THƯƠNG HẢI QUAN TRƯỜNG - Chương 42: Nụ cười nhớp trên mặt người quen
Minh Khang đạp xe khỏi cổng ủy ban được một quãng thì bóp phanh gấp. Chiếc Martin rít lên một tiếng mỏng, bánh sau rê nửa vòng rồi dừng bên mép cống.…
Nội dung chương
Minh Khang đạp xe khỏi cổng ủy ban được một quãng thì bóp phanh gấp.
Chiếc Martin rít lên một tiếng mỏng, bánh sau rê nửa vòng rồi dừng bên mép cống. Nắng đầu giờ chiều hắt xuống mặt đường nhựa thành những đốm sáng chói. Một chiếc xe lam chở nước đá lạch bạch đi qua, để lại sau lưng mùi tanh lạnh của bao tải ướt. Cả con đường vẫn bình thường như mọi bữa trưa ở Cửa Hàn.
Chỉ có đầu óc anh là không còn bình thường nữa.
Khang chống một chân xuống đất, cúi đầu thở ra thật chậm.
Cái khiến anh thắng gấp không phải chuyện ở ủy ban. Không hẳn.
Là nụ cười vừa rồi.
Cái nhếch miệng rất mỏng của Nguyễn Hữu Lâm lúc đứng trong sảnh, dưới chân cầu thang, khi hắn nghe một thằng học trò đáp lại bằng giọng không hoàn toàn ngu ngơ như hắn chờ. Nó không sắc. Không dữ. Không cần nhấn giọng.
Nhưng chính vì vậy mới khó chịu.
Nó giống thứ gì đó anh đã từng thấy.
Không phải ở tuổi mười sáu này.
Ở một chỗ khác. Một thời khác. Một đêm mưa khác.
Khang đẩy xe sát vô bóng của bức tường gạch thấp ven đường. Phía bên kia là dãy nhà tập thể của xí nghiệp thủy sản, cửa sổ đóng im, dây phơi quần áo nằm xẹp trong nắng. Anh đứng đó, mắt nhìn xuống thanh ngang ghi-đông, cố kéo mảnh ký ức trồi lên.
Một giọt mồ hôi từ thái dương chảy xuống, rơi trúng mu bàn tay đang đặt trên tay lái. Khang ngẩng lên theo phản xạ. Trên ô kính bụi của tiệm cắt tóc bên đường, bóng mình phản chiếu nhòe đi trong nắng. Chỉ là mặt một thằng học trò gầy, tóc còn ướt mồ hôi, mắt hơi lõm vì mất ngủ. Nhưng chính cái mặt non đó lại càng làm mảnh ký ức kia trồi lên chói hơn. Vì người bị nụ cười ấy nhìn qua ở đời trước không còn là một thằng mười sáu tuổi. Là anh của ba mươi lăm tuổi, đã đi quá xa trong một đường dây mà vẫn ngỡ mình còn kịp quay đầu.
Ban đầu chỉ là cảm giác.
Một cảm giác rất bẩn.
Như có ai dùng đầu ngón tay dính dầu máy quệt qua trí nhớ, để lại một vệt trơn, không nắm được mà cũng không rửa trôi ngay. Rồi, từng chút một, mấy hình ảnh rời rạc của năm 2018 bắt đầu chập lại.
Mưa.
Đầu tiên luôn là mưa.
Thứ mưa cuối mùa quất nghiêng qua bến Nam, hắt trắng cả kính xe. Đèn pha chảy dài trên mặt đường ướt. Tiếng máy tàu ngoài sông rền như đặt ở rất xa. Và anh, của đời trước, đứng dưới mái tôn gỉ chờ một người mang phong bì tới.
Phong bì đó đã không cứu được ai.
Nó chỉ đủ kéo anh tới gần cái chết hơn.
Khang nhớ thêm được một mảnh rất ngắn: có người đứng nép dưới mái hiên quán nước sát bến, áo không ướt bao nhiêu dù mưa quất rất gắt. Người đó không lao ra, không giơ tay báo, không quay mặt tránh khi chiếc xe bán tải đột ngột trượt lái. Hắn chỉ hơi nghiêng đầu, như nhìn cho chắc một việc đã tới đúng giờ của nó. Rồi cái miệng nhếch lên rất mỏng.
Trong cái đêm đó có một gương mặt. Không hiện rõ ngay chính diện, mà lẩn trong mép nhìn. Có lúc là phản chiếu trên cửa kính xe tải đỗ xéo. Có lúc là nửa bên mặt ló dưới ánh đèn vàng của sạp nước đang dọn. Khang của năm 2018 khi đó chỉ kịp giữ lại một cảm giác: người kia không hề hốt. Không hề vội. Ngay cả khi tất cả sắp đổ bể, hắn vẫn đứng ngoài, như thể việc của hắn chỉ là xác nhận một thứ gì đó đã vào đúng rãnh.
Và ở cuối cái xác nhận đó, có một nụ cười.
Mỏng.
Trơn.
Lệch sang một bên như một vệt nhớp trên mặt nước.
Khang nhắm mắt lại.
Lần này mảnh ký ức bật lên rõ hơn. Không phải cả khuôn mặt. Chỉ là phần miệng và cái góc cằm ướt mưa. Nhưng nó đủ trùng với cái anh vừa thấy ở sảnh ủy ban tới mức sống lưng anh lạnh đi.
Nguyễn Hữu Lâm.
Có thể năm 2018 hắn già hơn, nặng người hơn, nước da sạm hơn. Nhưng kiểu cười đó không lẫn đi đâu được.
Nghĩa là Lâm không chỉ là kẻ chạy việc quanh ba anh ở năm 1999.
Hắn đã đi hết một vòng dài mười chín năm, và vẫn đứng đúng phía khiến một người khác không kịp bước ra khỏi bẫy.
Tiếng còi tàu từ phía sông vọng vào làm Khang mở mắt.
Anh lên xe, đạp chậm về nhà.
Đường trưa vắng hơn buổi sáng. Mấy bà bán cá đã dọn gần xong, chỉ còn nước bẩn chảy men theo mép chợ. Một đứa nhỏ ngồi trên ghế con trước tiệm sửa radio, ngậm que kem đá đỏ lòm. Trên cột điện đầu ngõ, tờ rao “sang xe Dream cũ” bị nắng làm quăn hết mép. Thành phố không có gì thay đổi. Mọi thứ vẫn đứng nguyên đó, như thể chỉ cần anh thôi nghĩ nữa thì cái bóng vừa lật lên cũng sẽ tự xẹp xuống.
Nhưng nó không xẹp.
Về tới nhà, Khang dựng xe sát tường. Trong bếp, Lê Thị Hậu đang cắt bí đỏ. Nghe tiếng xích xe, bà ngó ra.
– Sao nay về sớm mà mặt mày như mất đồ rứa?
– Dạ nóng quá.
– Nóng thì vô múc nước mà uống. Mồ hôi chảy ướt lưng hết rồi.
Khang ậm ừ. Anh rót một ca nước đun để nguội, uống hết một hơi. Nước mát chạy xuống bụng mà cái nóng trong đầu vẫn không giảm.
Lê Thị Hậu nhìn anh thêm một chút, như muốn hỏi tiếp điều gì. Nhưng rồi bà lại quay vào bếp. Cái nhìn đó làm Khang phải quay đi chỗ khác. Anh không sợ mẹ đoán trúng chuyện mình vừa nhận ra. Anh sợ bà nhìn thấy trên mặt mình một thứ già dặn không nên có ở tuổi này.
Anh vào phòng, khép cửa, lấy cuốn sổ tay ra.
Không phải để viết dài.
Anh chỉ gạch vài nét rất nhanh ở mép giấy: khóe miệng trái nhếch mỏng, cằm hơi nhô, da mặt có độ bóng như người ra nắng nhiều mà vẫn giữ một lớp dầu cũ. Viết xong, anh dừng lại nhìn.
Bản phác không đẹp. Nhưng càng nhìn, anh càng thấy cái hình thô đó như một cái móc câu kéo cả đêm mưa 2018 trồi lên mạnh hơn.
Một thứ nữa bật ra theo.
Đêm ấy, trước cú tông, anh đã nghe ai đó cười khẽ bên ngoài màn mưa. Không phải cười lớn. Chỉ là tiếng thở bật qua mũi, rất mỏng. Khi đó anh tưởng mình nghe nhầm, vì mọi thứ diễn ra quá nhanh. Giờ nghĩ lại, có thể anh không nghe nhầm.
Nếu là Lâm thật, thì điều đó còn đáng sợ hơn anh tưởng.
Vì nó có nghĩa: trong vụ cuối đời trước của anh, Lâm không phải cái tên vô tình lọt vào tai. Hắn có mặt đủ gần để nhìn.
Khang ngồi bất động một lúc lâu.
Ngoài hiên, tiếng dao của mẹ chạm vào thớt cộc cộc. Xa hơn nữa là tiếng rao bánh bèo, tiếng một chiếc Cub đề máy hai lần mới nổ. Mọi âm thanh của buổi chiều đời thường vẫn chạy qua như cũ. Còn trong đầu anh, những đường nối bắt đầu siết lại.
Từ ủy ban năm 1999 tới bến Nam năm 2018, Lâm vẫn là loại người đứng ở rìa vụ việc mà không để mình thành trung tâm. Loại người đó nguy ở chỗ hắn không cần lao vào. Hắn chỉ cần có mặt đúng lúc, cầm đúng thứ phải cầm, chuyển đúng câu phải chuyển.
Ba anh đang bị đẩy ra khỏi vị trí bằng những lời khuyên không dấu.
Anh của đời trước đã chết sau một cái hẹn cũng không để lại dấu.
Cùng một kiểu tay.
Cùng một độ kín.
Khang khép sổ lại.
Không có ích gì nếu chỉ ngồi trong phòng mà ráp mặt một người vào ký ức. Anh cần xem Lâm sẽ còn làm gì ngoài đầu ngõ, ngoài ủy ban, ngoài những chỗ hắn tưởng trẻ con chỉ đi ngang.
Anh nhìn đồng hồ treo tường. Kim phút đã quá ba giờ. Tới tầm này, đầu ngõ khu tập thể sẽ bắt đầu đông: quán nước nhóm lại, tiệm vá xe mở tủ kính thuốc lá, người đi làm ca chiều đạp xe qua. Một chỗ đủ hỗn tạp để một gã như Lâm đứng lại mà không lộ. Cũng đủ hở để một thằng học trò cắm ở đó mà không ai thắc mắc nhiều.
Khang đứng dậy.
Anh thay cái áo đang mặc bằng chiếc áo sơ mi cũ hơn, rồi bước ra ngoài.
Lê Thị Hậu thấy anh dắt xe liền hỏi:
– Đi mô nữa?
– Con ra đầu ngõ mua chai dầu lửa. Cái đèn bữa trước gần cạn rồi.
Bà nhìn cái nắng ngoài sân, nhăn mặt.
– Đi nhanh rồi về. Đừng có la cà.
– Dạ.
Khang dắt xe ra cổng.
Lần này, cái khóe miệng của Lâm không còn chỉ là cảm giác quen mắt nữa.
Nó đã có chỗ đứng hẳn trong trí nhớ của anh.
Và chiều nay, anh muốn nhìn nó ở cự ly gần thêm một lần.