THƯƠNG HẢI QUAN TRƯỜNG - Chương 7: Mẹ của những ngày chưa mỏi
Buổi chiều xuống chậm trên khu tập thể dãy C. Nắng không còn gắt như giữa trưa, nhưng hơi nóng vẫn giữ trong tường bê tông và mặt sân. Từ ban công ngoài…
Nội dung chương
Buổi chiều xuống chậm trên khu tập thể dãy C.
Nắng không còn gắt như giữa trưa, nhưng hơi nóng vẫn giữ trong tường bê tông và mặt sân. Từ ban công ngoài hành lang nhìn xuống, dây phơi giăng ngang sân sau chất đầy áo sơ mi trắng, khăn mặt, quần trẻ con. Ở góc sân, mấy bà hàng xóm đang ngồi nhặt rau trên tấm cót trải trước cửa, tay làm miệng nói không ngớt. Tiếng trẻ con đá cầu, tiếng radio nhà bên, tiếng búa gõ từ căn hộ đang sửa cửa lẫn vào nhau thành một thứ âm thanh cũ kỹ mà sống động.
Minh Khang đứng tựa khung cửa, nhìn mẹ mình đi đi lại lại giữa bếp và bàn ăn.
Lê Thị Hậu mặc bộ đồ hoa đã thay cái áo trưa, tóc búi cao hơn một chút để khỏi vướng khi nấu nướng. Bà nhấc nồi nước từ bếp dầu xuống, nghiêng người tránh luồng khói mỏng bốc lên, tay còn lại với lấy cái rá tre đặt cạnh chân bàn. Mỗi động tác đều gọn, nhanh, như thể thân thể đã quen với việc tự chia làm hai ba phần một lúc. Miệng bà vẫn thỉnh thoảng đáp lời mấy bà hàng xóm gọi vọng từ ngoài hành lang.
– Chị Hậu, mai có đi chợ sớm không?
– Có chớ. Nhà tui hết mắm rồi.
– Thằng Khang đỡ chưa?
– Còn hâm hấp. Chắc mai cho nghỉ thêm buổi.
Nghe người khác gọi tên mình trong cái giọng thân quen ấy, Minh Khang bỗng thấy sống mũi cay lên một cách kỳ lạ.
Những năm sau, mẹ anh nói ít dần. Không phải vì bản tính đổi khác. Chỉ là mỏi. Mỏi thì người ta không còn sức đem giọng mình rải ra cho thiên hạ nữa. Sau mỗi lần chạy ngược chạy xuôi lo cho cha, lo công việc, lo tiền nong, bà về nhà thường chỉ nói những câu cần nói. Có một thời gian rất dài, Minh Khang hầu như quên mất mẹ mình cũng từng là người trả lời hàng xóm bằng giọng nhanh và vang như vậy.
– Đứng đó làm gì?
Lê Thị Hậu quay ra, thấy con trai đứng ở cửa bếp thì nhướng mày.
– Gió lùa vô đây rồi lại nhức đầu.
– Con không sao.
– Không sao thì cầm cái rổ ni ra nhặt đậu cô ve phụ mẹ.
Câu sai khiến đến rất tự nhiên, không cần chờ anh đồng ý. Minh Khang bước lại nhận cái rổ. Những trái đậu dài xanh nhạt nằm lẫn mấy cọng rau thơm và nắm hành lá. Anh kéo ghế ngồi xuống mép bàn, bắt đầu bẻ đầu đậu như một phản xạ cũ của tuổi nhỏ.
Động tác đầu tiên còn vụng.
Lê Thị Hậu nhìn thấy, cười khẩy.
– Lên cấp ba rồi mà bẻ đậu như trai mới lớn.
Minh Khang ngẩng lên.
Mẹ anh đang cười.
Không phải cười vui hẳn, chỉ là cái cong môi rất mỏng lúc bà chê con trai hậu đậu. Nhưng cũng đủ để anh phải cúi xuống ngay, sợ mình nhìn thêm một chút nữa sẽ không giữ nổi mặt.
Anh bẻ tiếp từng trái đậu, cố cho tay đỡ run.
– Hồi sáng mẹ có đi làm không?
– Có chớ.
– Rứa sao giờ mẹ về sớm?
– Sớm gì. Bữa ni trực nửa buổi. Mẹ đổi với dì Sáu dưới bưu điện để chiều ở nhà coi mi.
Khang khựng lại.
Ở bưu điện.
Anh quên mất giai đoạn này mẹ vẫn còn làm ở quầy giao dịch của bưu điện phường, chưa chuyển sang bộ phận lưu trữ sau đợt cắt giảm người. Mỗi buổi chiều bà đạp chiếc xe mini Nhật về qua chợ, treo hai túi đồ trước tay lái, nhiều hôm vừa dựng xe đã tất tả lao vào bếp.
Những hình ảnh ấy hồi xưa quá bình thường. Giờ nhớ lại, thứ đầu tiên bật lên trong đầu anh là đôi bàn tay của mẹ. Mùa đông nứt nẻ. Mùa mưa trắng bệch vì nước. Vậy mà ngày nào cũng gói ghém đủ cơm nước cho cả nhà.
– Mẹ.
– Hử?
– Mẹ mệt không?
Con dao đang thái đậu trên thớt của Lê Thị Hậu ngừng lại. Bà quay sang nhìn con trai như thể nghe lầm.
– Hôm nay hai cha con rủ nhau hỏi câu chi lạ rứa?
Minh Khang giật mình.
– Ba cũng hỏi mẹ à?
– Không. Nhưng tự dưng mi hỏi y chang kiểu người lớn.
Bà lắc đầu rồi thái tiếp, giọng nhẹ hơn.
– Ai đi làm mà không mệt. Mi chỉ cần đừng bệnh, đừng gây chuyện ở trường là mẹ đỡ mệt rồi.
Câu nói nghe vừa trách vừa thương. Khang cúi đầu bẻ đậu, cổ họng khô đi.
Kiếp trước, anh đã làm mẹ mệt rất lâu.
Không hẳn vì anh hư. Nhưng sau biến cố của cha, anh phản ứng theo cách của một thằng con trai tuổi mới lớn bị dồn vào góc: cãi, hằn học, bỏ bữa, đi chơi khuya, đánh nhau một trận ngoài cổng trường vì nghe đứa khác nhắc tới ông Dân bằng cái giọng đểu. Mẹ anh khi ấy vừa phải lo nhà, vừa phải đứng giữa hai cha con như miếng gỗ mỏng chắn nước lũ. Anh nhớ có lần bà ngồi ở bàn may vá đêm khuya, mắt đỏ hoe, mà sáng ra vẫn phải dậy đi làm như chưa có gì.
Ngón tay anh siết chặt trái đậu đến mức nó gãy giập.
Lê Thị Hậu nhìn thấy.
– Từ từ thôi. Ai giành với mi.
Minh Khang thở ra, đổi sang trái khác.
Ở ngoài hành lang, một bà hàng xóm đi ngang ghé đầu vào.
– Chị Hậu, chiều ni anh Thành lại tăng ca à?
Lê Thị Hậu đáp trong lúc tay vẫn làm.
– Chắc rứa. Dạo ni ổng về thất thường lắm.
– Nghe bảo trên thành phố đang kiểm tra chi đó hả?
Bà nói vừa đủ nhỏ để thành ra kiểu hỏi thăm nửa công khai nửa dò xét. Minh Khang ngẩng lên ngay.
Lê Thị Hậu cười nhạt.
– Việc trên đó ai mà biết được. Ổng về nhà có nói gì đâu.
Bà hàng xóm “ờ” một tiếng, rồi lại bước đi. Nhưng cái câu hỏi vừa rồi đã kịp chạm đúng chỗ căng nhất trong căn bếp.
Minh Khang hỏi rất khẽ:
– Mẹ cũng nghe người ta nói hả?
Lê Thị Hậu dằn con dao xuống thớt hơi mạnh hơn thường lệ.
– Nhà tập thể ni có chuyện chi mà không nghe.
Rồi bà nhìn sang anh.
– Nhưng nghe là một chuyện. Tin hay không lại là chuyện khác.
– Mẹ tin ba không?
Lần này bà không trả lời ngay. Bà dùng sống dao gạt đống đậu vừa cắt sang bên, xếp lại cho gọn rồi mới nói:
– Ba mi là người ra răng mẹ biết.
Chỉ một câu. Nhưng nó có sức nặng hơn mọi lời biện hộ. Minh Khang nghe xong mà ngực đau âm ỉ. Mẹ anh không phải người biết nhiều chuyện ở cơ quan. Bà cũng không có khả năng chống lại mấy lời đồn, mấy ánh mắt, mấy tờ giấy đóng dấu đỏ. Thứ duy nhất bà giữ được là lòng tin vào chồng mình. Và ở kiếp trước, chính lòng tin đó đã bị đem ra thử lửa suốt nhiều năm.
Lê Thị Hậu cúi xuống gom rau.
– Có điều, người ta ngoài kia đâu cần tin thật hay không. Người ta chỉ cần có chuyện để nói.
Minh Khang ngẩng lên thật nhanh.
Mẹ anh đã nhìn ra thứ đó sớm hơn anh từng tưởng.
Có lẽ phụ nữ sống trong khu tập thể luôn nhạy với luồng gió xấu hơn đàn ông. Họ không ngồi trong phòng họp, không cầm công văn, nhưng họ biết rất rõ lời đồn đi như thế nào qua từng cửa nhà, từng bậc cầu thang, từng tiếng chào nhạt đi ở chỗ chợ chiều.
– Gì?
– Nếu ba có chuyện phải đi đâu đó...
Lê Thị Hậu ngẩng lên ngay, ánh mắt sắc hơn.
– Mi nghe ai nói?
Tim Minh Khang đập mạnh.
Anh lỡ lời.
– Con... con đoán vậy thôi.
– Đoán cái gì mà đoán.
Giọng bà không lớn, nhưng đủ làm anh im bặt.
– Người lớn làm việc có khi phải đi công tác là chuyện thường. Mi ở nhà lo cho khỏe rồi học hành đàng hoàng. Đừng có nghe ba cái chuyện ngoài sân rồi nghĩ lung tung.
Minh Khang nhìn xuống chỗ đậu trong tay.
Mẹ đã chạm đúng điểm mù.
Nếu vài ngày nữa cha thật sự nhận lời đi đâu đó, trong mắt bà và cả nhà lúc này, nó vẫn hoàn toàn có thể chỉ là “đi công tác”. Không ai thấy ngay được cái bẫy ẩn phía sau một cách gọi vô hại ấy.
Anh đổi sang câu khác.
– Con chỉ thấy trong nhà mấy bữa ni lạ hơn.
Lê Thị Hậu thở ra qua mũi.
– Lạ thì có lạ. Nhưng nhà nào mà chẳng có lúc lạ.
Bà nhìn anh một cái, rồi hạ giọng.
– Mẹ nói thiệt, nếu có chuyện gì thì chuyện đầu tiên mi phải làm là đừng rối. Đàn ông trong nhà rối một người đã đủ mệt, đừng thêm đứa con.
Câu đó như một cái tát nhẹ nhưng đúng chỗ.
Minh Khang im hẳn.
Ở kiếp trước, anh đã rối. Rối đến mức nghĩ mình đang chống lại bất công, nhưng thật ra nhiều lần chỉ đang đổ thêm sức nặng lên vai mẹ. Còn lúc này, ngồi trong căn bếp cũ nhìn người đàn bà còn chưa mỏi ấy cắt từng bó rau, anh bỗng thấy một điều rất rõ.
Muốn cứu cha, anh không chỉ phải nhanh.
Anh còn phải bình tĩnh hơn phiên bản cũ của chính mình rất nhiều.
Lê Thị Hậu bỗng chìa tay sang.
– Đưa đây.
– Gì ạ?
– Cái rổ. Mi bẻ có một nắm mà dập hết nửa rồi.
Minh Khang nhìn lại mới thấy đúng thật. Mấy trái đậu bị anh bẻ gắt quá tay, vết gãy dập nát. Anh đưa rổ sang. Mẹ anh nhận lấy, vừa nhặt lại vừa lắc đầu.
– Sốt một bữa mà như đổi tính.
Minh Khang ngồi yên. Rồi không kìm được, anh nói nhỏ:
– Nếu đổi thiệt thì sao mẹ?
Lê Thị Hậu cười hừ.
– Đổi cho đỡ cãi mẹ, đỡ lì, đỡ ham chơi thì tốt.
Anh cũng cười theo, nhưng nụ cười không đi hết lên mắt.
Đúng lúc đó, bên ngoài có tiếng còi xe đạp leng keng, rồi tiếng một người đàn ông gọi với lên từ chân cầu thang:
– Chị Hậu ơi, ảnh Thành có nhà không?
Hai mẹ con cùng quay ra.
Lê Thị Hậu đứng dậy bước ra cửa bếp.
– Ai đó?
– Em bên văn phòng đây. Em ghé đưa ít giấy cho anh Thành.
Minh Khang dựng thẳng lưng.
Không phải người đưa lời.
Nhưng vẫn là người từ cơ quan tới.
Lê Thị Hậu quay lại lấy từ trên bàn chiếc bút bi và xấp giấy gói nilon, miệng nói:
– Ảnh đi rồi. Để tôi ký nhận cho.
Người ngoài kia đáp lại một câu gì đó không rõ. Minh Khang không nghe lọt mấy chữ sau, vì mọi chú ý của anh đã dồn cả vào một chuyện.
Người từ văn phòng bắt đầu tới nhà.
Sợi dây kia đang siết nhanh hơn anh muốn.