THƯƠNG HẢI QUAN TRƯỜNG - Chương 38: Cái đúng quy trình
Minh Khang quay lại gần khu chiếu nghỉ đầu hành lang, nơi đặt bàn Văn thư. Nếu cứ lảng ở cuối dãy, anh sẽ sớm bị ai đó hỏi. Còn ở đây, một đứa học trò ôm…
Nội dung chương
Minh Khang quay lại gần khu chiếu nghỉ đầu hành lang, nơi đặt bàn Văn thư.
Nếu cứ lảng ở cuối dãy, anh sẽ sớm bị ai đó hỏi. Còn ở đây, một đứa học trò ôm sổ liên lạc ngồi chờ cha lại hợp lý hơn nhiều. Thêm nữa, từ chiếc ghế băng đặt sát tường này, anh có thể nhìn chéo được gần hết nút giao giấy tờ của tầng hai.
Bàn Văn thư làm bằng gỗ tạp, mép sơn nhẵn bóng vì hơi tay. Trên bàn là hai khay sắt gắn nhãn “Công văn đi” và “Công văn đến”, một hộp mực đỏ dính lem cả nắp, cây bút máy, con dấu tròn cán gỗ và một cuốn sổ dày cộp. Sau bàn là ông Hưng, người gầy, đeo kính cận, ngồi thẳng lưng tới mức cái ghế như cũng phải nghiêm theo.
Khang bước lại, giơ quyển sổ liên lạc lên.
– Dạ, chú cho con ngồi ghế kia chờ ba ký sổ được không ạ?
Ông Hưng ngẩng lên, nhìn một cái rồi hất cằm về chiếc ghế băng.
– Ngồi im. Đừng chạy lung tung.
– Dạ.
Khang ngồi xuống. Lưng tựa tường. Quyển sổ mở hờ trên gối. Từ vị trí này, anh thấy được người qua lại trước bàn Văn thư, nghe được gần như mọi câu nói quá nhỏ để dội xa nhưng quá quen để không thốt ra.
Người đầu tiên ghé vào là một gã bụng phệ ôm bìa hồ sơ màu vàng cũ. Hắn đặt phịch xuống bàn.
– Anh Hưng, châm chước vào sổ trước giùm em. Việc gấp.
Ông Hưng lật trang đầu, liếc qua rồi đẩy ngược lại.
– Thiếu bút phê thủ trưởng. Không nhận.
– Sếp Dân có gọi điện nói rồi mà.
– Gọi điện ở đâu cũng được. Xuống đây phải có ký nháy.
Gã bụng phệ nhăn mặt, tay chống lên mép bàn.
– Máy móc quá. Cứ giữ quy trình ri thì việc nào chạy nổi.
Ông Hưng bỏ bút xuống, nhìn qua tròng kính.
– Việc anh chạy không nổi là chuyện của anh. Việc tôi nhận cái thiếu chữ ký rồi mai mốt bị lôi tên ra là chuyện của tôi.
Câu nói nghe khô như gỗ. Gã bụng phệ lầm bầm chửi thề rồi ôm lại tập hồ sơ, bỏ đi.
Ngay sau hắn, một anh cán bộ khác ghé vào xin mượn con dấu “đóng tạm trước, lát bổ sung giấy sau”. Ông Hưng nghe xong thì kéo hộp mực vào sâu hơn, đáp không ngẩng mặt:
– Dấu để đây không phải cái chày giã cua.
Người kia bị chặn cứng, cười gượng hai tiếng rồi cũng bỏ đi.
Chưa đầy hai phút sau, một cô nhân viên trẻ ghé lại xin tra sổ công văn từ hôm trước. Ông Hưng hỏi số đến. Cô kia ấp úng bảo giấy chuyển tay, chưa có số. Ông khép sổ lại ngay.
– Không có số thì không tra được.
– Nhưng em cần biết nó có qua đây chưa.
– Qua đây thì có số. Không có số thì tức là chưa qua đây.
Cô nhân viên cắn môi, ôm xấp giấy rời đi.
Khang ngồi im, nhưng đầu óc chạy rất nhanh.
Chỉ cần ngồi trước bàn này chừng mười phút là đủ hiểu “đúng quy trình” ở ủy ban có hình thù thế nào. Nó nằm ở cái sổ dày cộp, ở chữ ký nháy, ở con dấu đỏ, ở người giữ cửa lạnh như đá. Nhiều lúc nó không làm người ta sạch hơn. Nó chỉ xác định rõ ai sẽ không chịu chết thay ai.
Mà một khi ai đó cố tình đi vòng khỏi nó, chính cái vòng ấy lại lộ mặt.
Khang còn đang nghĩ thì nghe tiếng giày quen. Anh ngẩng lên.
Võ Văn Thành đang đi từ phía phòng Văn phòng UBND về phía này, tay kẹp một bìa hồ sơ. Ông vừa thấy con trai ngồi ở ghế băng là dừng lại ngay. Ánh mắt ông quét từ quyển sổ trên tay anh tới cái cặp đặt dưới chân, rồi dừng lại ở mặt anh lâu hơn bình thường.
– Trưa ni không ở nhà mà lên đây làm gì?
Khang rút ngay quyển sổ ra, mở tới đúng trang có ô ký tên phụ huynh.
– Hôm trước con nghỉ mấy bữa. Sáng nay lên trường, cô chủ nhiệm bảo phải xin chữ ký phụ huynh vô đây mới cho qua.
Anh nói liền một hơi, cố giữ giọng ở đúng mức gấp gáp của một thằng học trò sợ bị phê hạnh kiểm. Đây là chỗ nguy nhất trong cả buổi sáng: chỉ cần để lộ chút nào cái người đàn ông ba mươi lăm tuổi trong đầu mình, ba sẽ nhìn ra ngay.
Võ Văn Thành không đáp. Ông cầm quyển sổ, lật qua hai trang trước, như người kiểm tra xem đứa nhỏ có bịa cớ qua loa không. Rồi ông kéo cây bút máy từ túi áo sơ mi ra, tì cuốn sổ lên cạnh bậu cửa sổ và ký một nét gọn.
Lúc trả sổ lại, mắt ông dừng ở mặt con thêm một nhịp.
– Tự lên đây một mình?
– Dạ. Mẹ tưởng con lên trường.
Nghe câu đó, khóe miệng ông cứng lại rất khẽ. Không phải vì nổi nóng ngay, mà như tự ghi thêm một điều vào trong đầu: thằng con trước mặt mình bây giờ không chỉ nói khác, mà còn bắt đầu tự đi theo đường riêng.
– Xong rồi. Cất vào.
Ông trả sổ cho anh, mắt vẫn chưa rời khỏi mặt con.
– Ký xong thì về. Đừng ngồi đây lâu.
– Dạ.
Ông đứng thêm nửa nhịp, như còn muốn nói gì đó, nhưng cuối cùng chỉ cầm bìa hồ sơ quay lại về phía phòng làm việc.
Khang cầm lại sổ, ngón tay còn cảm được độ ấm từ bàn tay ba trên mép bìa. Cái cớ đã qua. Nhưng ánh nhìn vừa rồi cho thấy ba anh không hề buông nghi ngờ. Ông ký cho anh, song cũng ghi nhận kỹ hơn sự xuất hiện của anh ở đây.
Khang cất sổ vào cặp, rồi làm như một đứa nhỏ vụng về đánh rơi cây thước nhựa xuống nền.
Tiếng thước chạm gạch “cạch” một cái.
Anh cúi xuống nhặt chậm hơn cần thiết.
Từ phía phòng gần kề vang ra tiếng nói vừa đủ lọt tới qua mép cửa khép hờ.
– Đống chứng từ lô kho Cảng Bắc đừng có đẩy qua Văn thư.
Một giọng khác đáp nhỏ hơn:
– Dạ.
– Lưu trữ cũng khỏi luôn. Cứ để đó. Chiều nhắn thằng Lâm lên, đưa tay qua là được.
– Vậy có cần...
– Không cần gì hết. Càng ít dấu càng tốt.
Khang khựng hẳn ở tư thế cúi nửa người. Cây thước nhựa nằm ngay trước mũi giày, nhưng anh chưa nhặt lên vội.
Vậy là đúng.
Không chỉ riêng bìa hồ sơ ban nãy. Họ đang chủ động né hẳn hai chỗ phải lưu dấu nhiều nhất của tòa nhà này: Văn thư và Lưu trữ. Nghĩa là cái “công văn”, cái “chỉ đạo”, cái “việc trên nói rồi” dùng để đè ba anh rất có thể chưa từng có hình hài đủ sạch để đi qua một cuốn sổ nào.
Nó tồn tại bằng miệng.
Bằng những câu nhắc khéo ở hành lang.
Bằng cái tay vỗ vai và cái câu “đi vài bữa cho êm”.
Và bằng một người như Nguyễn Hữu Lâm, kẻ đủ vô hình để chuyển lời cho nhiều phía mà không để lại mực trên tay người ra lệnh.
Khang nhặt cây thước lên, ngồi lại ngay ngắn như chưa nghe được gì. Trên bàn Văn thư, ông Hưng vẫn đều tay đóng dấu cộp cộp vào từng công văn đủ chữ ký. Còn ở ngay sau lưng ông, người ta đang bàn cách cho những giấy tờ quan trọng nhất đi đường vòng.
Một bên là thứ đúng quy trình lạnh ngắt nhưng rõ ràng.
Một bên là thứ tối hơn, vận hành bằng sự tin miệng và sợ hãi.
Ba anh đang bị kéo về phía tối đó.
Ở đầu bàn Văn thư, con dấu tròn lại nện xuống một tờ giấy khác, đỏ chót và đàng hoàng. Còn ngay phía sau lưng nó, câu chuyện Cảng Bắc tiếp tục đi bằng đường không dấu. Hai thứ cùng nằm trong một tòa nhà, cách nhau chưa tới chục bước chân mà như thuộc hai thế giới khác nhau.
Khang đặt bàn tay lên chiếc cặp dưới chân. Trong cặp là cuốn sổ liên lạc vừa có chữ ký ba. Một lý do sạch, vô hại, đủ cho một thằng học trò bước vào rồi bước ra. Anh đã lấy được nó.
Nhưng cái anh cần mang về thật sự không nằm ở chữ ký kia.
Nó nằm ở câu vừa nghe: càng ít dấu càng tốt.