THƯƠNG HẢI QUAN TRƯỜNG - Chương 35: Đêm không ngủ
Tối hôm đó, Minh Khang không ngủ. Không phải vì dư âm cơn sốt còn dính ở khớp vai. Cũng không phải vì nóng. Căn hộ B3 khu tập thể im hơn mọi bữa. Quạt…
Nội dung chương
Tối hôm đó, Minh Khang không ngủ.
Không phải vì dư âm cơn sốt còn dính ở khớp vai. Cũng không phải vì nóng.
Căn hộ B3 khu tập thể im hơn mọi bữa. Quạt trần quay chậm, mỗi vòng lại cọt kẹt một tiếng như cái đinh ốc lỏng mãi không ai siết. Ngoài ngõ, tiếng chó sủa rát lên một chặp rồi tắt. Xa hơn một quãng là tiếng pô xe máy giật cục ngoài đường lớn. Từng âm thanh quen của khu dân cư cũ vẫn đi qua đúng nhịp của nó, nhưng trong nhà họ Võ, không khí đã khác từ sáng. Nó không ồn. Chỉ như có một bàn tay nào đó kéo căng mọi sợi dây nói năng.
Qua bức vách mỏng, anh nghe tiếng ba trở mình một lần. Rất khẽ. Một lúc sau là tiếng mẹ kéo lại góc chăn. Rồi im.
Không ai ngủ được.
Khang nằm ngửa, nhìn trần nhà tối mốc. Ban sáng anh đã thử giữ ba bằng những lý do non nhất đời mình. Thời tiết. Sức khỏe. Giấy tờ. Mỗi câu vừa thốt ra đã thấy nhẹ hều như vỏ hành. Không giữ được người, lại còn làm ba sinh cảnh giác.
Muốn cản một người như Võ Văn Thành, không thể đứng ở cửa nhà mà níu. Càng không thể dùng nỗi sợ của một thằng con để chen vào chỗ một cán bộ đã quen bước bằng kỷ luật cơ quan. Nếu muốn giữ ba lại, hoặc ít nhất biết họ đang siết ba bằng cách nào, anh phải thò tay vào đúng chỗ bánh răng đang quay.
Ủy ban.
Ý nghĩ đó hiện lên rõ tới mức Khang ngồi bật dậy trên giường phản. Tấm phản gỗ rít một tiếng ngắn trong đêm.
Anh ngồi yên lắng tai.
Phòng ngoài không động.
Khang cúi người, với lấy cái vở nháp nhét ở mép bàn học. Đèn học bật lên, bóng dây tóc đỏ nhạt phủ một quầng sáng tù mù xuống mặt bàn tróc véc-ni. Ánh sáng đủ nhìn chữ, không đủ để rọi ra khỏi khung cửa. Anh rút bút bi Thiên Long, ấn đầu bút mấy lần cho ra mực rồi viết đúng giữa trang giấy hai chữ ngắn gọn:
Ủy ban.
Viết xong, cổ tay anh dừng lại. Từ lúc chốt được hướng này, mọi câu hỏi thật mới bắt đầu kéo đến: lên đó bằng cớ gì, ngồi ở đâu, tìm cái gì, và làm sao vừa thấy được đường đi của Nguyễn Hữu Lâm vừa không để ba nhìn anh như một thằng nhóc đang chõ mũi vào chuyện cơ quan.
Khang chống đầu bút xuống mép giấy, ngồi nghĩ một lúc lâu.
Mang cơm lên? Không được. Mẹ vốn lo bữa trưa cho ba. Một thằng con trai tự nhiên ôm cà-mên chạy lên cơ quan giữa lúc nhà đang căng như dây đàn sẽ chỉ làm mẹ hỏi dồn, còn ba thì bực. Chưa kể giờ trưa ở cơ quan bao giờ cũng rối. Người ra người vào. Có khi ba còn kéo đồng nghiệp ra quán nước đầu cổng ngồi cho thoáng. Anh mang cơm lên, cùng lắm chỉ đổi được một cái nhíu mày.
Lên lấy thứ gì đó bỏ quên? Cũng dở. Quên chìa khóa, quên sách, quên cái gì đó vặt vãnh đều có một điểm chết: tới nơi là phải quay đầu. Một đứa nhỏ lên kiếm cha vì món đồ thất lạc thì chỉ hợp lý trong vài phút đầu. Sau đó, ai nhìn thấy cũng sẽ bảo nó ra ngoài đứng cho đỡ vướng. Anh cần thời gian bám ở hành lang, không phải một cái cớ chớp nhoáng.
Chỉ còn lại một đường đủ vô hại để lọt qua mắt người lớn.
Xin chữ ký.
Khang hạ mắt xuống trang giấy. Đầu bút nhúc nhắc thêm một dòng nhỏ hơn.
Sổ liên lạc.
Lần này anh không gạch đi.
Cuốn sổ cuối tháng trước trường mới phát vẫn nằm trong ngăn bàn học. Có mộc đỏ. Có ô ký tên phụ huynh. Học sinh lên tìm cha ký sổ hay giấy nghỉ học, chuyện đó thời nào ở thành phố này cũng có. Nó vừa đủ trong sáng để ông bảo vệ ngoài cổng chỉ liếc một cái rồi cho qua. Còn ba, trong một ngày cơ quan ngập việc, nhiều khả năng sẽ chỉ quét mắt qua chỗ cần ký, ký cho xong, rồi mặc anh ngồi chờ thêm một lúc ngoài hành lang.
Khang viết thêm ở mép dưới trang giấy mấy chữ rất ngắn, ngắn tới mức nhìn lướt qua cũng tưởng chỉ là lời dặn học bài: nhìn cửa ra vào, để ý Lâm, nghe tên ba.
Tới đó anh dừng bút.
Tim bỗng đập nảy lên một nhịp rõ hơn. Không nhanh tới mức hốt hoảng. Chỉ là cái kiểu cơ thể báo cho người ta biết anh không còn nghĩ vu vơ trên giường nữa.
Anh đang chuẩn bị tự chui vào cái guồng máy đã nghiền nát cả nhà mình ở kiếp trước.
Khang buông bút, xoa mạnh cổ tay. Phía ngoài cửa sổ, gió biển đêm luồn qua khe lá, rít thành một dải mỏng. Cả khu tập thể mấy năm cuối thế kỷ hai mươi này vẫn y như cũ: tường vôi hôi ẩm, bậc cầu thang mòn gót dép, mấy nhà sát nhau tới mức ho một tiếng cũng nghe rõ. Chỉ có một mình anh biết phía trên cái thành phố cũ kỹ đó là cả một lớp quyền lực vô hình đang dịch chuyển. Một câu chuyển lời. Một chỉ đạo miệng. Một tờ giấy đi sai tay. Thế là đủ bóp nát nhịp sống của một gia đình không kịp tránh.
Nếu anh nằm yên trong phòng, sáng mai mọi thứ vẫn cứ thế chạy. Ba vẫn xách cặp đi. Lâm vẫn lượn qua lại. Người phía sau hắn vẫn ngồi ở phòng kín, uống trà, nói chuyện bằng giọng nhỏ và đẩy người khác ra trước chịu bùn.
Khang không chịu nổi ý nghĩ đó. Anh chống hai tay lên mép bàn, cúi thấp người xuống như muốn ghim trán vào trang giấy cho tỉnh.
Ngay lúc ấy, ngoài phòng khách vang lên tiếng chân rất khẽ.
Khang chộp lấy cuốn vở, gập nửa trang lại theo phản xạ. Cánh cửa buồng hé thêm một gang. Mẹ anh đứng ở đó, tóc búi thấp, một tay ôm cái ly nhôm, tay kia còn giữ vạt áo trước ngực.
– Mi chưa ngủ à?
Giọng bà nhỏ, khàn vì vừa nằm dậy.
Khang kéo cuốn vở sát vào người.
– Dạ chưa.
Lê Thị Hậu bước vào thêm nửa bước. Ánh đèn đỏ nhạt hắt lên quầng mắt bà, làm hiện rõ hai vệt thâm mờ.
– Tắt đèn đi. Mắt mới hết sốt, thức ri lại nhức đầu.
– Con ngủ không được.
Mẹ anh nhìn cái mặt bàn, rồi nhìn lên mặt con trai. Bà không hỏi anh viết gì. Chính cái không hỏi ấy mới làm cổ họng Khang nghẹn lại. Bà biết dạo này anh giấu chuyện, chỉ chưa bóc nó ra thôi.
Bà khẽ hỏi:
– Lại nghĩ chuyện của ba mi?
Khang im một nhịp rồi gật đầu.
– Dạ.
Mẹ anh thở ra. Không dài. Chỉ một hơi mỏng như khói.
– Nghĩ cũng có làm hắn bớt đi đâu.
Câu đó nghe như trách nhẹ, nhưng giọng bà không có lực trách. Nó mệt.
Khang nhìn xuống cái ly nhôm trong tay mẹ. Mép ly còn đọng mấy giọt nước hắt. Bà chắc cũng mới ra ngoài uống nước rồi thấy đèn phòng anh nên ghé lại.
Anh hỏi khẽ:
– Mẹ có ngủ được không?
Lê Thị Hậu hơi khựng. Bà cười nhạt qua mũi.
– Nhà như ri, ai ngủ cho sâu.
Rồi bà ngó về phía bức vách bên kia, nơi ba anh đang nằm.
– Nhưng mai vẫn phải dậy, vẫn phải đi chợ, nấu cơm, giặt áo. Lo thì lo, chớ người sống không được phép nằm im mãi.
Câu nói vô tình cắm thẳng vào chỗ Khang đang nghĩ.
Anh nắm nhẹ đầu bút trong tay, nói như thử dò:
– Nếu muốn biết trên cơ quan họ đang tính gì với ba, chắc phải nhìn tận mắt mới biết.
Ánh mắt mẹ anh chuyển ngay sang mặt anh. Không phải vì bà hiểu hết tầng nghĩa trong câu đó. Mà vì bà nghe ra cái tông giọng ấy không còn là của một thằng học trò đang bực dọc chuyện gia đình.
– Mi đừng có dại.
Chỉ bốn chữ.
Nhưng rất trúng.
Khang ngước lên. Mẹ anh đứng nguyên ở chỗ cửa, dáng người nhỏ, tóc còn rối vì gối, vậy mà cái nhìn lúc ấy lại sắc lạ.
Anh dịu giọng:
– Con chỉ nói vậy thôi.
– Nói thôi cũng đừng nói theo kiểu đó. Ba mi đã thấy mi lạ rồi.
Khang cứng sống lưng.
Bà biết.
Dĩ nhiên bà biết. Từ tối qua tới nay, mỗi cái cách anh hỏi, cách anh nhìn giấy tờ, cách anh cắn câu chuyện tới tận gốc đều không giống một đứa vừa mười sáu tuổi.
– Mẹ...
Anh mở miệng rồi khựng lại.
Nói gì bây giờ?
Nói rằng con đã từng mất ba một lần? Nói rằng nếu lần này con chậm thêm một bước thì cả nhà sẽ lại rơi đúng cái hố cũ? Nói rằng cái thứ đang tới không phải xui rủi vu vơ mà là một guồng sắt có người đứng đạp?
Không nói được.
Khang chỉ còn cách hỏi một câu rất nhỏ:
– Mẹ có thấy ba đang lo không?
Lê Thị Hậu siết nhẹ ngón tay quanh thân ly.
– Có.
Bà đáp ngay. Không né.
– Lo từ bữa trước rồi. Chỉ là ổng không muốn cho mẹ con mình thấy.
– Nhưng mẹ vẫn thấy.
– Sống với nhau chừng đó năm, giấu kiểu chi mà không thấy.
Bà nói xong, mắt hạ xuống cuốn vở anh đang đè bằng cổ tay. Một thoáng thôi. Nhưng đủ cho Khang hiểu nếu anh kéo dài thêm, mẹ sẽ hỏi tiếp.
Anh bèn đóng nắp bút, đẩy cuốn vở sát vào chồng sách.
– Con ngủ đây.
Lê Thị Hậu đứng thêm một nhịp, như muốn nói gì đó rồi thôi. Cuối cùng bà chỉ bước lại, đưa tay vuốt nhanh một cái lên tóc con trai. Động tác rất nhẹ, rất quen, nhưng trên tay bà có cái run mỏng của người mất ngủ.
– Dù tính gì cũng đừng làm ba mi giận thêm. Ổng cứng đầu, nhưng không phải không thương con.
– Dạ.
– Ngủ đi.
Bà kéo cửa khép hờ lại, mang theo ánh sáng phòng khách mỏng như nước vo gạo. Tiếng dép nhựa của mẹ khuất dần ra ngoài. Một lúc sau, căn nhà lại chìm vào thứ im lặng cũ.
Khang ngồi nguyên ở bàn thêm một hồi lâu.
Cuộc nói chuyện ngắn ngủi đó không làm anh đổi ý. Ngược lại, nó khóa ý anh chắc hơn.
Cả nhà đều cảm được có cái gì đang siết tới, chỉ không ai nhìn rõ bàn tay nào đang siết. Mà thứ không thấy mặt mới là thứ nguy nhất. Nó khiến người ta tự nghi ngờ mình, tự lùi một bước, tự cột dây vào cổ rồi tưởng đó là cách giữ yên cửa nhà.
Khang mở cuốn vở ra lại. Ủy ban. Sổ liên lạc. Nhìn cửa ra vào. Để ý Lâm. Nghe tên ba. Chỉ mấy mẩu ngắn ngủi, vậy là đủ.
Anh định viết thêm nữa, rồi dừng lại.
Không cần.
Mẹ vừa nói đúng vào chỗ nguy nhất mà bà không hề biết. Ba đã thấy anh lạ. Nghĩa là ngày mai, phần khó nhất không phải lên được ủy ban, cũng không phải qua mắt ông bảo vệ ngoài cổng. Phần khó nhất là giữ cho cái gã đàn ông ba mươi lăm tuổi trong đầu anh đừng bước ra lộ liễu qua ánh mắt, giọng nói, hay cách đặt câu hỏi. Chỉ cần sơ sẩy thêm một lần trước mấy cái đầu đầy mùi công văn trên kia, mọi cánh cửa sẽ sập xuống ngay.
Khang tựa lưng vào ghế, nhắm mắt trong một nhịp ngắn rồi mở ra. Anh hình dung tòa nhà ủy ban hiện lên rõ mồn một: khối nhà chữ U cũ, bậc tam cấp mẻ góc, hành lang gạch hoa mát lạnh, cửa chớp gỗ, mùi giấy ẩm, mùi trà nguội, mùi mực dấu đỏ dính trong không khí. Ở đó, người ta để lại dấu qua cách xưng hô, một cái liếc mắt, một cánh cửa đóng lâu hơn bình thường. Chỉ cần một mẩu thật là đủ biết dây đang giật từ đâu.
Ngoài cửa sổ, gió đêm thổi mạnh hơn, làm tấm rèm cũ phồng lên rồi xẹp xuống. Khang cúi đầu xé góc trang đã viết mấy chữ ghi nhớ. Miếng giấy nhỏ được gấp làm tư, nhét sâu vào túi áo ngủ treo đầu giường. Anh không vứt. Cũng không để trên bàn. Những thứ liên quan tới ngày mai không thể nằm lộ dưới ánh đèn như bài tập toán.
Khi mọi thứ đã cất xong, Khang với tay tắt đèn.
Bóng tối ụp xuống căn phòng nhỏ.
Anh nằm trở lại giường, kéo chăn ngang bụng, mắt mở thao láo trong màn đêm. Tiếng quạt cọt kẹt lại quay. Lần này, âm thanh ấy không còn làm anh sốt ruột nữa. Nó đều. Lạnh. Giống tiếng kim đồng hồ đang gõ nhịp cho một việc phải tới.
Khang nhắm mắt lại.
Sáng mai, anh sẽ lên ủy ban.