THẺ BÀI HẮC BẠCH VÔ THƯỜNG - Chương 39: Nhân Chứng Vắng Mặt
Mười hai giờ mười sáu phút, chiếc ghế dành cho Tiền Bảo Sâm ở phía bên công đường vẫn trống. Trần Văn Khải nhìn chiếc ghế ấy đúng ba nhịp thở, và trong…
Nội dung chương
Mười hai giờ mười sáu phút, chiếc ghế dành cho Tiền Bảo Sâm ở phía bên công đường vẫn trống.
Trần Văn Khải nhìn chiếc ghế ấy đúng ba nhịp thở, và trong ba nhịp ấy, hắn tính lại quãng đường từ tiệm cầm đồ Điển Ký tới phủ nha: một đoạn phố chính, một cây cầu đá nhỏ bắc qua kênh, rồi tới cổng phủ. Người khỏe đi hết chưa đầy một khắc. Người già như ông chủ tiệm, đi chậm, chống gậy, cũng không thể mất từ giờ Tỵ tới giờ này mà chưa tới. Sáng nay, khi Khải rời tiệm bằng cửa sau với hộp vật chứng ôm trước ngực, Tiền Bảo Sâm đã nhận lời ra công đường làm chứng, đã ký vào biên bản giao nhận, đã dặn người nhà giữ cuốn sổ cầm đồ gốc để mang theo khi phủ gọi. Ông không phải người thất hứa. Ông là người làm nghề cầm đồ mấy chục năm giữ chữ tín như giữ tủ sắt.
Đã có chuyện xảy ra trên đoạn phố ngắn ấy.
Một người của phủ được Khải cử ra cổng chờ nhân chứng từ đầu phiên, lúc này chạy nhanh vào đường, mặt đầy mồ hôi. Tới bên án thư và báo gấp bằng giọng đủ nhỏ để không làm loạn sân, nhưng đủ gấp để Khải nghe xong thì tay hắn lạnh đi.
Tiền Bảo Sâm đã rời tiệm từ trước giờ thăng đường, mang theo cuốn sổ cầm đồ gốc, đi cùng một người nhà của tiệm. Tới đầu phố dẫn vào phủ, một nhóm người chặn đoàn lại, danh nghĩa là người của doanh trại kiểm tra giấy tờ người ra vào khu vực xử án. Họ giữ ông chủ tiệm lại để kiểm tra, cho người nhà đi tiếp mà không cho quay lại, và tới giờ này, chưa ai thấy ông được thả ra, cũng chưa rõ ông bị giữ ở đâu. Người nhà của tiệm đang đứng khóc ở cổng phủ, nói chỉ nghe nhóm người ấy nói một câu là kiểm tra xong sẽ cho đi, nhưng phiên xử thì không chờ một cuộc kiểm tra giấy tờ không có hồi kết.
Đây là thua thật của buổi trưa nay, và Khải hiểu ngay nó được tính toán chính xác tới mức nào. Phía bên kia không cần phá phiên xử. Họ chỉ cần cắt đi một mắt xích: miệng của người chủ tiệm, người duy nhất có thể đứng giữa đường, chỉ vào chiếc nhẫn ngọc và nói tên của kẻ đã mang nó tới cầm vào sáng mười ba tháng tám. Nhẫn còn đó, biên lai còn đó, nhưng nếu không có người đối chứng, phía bên kia sẽ nói giấy tờ là giấy tờ của phủ tự trình, nhẫn là nhẫn không có người xác nhận nguồn gốc. Và mắt xích ấy sẽ lung lay giữa đường đúng vào lúc đồng hồ chỉ còn hơn nửa giờ nữa là tới hạn chót.
Viên sư gia của Đề đốc đã nghe được tin ấy gần như cùng lúc với Khải, bằng một người nhà của doanh vừa ghé vào sau ghế dự khán thì thầm. Hắn đứng dậy ngay, lần này không phải nửa bước như ở phần khám nghiệm, mà đứng hẳn ra, chắp tay hướng về ghế chủ tọa, giọng to và đúng lễ tới mức cả sân đều nghe rõ.
- Bẩm tri phủ đại nhân, vật chứng chiếc nhẫn là vật chứng quan trọng bậc nhất của phần này. Nay nhân chứng giữ đồ, chủ tiệm Điển Ký, vắng mặt không rõ lý do, không có người đối chứng trực tiếp về nguồn gốc của món đồ. Theo lệ xử án, vật chứng thiếu người đối chứng thì chưa thể trình như chứng cứ đầy đủ. Hạ chức xin đại nhân cho hoãn đường phần này, chờ nhân chứng tới nơi rồi hãy xét tiếp, để tránh oan sai cho mọi phía.
Hắn nói chữ hoãn đường rất nhẹ, như một lời khuyên hợp lệ. Nhưng cả án thư đều hiểu: hoãn đường trong buổi trưa nay nghĩa là chết. Hạn chót là cuối giờ Ngọ, mười ba giờ. Hoãn để chờ một nhân chứng đang bị giữ ở một nơi không ai biết, bởi một nhóm người không ai gọi tên được, thì chờ tới bao giờ. Chờ tới khi trống điểm mười ba giờ, án cũ tự khôi phục, đao ở pháp trường rơi xuống, và phiên hội thẩm này tan giữa sân như một trò hề của một ông tri phủ già đã tự trói mình vào một tờ lệnh quá sức.
Sân phủ bắt đầu xôn xao. Dân ở sân ngoài chưa hiểu hết chữ lệ trong lời của viên sư gia, nhưng họ hiểu chữ hoãn, và họ hiểu vẻ mặt của Khải khi hắn quay sang nhìn chủ tọa. Vương Tú Anh ở góc sân ôm chặt con gái, mặt trắng bệch. Trần Đại Trụ quỳ giữa đường ngẩng đầu lên, như một người vừa thấy sợi dây cứu mình bị ai đó cầm kéo cắt ngay trước mặt.
Cố Minh Đức không hoãn.
Ông không nổi giận, không đập án, không cãi lệ với viên sư gia bằng một bài dài. Ông chỉ đưa tay ra, và nói với thư lại của mình, giọng bình tĩnh tới mức sự bình tĩnh ấy tự nó làm cả sân lặng xuống.
- Khải, trình vật chứng chiếc nhẫn. Trình cả chuỗi giữ gìn của nó, theo đúng biên bản, không thiếu một mắt xích nào.
Khải đứng dậy. Hai tay hắn nâng hộp vật chứng niêm phong của phủ lên khỏi án thư, hộp mà chính hắn đã niêm phong ở tiệm Điển Ký từ giờ Tỵ sáng nay. Mang về phủ bằng cửa sau, đặt vào chồng hồ sơ hội thẩm, và giữ không rời từ lúc thăng đường tới giờ. Hắn kiểm dấu niêm phong trước mặt cả đường, đọc to giờ niêm phong và chữ ký của mình trên mép niêm phong, rồi mở hộp ngay giữa đường.
Trong hộp, trên lớp vải lót, là chiếc nhẫn ngọc bích, mặt nhẫn khắc chữ Thọ, màu ngọc sâu, nét khắc đã mòn nhẹ. Bên cạnh hộp nhẫn, Khải đặt biên lai gốc lưu của tiệm Điển Ký, tờ giấy hắn đã nhận cùng chiếc nhẫn sáng nay, ghi ngày cầm mười ba tháng tám, món đồ nhẫn ngọc, số tiền bốn mươi đồng, tên người cầm là một cái tên giả. Và bên cạnh biên lai gốc, hắn đặt thêm một phong bì riêng của phủ, mở ra trước mặt cả đường: bản biên lai thứ hai, bản giao cho người cầm đồ. Được tìm thấy sáng nay trong lớp lót của chiếc áo tang vật dính máu thu ở bến Vãn Độ, trong phòng tra án, có bộ đầu làm chứng, có chính Lỗ Phúc có mặt khi tờ giấy rơi ra.
Ba thứ được đặt thành một hàng trên án thư, dưới ánh sáng giữa trưa của công đường.
Khải đọc chuỗi giữ gìn thành tiếng, từng mắt xích một, không nhanh, không chậm, như đọc một bản văn mà hắn đã thuộc lòng từ lúc ôm hộp chạy qua hai con phố sáng nay.
Chiếc nhẫn ngọc này là nhẫn của Ngô Đức Tài, nạn nhân của vụ án, vật ông đeo thường trực ở ngón cái tay trái, cả bến đò Vãn Độ đều biết, và ngón tay ấy trống nhẫn trong biên bản khám nghiệm tử thi ngay từ ngày đầu. Sáng mười ba tháng tám, một người mang chiếc nhẫn này tới tiệm cầm đồ Điển Ký, cầm lấy bốn mươi đồng, ghi tên giả. Chủ tiệm giữ nhẫn trong hộp riêng, giữ biên lai gốc trong kẹp giấy lưu của tiệm, suốt mười sáu ngày không bán, không cho chuộc thay, không giao cho ai. Sáng nay, giờ Tỵ, chủ tiệm Điển Ký là Tiền Bảo Sâm tự tay giao chiếc nhẫn và biên lai gốc cho thư lại Trần Văn Khải ngay tại tiệm, có biên bản giao nhận ký tên và điểm chỉ. Khải niêm phong ngay tại tiệm, tự tay mang về phủ, giao vào chồng hồ sơ hội thẩm, và từ giờ phút ấy tới giờ phút này, hộp niêm phong không rời khỏi chuỗi giữ gìn của phủ một khắc nào.
Bản biên lai thứ hai là cùng một món cầm ấy, cùng một ngày, cùng một số tiền, cùng một món đồ, từng chữ khớp với biên lai gốc và khớp với dòng ghi trong sổ cầm đồ của tiệm. Bản này không nằm ở tiệm. Bản này nằm trong lớp lót của chiếc áo dính máu của kẻ phi tang bị bắt quả tang sáng nay ở bến. Người cầm nhẫn giữ bản biên lai của mình trong lớp lót áo, và chiếc áo ấy là áo may theo kiểu riêng của biệt viện Tùng Phong.
Hắn đọc xong thì công đường lặng đi một lúc, rồi Cố Minh Đức mới lên tiếng. Ông không nhìn vào hộp nhẫn nữa. Ông nhìn thẳng về phía ghế dự khán, nơi Đề đốc Lỗ Đình Uy đang ngồi, và nói câu chốt của phần trình này, chậm, rõ, và nặng như một dấu triện đóng xuống giấy.
- Người thì có thể bị giữ dọc đường. Giấy tờ và ngọc thì không biết nói dối, và cũng không ai giữ chúng lại được.
Cả sân vỗ tay rào rào. Tiếng vỗ tay bắt đầu từ sân ngoài, từ phía những người ở thôn của Đại Trụ, rồi lan vào sân trong, lan tới tận hàng lính lệ, tới mức lính lệ phải gõ mõ liên hồi để giữ trật tự cho phiên xử được tiếp tục. Khải nhìn thấy Vương Tú Anh vừa khóc vừa vỗ tay, nhìn thấy lão chài Giả Tam Giang ngồi trên ghế thấp cũng giơ bàn tay lành lặn lên vỗ theo. Nhìn thấy bà Tôn chắp hai tay lại như người vừa được nghe một câu nói thay cho tất cả những người nghèo trong sân này: nhân chứng miệng có thể bị chặn ở đầu phố. Nhưng một chuỗi giấy tờ liền mạch, một chiếc nhẫn ngọc nằm đúng chỗ của nó, và một tờ biên lai rơi ra từ lớp lót áo của kẻ phi tang, thì không một nhóm người kiểm tra giấy tờ nào giữ lại được.
Viên sư gia của Đề đốc ngồi xuống, không nói thêm một lời nào về việc hoãn đường nữa. Hắn đã hiểu như cả sân đã hiểu: mắt xích nhân chứng miệng bị cắt đứt sáng nay đã được nối lại bằng một mắt xích khác chắc hơn. Mắt xích đã được khóa từ giờ Tỵ ở tiệm cầm đồ và từ giờ hỏi cung ở phòng tra án. Không phải một phép màu xuất hiện giữa đường vào phút chót, mà là việc chuẩn bị của một phủ nha đã biết trước phía bên kia sẽ đánh vào đâu.
Cố Minh Đức cho ghi vào biên bản: nhân chứng Tiền Bảo Sâm vắng mặt vì bị giữ dọc đường bởi nhóm người danh nghĩa doanh trại kiểm tra giấy tờ. Chưa rõ tung tích tại thời điểm trình vật chứng, phủ ghi nhận việc này và sẽ truy cứu riêng sau phiên xử. Vật chứng nhẫn ngọc và hai biên lai được trình thay cho lời đối chứng miệng, chuỗi giữ gìn liền mạch, được cả đường công nhận vào hồ sơ hội thẩm.
Đồng hồ nước ở góc đường chỉ mười hai giờ hai mươi tư phút. Còn ba mươi sáu phút tới hạn chót.
Khi sân vừa lặng xuống sau hồi mõ giữ trật tự, Khải ngẩng đầu lên và thấy, từ ghế dự khán ở bên phải ghế chủ tọa. Đề đốc Lỗ Đình Uy đang từ từ đứng dậy, hai tay chống nhẹ lên tay vịn của ghế, dáng đứng chậm và nặng, lần đầu tiên trong cả phiên xử, ông ta tự mình lên tiếng.