệnh bài, rồi nói một câu mà Khải ghi vào sổ tay riêng chứ không ghi vào biên bản.
- Một bên là dấu của kẻ đúc tiền. Một bên là dấu của âm ty. Đêm nay, cả hai đều đang nhìn chúng ta làm việc.
Rời thư phòng, trời vẫn chưa sáng, nhưng Khải biết hướng của vụ án đã đổi hẳn. Đêm qua, đoàn còn đi tìm một bàn tay. Đêm nay, đoàn đã có thêm một cái dấu: dấu thập lệch của xưởng đúc nhà họ Lỗ, thứ sẽ còn phải được gọi tên rõ ràng hơn nữa trước khi giờ Ngọ tới.