THẺ BÀI HẮC BẠCH VÔ THƯỜNG - Chương 41: Đối Chất
Mười hai giờ ba mươi hai phút trưa ngày hai mươi tám tháng tám, cửa đường mở ra và Lỗ Kính Đường bước vào giữa sân phủ trong tiếng xì xào nổi lên như…
Nội dung chương
Mười hai giờ ba mươi hai phút trưa ngày hai mươi tám tháng tám, cửa đường mở ra và Lỗ Kính Đường bước vào giữa sân phủ trong tiếng xì xào nổi lên như sóng vỗ vào bờ đá. Trần Văn Khải đứng bên án thư, tay giữ chồng biên bản còn chưa khô mực, nhìn người thanh niên hai mươi chín tuổi ấy đi qua hai hàng lính lệ mà không hề cúi đầu. Áo gấm của hắn vẫn ngay ngắn, hư hàm ngũ phẩm đeo trước ngực vẫn sáng, chỉ có sắc mặt là đã mất đi vẻ thong dong của buổi sáng ở tiền sảnh. Hắn không phải quỳ như người bị cáo thường lệ, vì Cố Minh Đức đã cho hắn đứng mà đối chất, một phần vì thân phận của hắn, một phần vì đại nhân muốn cả sân nhìn rõ từng cử chỉ của người này từ đầu tới cuối.
Ghế dự khán ở bên phải án, Đề đốc Lỗ Đình Uy ngồi bất động, từ lúc ngồi xuống chưa nói thêm một lời nào. Sư gia đứng sau ghế, tay ôm cặp giấy, mắt không dám nhìn thẳng vào cháu của chủ mình. Dưới đường, Trần Đại Trụ vẫn quỳ, đầu cúi thấp, như chưa dám tin phiên xử này còn có một phần dành cho kẻ khác ngoài mình. Ngoài sân, dân trấn chen tới sát hàng rào lính lệ, im lặng tới mức Khải nghe rõ tiếng nước nhỏ giọt trong chiếc đồng hồ nước bên án, đếm ngược tới cuối giờ Ngọ.
Cố Minh Đức ngồi trên ghế chủ tọa, lưng thẳng, hai tay đặt trên án. Hơi thở của ông ngắn hơn buổi sáng rất nhiều, mỗi câu nói đều phải chia làm hai nhịp, nhưng giọng ông vẫn rõ và lạnh như mọi phiên xử trước đây. Ông không nhìn Kính Đường lâu. Ông nhìn xuống biên bản, rồi ngẩng lên, nói từng chữ một.
- Lỗ Kính Đường. Đường này gọi ngươi vào không phải để nghe ngươi kêu oan hay nhận tội thay ai. Đường này gọi ngươi vào để đối chất ba vật chứng đã trình. Ngươi nghe từng món, đáp từng món. Nói gian một lời, đường này ghi một lời.
Kính Đường chắp tay, cố giữ lễ.
- Bẩm đại nhân, tiểu nhân tới phủ là để làm rõ việc quản gia bị bắt. Tiểu nhân không liên quan tới cái chết của ông Ngô Đức Tài. Đêm mười hai tháng tám, tiểu nhân ngủ ở biệt viện Tùng Phong, gia nhân trong viện đều có thể làm chứng.
- Gia nhân của ngươi làm chứng cho ngươi, việc ấy đường này ghi nhận, nhưng không lấy làm bằng. - Cố Minh Đức nói. - Ngươi có quan hệ tiền bạc gì với nạn nhân không?
Một thoáng im lặng. Kính Đường liếc nhanh về phía ghế dự khán, rồi đáp, giọng đã tính trước.
- Có. Tiểu nhân có vay của ông Ngô một món tiền, như nhiều người buôn bán trong trấn vẫn vay qua lại. Vay thì trả, đó là việc làm ăn. Không lẽ cứ ai nợ tiền người chết thì đều là kẻ giết người sao, bẩm đại nhân?
Câu đáp ấy khéo tới mức trong sân có tiếng xì xào đồng tình lác đác. Khải ghi lại nguyên văn, thầm hiểu vì sao đại nhân cho đối chất công khai: lời khéo nói trước cả trấn phải đứng chung với vật chứng, và vật chứng thì không biết nói khéo.
Cố Minh Đức gật đầu rất nhẹ, như thể câu trả lời ấy nằm trong dự liệu.
- Tốt. Ngươi nhận có nợ. Nợ bao nhiêu, ngươi nói được không?
- Vài trăm đồng, tiểu nhân không nhớ rõ từng món. Sổ sách ở biệt viện, nếu đại nhân cần, tiểu nhân cho người mang tới sau.
- Sau thì muộn. - Ông quay sang phía án thư. - Khải, trình món thứ nhất.
Khải bước lên, mở hộp tang vật thứ nhất đã niêm phong từ ngày mười chín tháng tám, khi phủ kiểm kê túi tiền gài bên người Đại Trụ ở bến. Trong hộp là ba đồng tiền được gói riêng trong giấy dầu, tách khỏi một trăm mười bảy đồng tiền thật còn lại của túi tiền một trăm hai mươi đồng. Hắn đặt ba đồng lên chiếc khay gỗ, đưa lên cao cho lính lệ mang đi một vòng trước đường, rồi đặt khay xuống trước mặt Kính Đường.
- Ba đồng này lấy ra từ chính túi tiền đặt cạnh Trần Đại Trụ lúc bị bắt ở bến Vãn Độ rạng sáng mười ba tháng tám. - Khải nói to, rõ từng chữ, đúng như đại nhân đã dặn từ đêm phúc tra. - Ba đồng đều nhẹ hơn tiền thật, tiếng gõ đục, và trên mặt mỗi đồng đều có một dấu siêu nhỏ hình chữ thập lệch. Dấu ấy, phủ đã đối chiếu với tiền giả tịch thu trong một vụ đổi tiền ở bến hồi tháng trước, cùng một dấu, cùng một khuôn. Đó là dấu riêng của một xưởng đúc, không phải dấu của tiền lưu hành trong trấn.
Kính Đường nhìn ba đồng tiền trên khay, môi mím lại. Hắn nói:
- Tiền giả ở bến thì nhiều. Người gài túi tiền cho nông dân kia dùng tiền gì, tiểu nhân làm sao biết được.
- Ngươi không cần biết người gài dùng tiền gì. - Cố Minh Đức nói. - Ngươi chỉ cần nghe đường này hỏi: xưởng đúc ra những đồng tiền có dấu thập lệch này, ở trấn này, là xưởng của ai?
Sân im phăng phắc. Kính Đường không đáp ngay. Sư gia sau ghế dự khán khẽ ho rồi im bặt khi Đề đốc giơ tay ngăn lại: ông bác không cho người của mình chen vào đường nữa, vì chen vào lúc này chỉ làm cả sân chú ý hơn.
- Tiểu nhân không biết xưởng nào đúc tiền giả. - Kính Đường nói cuối cùng. - Việc đúc tiền giả là trọng tội, tiểu nhân là người có hư hàm, lẽ nào lại dính vào.
- Ghi lại: bị đối chất không nhận biết xưởng đúc. - Cố Minh Đức nói với Khải, rồi tiếp. - Trình món thứ hai.
Khải mở phong hồ sơ thứ hai, lấy ra một trang giấy đã ngả vàng ở mép, mặt giấy có vết gấp và một góc bị rách vì từng bị kẹp trong bìa của cuốn sổ khác. Đó là trang sổ nợ bị xé khỏi sổ của tiệm Ngô Đức Tài, thứ mà đoàn phúc tra tìm lại được vào giờ Thìn sáng nay sau mười sáu ngày tưởng đã mất. Hắn đọc to trước đường, chậm rãi.
- Trang này là sổ tay của nạn nhân Ngô Đức Tài, ghi món nợ của Lỗ Kính Đường, tám trăm đồng đại dương, vay quay vòng, hẹn chót phải trả trước rằm tháng tám. Bên dưới món nợ, nạn nhân ghi thêm một dòng: nếu tới hạn không trả, sẽ trình việc vay tiền để xoay xưởng đúc lên tỉnh đường.
Tiếng xôn xao trong sân lần này lớn hơn hẳn. Tám trăm đồng không phải món nợ qua lại vài chục đồng như lời Kính Đường vừa nói. Và dòng chữ cuối cùng của người chết đã tự nó nói rõ vì sao món nợ ấy không thể kéo dài thêm một ngày nào nữa sau rằm. Khải đưa trang giấy cho lính lệ mang tới trước mặt Kính Đường, giữ ở khoảng cách đủ để hắn đọc rõ nét chữ mà không chạm tay vào được.
Kính Đường đọc, mặt tái dần. Hắn ngẩng lên, giọng cao hơn.
- Chữ của người chết, ai kiểm chứng được? Ông ta muốn ghi bao nhiêu thì ghi. Tiểu nhân chỉ vay vài trăm, ông ta ghi tám trăm để ép lãi, chuyện chủ nợ ghi khống là thường.
- Ngươi vừa nói không nhớ rõ từng món. - Cố Minh Đức nói, giọng không hề cao lên. - Giờ ngươi lại chắc là chỉ vài trăm. Hai lời ấy, đường này ghi cả hai, để tỉnh đường sau này tự đối chiếu. Còn nét chữ, vợ nạn nhân đã nhận trước phủ trong đêm phúc tra, thợ sổ sách của trấn cũng đã đối chiếu với các trang còn lại của cùng cuốn sổ. Ngươi chối nét chữ, đường này ghi ngươi chối. Trình món thứ ba.
Khải hít một hơi. Món thứ ba là món nặng nhất, và cũng là món mà cả sân chưa được nhìn gần. Hắn mở bọc tang vật bắt được ở bến Vãn Độ sáng nay, bọc vải đã niêm phong trước mặt dân bến, nay được chính tay hắn cắt niêm phong tại đường theo lệnh chủ tọa. Bên trong, chiếc áo ngoài dính máu khô được giữ nguyên trong lớp vải lót, không giơ lên. Thứ được đặt lên khay là con dao găm, lưỡi hơi cong, cán gỗ sẫm, trên cán khắc một chữ Đường nhỏ mà rõ.
Lính lệ mang khay đi một vòng. Tiếng xì xào tắt hẳn khi khay trở lại trước đường. Kính Đường nhìn con dao. Ngay lúc ấy, tay trái của hắn thò ra khỏi tay áo gấm. Nó vô thức vê một đồng tiền không có thật giữa các ngón tay, xoay tròn, xoay tròn. Đó đúng là thói quen mà Khải đã thấy ở hội trấn, đã thấy ở bậc thềm tiền sảnh trưa nay, và đã ghi vào sổ tay của mình hai lần. Lần này không chỉ Khải thấy. Lính lệ đứng gần nhất thấy. Mấy người dân ở hàng đầu thấy và chỉ cho nhau. Ngay cả Đề đốc, từ ghế dự khán, cũng nhìn xuống bàn tay ấy và nhắm mắt lại một nhịp rất dài.
- Con dao này, - Khải nói, - được bắt quả tang trong bọc phi tang ở bến Vãn Độ sáng nay, cùng một chiếc áo ngoài còn vệt máu khô ở vạt trước. Người mang bọc ấy là quản gia của ngươi. Cán dao khắc chữ Đường. Ngươi nhận con dao này là của ai?
Kính Đường thu tay trái vào trong áo, quá muộn. Hắn lấy lại bình tĩnh bằng một cách mà về sau Khải ghi vào biên bản là chi tiết lạnh nhất của cả phiên xử. Hắn quay mặt về phía dãy lao ở bên hông đường, nơi Lỗ Phúc đang bị giữ chờ, và nói to, rõ ràng, như nói cho cả sân nghe chứ không chỉ nói với chủ tọa.
- Bẩm đại nhân, nếu trong nhà họ Lỗ thật có người dính vào việc này, thì đó là quản gia Lỗ Phúc tự làm để lấy lòng chủ. Hắn theo hầu tiểu nhân nhiều năm, biết hết việc vay mượn, có thể hắn tự ý đi đòi khất nợ, tự ý gây ra chuyện, rồi tự ý gài tang vật hòng thoát tội. Tiểu nhân hoàn toàn không biết. Phủ bắt được hắn phi tang, đó là bằng chứng hắn có tội. Tiểu nhân sẵn sàng giao hắn cho phủ xử tội thay, không một lời bênh vực.
Cả sân chết lặng. Khải nghe rõ tiếng xích khẽ chạm nhau ở hông dãy lao. Hắn quay lại nhìn. Lỗ Phúc, người quản gia năm mươi tuổi đã cắn răng không khai một chữ từ lúc bị bắt ở bến, qua một buổi thẩm vấn chớp nhoáng, qua một bữa cơm tù, giờ đứng ở cửa dãy lao, hai tay bị trói, mặt không còn chút máu. Hắn nghe trọn câu nói của người chủ mà hắn đã theo hầu, đã chèo thuyền trong đêm mưa, đã mang nhẫn đi cầm, đã giữ im lặng suốt buổi sáng để bảo vệ.
Người hắn như bị rút hết xương. Hắn khuỵu xuống, quỳ sụp trên nền đá của cửa lao, đầu gối đập mạnh mà hắn không hề thấy đau. Lính lệ bên cạnh vội đỡ, nhưng hắn đã cất tiếng, giọng vỡ ra, hướng về phía án thư.
- Đại nhân. - Hắn nói. - Đại nhân, cho tôi khai. Tôi khai hết.
Đồng hồ nước bên án nhỏ thêm một giọt. Còn hai mươi phút nữa mới tới cuối giờ Ngọ, và Khải hiểu phiên xử vừa mở ra cánh cửa cuối cùng, không phải bằng vật chứng, mà bằng chính câu chối bỏ vừa rồi.