THẺ BÀI HẮC BẠCH VÔ THƯỜNG - Chương 35: Thiếu Gia Tới Phủ
Mười một giờ hai mươi lăm, Cố Minh Đức ngồi một mình trong tiền sảnh của phủ, chờ một vị khách mà ông biết chắc sẽ tới trước giờ Ngọ. Ông đã tính nước đi…
Nội dung chương
Mười một giờ hai mươi lăm, Cố Minh Đức ngồi một mình trong tiền sảnh của phủ, chờ một vị khách mà ông biết chắc sẽ tới trước giờ Ngọ.
Ông đã tính nước đi này từ lúc cho niêm phong bọc tang vật ở bến. Bắt quản gia của một nhà như nhà họ Lỗ, bắt quả tang trước mặt dân bến, giam riêng trong phủ, thì chủ của quản gia ấy không thể ngồi yên ở biệt viện mà chờ tới công đường. Hắn phải tới phủ. Hắn phải tới trước khi phiên xử mở, khi còn có thể nói chuyện trong phòng khách thay vì nói trước mặt dân chúng. Và hắn phải tới với đủ sức nặng đi kèm để một ông tri phủ vừa bị rút hết tay chân phải hiểu rằng thả người ra là con đường êm đẹp nhất cho tất cả.
Cố Minh Đức biết điều đó, và ông chờ. Hai bàn tay ông đặt trên đầu gối, lạnh. Không phải lạnh vì buổi sáng, vì ngoài sân nắng đã đứng bóng và tiền sảnh không có gió. Tay ông lạnh từ trong lạnh ra, như đêm qua khi ông cầm chén trà mà không thấy hơi ấm qua lớp sứ. Giao kèo với âm ty chỉ dời giờ chết của ông tới cuối giờ Ngọ hôm nay, nó không cho ông thêm sức, thêm hơi ấm, thêm một khắc khỏe mạnh nào. Thân thể ông vẫn đang đi xuống theo đúng cái chết đã điểm trong sổ sinh tử, từng giờ một. Và ông cảm nhận sự đi xuống ấy rõ hơn bất cứ ai: hơi thở ngắn hơn buổi sáng, đầu gối nặng hơn khi đứng, và một cơn choáng chỉ chực tới mỗi khi ông đứng lên quá nhanh.
Ông đã dặn Khải đứng sau cột ở phía trong tiền sảnh, ghi nhớ mọi lời nói trong buổi tiếp khách này, nhưng không lên tiếng. Ông cũng đã dặn lính lệ ở cổng: khách tới thì mời vào đúng lễ, không ngăn, không hỏi giấy.
Tiếng vó ngựa và tiếng lính hô nhau ở cổng phủ vang lên lúc mười một giờ rưỡi.
Lỗ Kính Đường bước vào tiền sảnh trong bộ áo gấm sáng màu, trước ngực đeo hư hàm ngũ phẩm, thứ hàm mua bằng tiền mà hắn luôn đeo trong những dịp cần người ta nhìn thấy. Đi sau hắn là viên sư gia của Đề đốc, tay cầm quạt, vẻ mặt điềm tĩnh của người tới làm chứng cho một cuộc nói chuyện êm đẹp. Sau nữa, ở ngoài sân, một đội lính doanh đứng thành hàng, không vào tiền sảnh, nhưng đứng ở vị trí mà từ trong nhìn ra, ai cũng thấy rõ: hôm nay nhà họ Lỗ tới phủ không phải bằng hai bàn tay trắng.
Cố Minh Đức đứng dậy tiếp khách.
Chính lúc ông đứng dậy ấy, cơn choáng thứ hai của ông ập tới.
Lần đầu tiên là ở cửa thư phòng, lúc ba giờ sáng, khi ông tiễn Lương Thanh Hư ra về và suýt ngã ngay trước mặt bạn cũ, phải nhờ đạo sĩ đỡ lấy cánh tay. Lần này, giữa tiền sảnh, trước mặt cháu của Đề đốc và sư gia của ông ta, mặt đất dưới chân ông nghiêng đi nhanh hơn lần trước. Ông đưa tay ra và nắm được tay ghế, kịp, trước khi người ông đổ về phía trước. Móng tay ông bấm vào gỗ. Ông đứng yên như vậy một nhịp, hai nhịp, chờ cho tiền sảnh thôi chao đảo, chờ cho hơi thở quay lại, và trong hai nhịp ấy ông nghe rõ tiếng quạt của viên sư gia dừng lại giữa chừng.
Ông không để cho cảnh ấy kéo dài thành một cảnh yếu đuối cho người ta kể lại. Ông vịn tay ghế, đứng thẳng lên bằng chính sức của mình, và nói câu chào khách bằng một giọng vẫn đều, dù câu nói phải chia làm hai nhịp thở mới hết.
- Đường thiếu gia tới phủ, có việc gì cần bàn, trước giờ Ngọ?
Lỗ Kính Đường mỉm cười, một nụ cười được tập từ nhỏ trong một nhà không ai nói không với hắn, và ngồi xuống ghế khách mà không chờ mời tới lần thứ hai.
- Tri phủ đại nhân, tôi tới hỏi thăm một việc nhỏ. Sáng nay, người của phủ bắt quản gia nhà tôi ở bến, ngay trước mặt dân chúng, nói là phi tang tang vật. Lỗ Phúc theo nhà tôi đã nhiều năm, tính tình nhát, làm việc kho bãi. Nếu hắn có cầm nhầm hay vứt nhầm một bọc đồ cũ nào của nhà kho, đó là lỗi của một quản gia dốt, không phải tội phi tang trong án tử hình. Đại nhân bắt hắn giữa bến như bắt một kẻ cướp, e rằng làm mất mặt cả nhà họ Lỗ lẫn phủ này, trước một phiên xử mà chính đại nhân vừa ban lệnh mở.
Hắn nói trôi chảy, lễ độ ở bề ngoài, và Cố Minh Đức nghe trong từng chữ cái phần không nói ra: thả quản gia, hủy phiên hội thẩm. Đổi việc bắt quả tang ở bến thành một sự hiểu lầm của lính lệ, và mọi chuyện sẽ êm đẹp cho cả phủ lẫn trấn. Câu cuối cùng hắn nói chậm lại, mắt nhìn thẳng vào tri phủ.
- Bác tôi, Đề đốc đại nhân, rất quý trọng đại nhân. Người không muốn một chuyện nhỏ ở bến làm sứt mẻ tình nghĩa giữa doanh và phủ, nhất là vào đúng ngày thọ của đại nhân vừa qua. Việc gì cũng có cách nói chuyện trong nhà. Đưa ra công đường trước mặt dân chúng, e rằng nói xong rồi, có những lời không rút lại được, cho cả hai phía.
Trong tiền sảnh im lặng một lúc. Ngoài sân, tiếng dân chúng chờ xử án vẫn râm ran, và xa hơn nữa, tiếng mõ của trấn đã bắt đầu điểm những tiếng đầu tiên báo giờ Ngọ sắp tới.
Cố Minh Đức không đáp ngay bằng lời. Ông ra hiệu cho Khải. Thư lại trẻ từ sau cột bước ra, hai tay dâng lên tờ đình đao lệnh đã đóng triện, bản lưu ở phủ, đặt lên bàn giữa chủ và khách, ngay trước mặt Lỗ Kính Đường và viên sư gia.
- Mời thiếu gia và sư gia đọc lại lệnh này. Lệnh đã ban sáng nay, đã dán ở cổng phủ, đã gửi ra pháp trường, và đã giao một bản tận tay sư gia ở quán trọ đầu trấn.
Viên sư gia cầm tờ lệnh lên đọc, dù hắn đã đọc nó một lần ở quán trọ. Lỗ Kính Đường không cầm. Hắn chỉ liếc xuống dấu triện đỏ ở cuối tờ giấy, như liếc một thứ hắn đã biết là không bẻ được bằng một cuộc nói chuyện trong phòng khách.
- Quản gia nhà họ Lỗ, Cố Minh Đức nói, giọng ngắn và rõ, từng chữ một, bị bắt quả tang đang phi tang tang vật trong một vụ án tử hình đang được đình đao để xét lại. Tang vật gồm áo dính máu và dao găm, đã niêm phong trước mặt dân bến, đã kiểm kê ở phủ có thợ may và biên lai làm chứng phụ. Thả hay giữ người này, không phải việc nói chuyện trong nhà. Trưa nay, công đường sẽ nói việc ấy trước mặt dân chúng. Ai có lời gì về Lỗ Phúc, xin mang ra công đường mà nói, ở đó mọi lời đều được ghi vào biên bản và mọi người đều được nghe.
Nụ cười trên mặt Lỗ Kính Đường tắt dần. Hắn đứng dậy, và Cố Minh Đức nhận ra ngay lúc ấy, ở vị khách trẻ tuổi này. Có một thứ quen thuộc mà ông đã thấy trong hồ sơ và trong lời kể của nhân chứng: sự hoảng loạn của một người lần đầu tiên trong đời gặp một cánh cửa không mở ra khi hắn đẩy.
- Đại nhân nhất định làm tới cùng?
- Lệnh đã ban. Quan không nói hai lời.
Câu ấy, Cố Minh Đức biết, ông đã nói một lần trong đêm nay, ở thư phòng, với một đạo sĩ xin lập đàn nới điều kiện cho ông. Sáng nay ông nói lại với một thiếu gia tới xin nới điều kiện cho nhà mình. Cả hai lần, câu trả lời đều là một.
Rồi ông làm việc cuối cùng của buổi tiếp khách, việc mà ông đã chuẩn bị từ khi nghe tiếng vó ngựa ở cổng. Ông ra hiệu cho lính lệ mang vào một phong thiệp đã viết sẵn, giấy đỏ, chữ ngay ngắn, đóng triện của phủ ở mép phong. Ông tự tay trao phong thiệp ấy cho viên sư gia của Đề đốc, không trao cho Lỗ Kính Đường.
- Đây là thiệp của tri phủ Chu Gia Giác, kính mời Đề đốc đại nhân dự khán phiên hội thẩm giờ Ngọ hôm nay tại công đường của phủ. Ghế dự khán dành cho khách danh dự đã được kê sẵn ở bên phải ghế chủ tọa. Kính mong đại nhân tới, để tận mắt thấy phép nước được thi hành ở trấn này.
Viên sư gia hai tay nhận thiệp, cúi đầu. Hắn hiểu ngay nước đi này như hắn đã hiểu đình đao lệnh ở quán trọ: một lời mời trang trọng, đóng triện, trao trước mặt cháu của Đề đốc. Thì Đề đốc không thể không tới mà không mất mặt trước cả trấn, và cũng không thể tới rồi cho lính phá phiên xử mà không mất mặt gấp đôi. Ghế dự khán là ghế của khách. Một khi đã ngồi vào ghế ấy, trước mặt dân chúng, quyền lực lớn nhất vùng cũng phải ngồi và xem như một người khách.
Lỗ Kính Đường cười gằn một tiếng ngắn, quay người ra về. Khi hắn bước xuống bậc thềm của tiền sảnh, Cố Minh Đức nhìn thấy, rõ như thấy một dòng chữ trong hồ sơ: bàn tay trái của hắn, tay trái vẫn giấu một nửa trong ống tay áo gấm. Đang vô thức vê một đồng tiền nhỏ giữa các ngón tay, vê nhanh và đều, thói quen của một người đang hồi hộp mà chính hắn cũng không biết tay mình đang làm gì. Và ở phía sau cột trong tiền sảnh, Khải cũng đang nhìn xuống bàn tay ấy. Thầy trò hai người không nói gì với nhau. Điều cần xác nhận, cả hai đều đã thấy tận mắt lần thứ hai.
Cố Minh Đức đứng dậy tiễn khách ra tới cửa tiền sảnh, lần này ông vịn tay ghế ngay từ đầu, không đợi cơn choáng tới mới tìm chỗ vịn, và ông đứng thẳng được cho tới khi bóng áo gấm của khách khuất khỏi sân trong. Hơi thở của ông ngắn tới mức câu tiễn khách cuối cùng vẫn phải chia làm hai nhịp, nhưng ông nói hết, không thiếu một chữ lễ.
Cổng phủ mở rộng ra cho dân vào sân dự khán. Từng dòng người từ ngoài phố tràn vào sân ngoài rồi sân trong, lính lệ phải giơ tay giữ lối đi giữa sân. Từ xa, tiếng mõ của trấn điểm dồn hơn, báo giờ Ngọ đã rất gần.
Cố Minh Đức quay vào trong. Ở gian nhà trong, trên giá gỗ, chiếc áo quan xử án của ông đã được lính lệ treo sẵn từ sáng, áo thụng sẫm màu, cổ áo ngay ngắn. Ông đi chậm qua hành lang, tự tay cầm lấy chiếc áo quan ấy xuống khỏi giá, khoác lên vai mình, và tự tay cài từng nút áo, không để ai giúp.