THUỒNG LUỒNG MÀO ĐỎ Ở SÔNG MÃ - Chương 29: Tiếng Huýt Làm Rỉ Máu Tai
Tối ngày 14/07/2026, đoàn neo ở bãi trước cửa hẻm Cẩm Lương, mặt sông đen và yên trong đêm không trăng. Hà Văn Thao trực ca đầu ở đầu mảng điều hành, Sầm…
Nội dung chương
Tối ngày 14/07/2026, đoàn neo ở bãi trước cửa hẻm Cẩm Lương, mặt sông đen và yên trong đêm không trăng. Hà Văn Thao trực ca đầu ở đầu mảng điều hành, Sầm Văn Đức trực ở mảng bên cạnh. Nửa đêm, một tiếng huýt gió dài nổi lên từ phía vực Cửa Thần, không lớn nhưng sắc tới mức xuyên qua cả tiếng nước vỗ mảng.
Tiếng huýt đó không giống tiếng gió qua hẻm núi. Nó đi thẳng vào tai người nghe như một mũi kim dài. Thao choáng váng, hai tay ôm đầu, và khi cậu bỏ tay ra thì một bên tai của cậu đã rỉ máu. Đức ở mảng bên cũng ôm tai kêu đau, mặt tái đi trong ánh đèn dầu của người trực đêm.
Lời của thợ cả đi dọc đoàn nhanh hơn cả tiếng còi, vì thợ nào cũng hiểu lệnh của anh là lệnh giữ mạng.
Lực chạy ra đầu mảng, tự tay bịt tai cho con và kéo cậu vào trong mái che của mảng điều hành. Anh soi đèn nhìn tai của Thao: máu rỉ thành một vệt mỏng từ trong tai ra, không nhiều nhưng đủ làm cả người cha im lặng hẳn đi. Anh lấy bông sạch trong hộp thuốc của đoàn, nhẹ tay lau và nhét bông cho con.
- Tai con rỉ máu rồi cha. Tiếng đó nó đâm thẳng vào tai, con không tránh được.
Buổi làm việc ở bãi neo trước cửa hẻm bắt đầu trong hơi nước lạnh và kết thúc trong nắng gắt, đó là nhịp quen của mùa lũ. mảng thứ 10 giữ khoảng cách đều với mảng trước, không nhanh hơn hiệu còi và cũng không chậm tới mức mảng sau phải ghìm lại.
- Nằm yên, đừng nghiêng đầu sang bên tai đau. Sáng mai cha đưa con vào bờ khám lại cho chắc.
Đêm đó, Lực ngồi canh con trai tới gần sáng. Khi bãi neo đã yên trở lại và tiếng huýt không quay lại lần thứ hai, anh nói với Thao một câu mà anh chưa từng nói thành lời trong suốt chuyến đi này. Anh nói dưới vực kia có một thứ không phải xoáy đất, và đoàn phải tìm cho ra vì sao nó giận trước khi nghĩ tới chuyện qua vực.
Lực đứng yên một lúc lâu sau khi mọi việc đã xong, mắt nhìn về phía hạ lưu như người đang nghe một câu trả lời chưa tới. Gió sông thổi qua bãi neo trước cửa hẻm mang theo mùi lá rừng ướt và mùi gỗ mục trôi từ thượng nguồn về.
Câu nói đó làm Thao nằm yên rất lâu. Cậu hỏi cha một câu cuối trước khi ngủ thiếp đi vì mệt: vì sao nó giận đoàn mình. Lực trả lời đó chính là điều anh đang phải tìm cho ra trước ngày vượt vực, và anh hứa với con là anh sẽ tìm cho ra.
Nước sông mùa này mang theo phù sa đỏ, bám vào phên nứa thành một lớp bùn mỏng chỉ sau nửa ngày đi. Buổi trưa đoàn ăn cơm nguội với muối vừng ngay trên mảng, tay vẫn không rời sào quá lâu.
Sầm Văn Đức học được trong ngày hôm nay một điều mà sách vở ở bến không dạy: nước yên chưa bao giờ có nghĩa là nước lành. Hà Văn Thao kể cho thợ trẻ nghe một chuyện cũ của phường, kể ngắn gọn và dừng ở đúng chỗ cần nhớ, không thêm một lời dọa nào.
Hà Văn Thao kiểm lại phần việc của mảng mình thêm một lượt nữa, tay sờ từng mối buộc như người ta sờ lại một lời hứa. Chiều về, ánh nắng cuối ngày nhuộm mặt sông thành màu đồng đỏ, đoàn bè nhìn nhau mà biết một ngày nữa đã qua yên.
Mỗi ngày của chuyến đi đều được chốt lại bằng một trang sổ, không ngày nào được bỏ trống dù là ngày yên nhất. Bữa ăn trên sông không có giờ cố định, nước cho lúc nào yên thì thợ ăn lúc đó, ăn xong lại chống sào ngay.
Dưới mặt nước đục ngầu ấy là một thế giới khác hẳn, có đá, có hố sâu và có những dòng chảy không ai nhìn thấy trọn. Dây chão ngâm nước lâu ngày nặng trĩu, kéo lên phải dùng cả hai tay và một nhịp hít thở sâu của người thợ.
Dân ở bãi neo trước cửa hẻm quen nhìn sông trước khi nhìn trời, bởi sông ở đây mới là cái lịch thật của họ. Không ai nhắc, Hà Văn Thao vẫn tự đi kiểm lại mảng của mình, vì anh biết dưới nước không có chỗ cho chữ quên.
Trên mảng, lời nói được dùng tiết kiệm như gạo ăn, chỉ nói đúng việc cần nói cho người cầm sào bên cạnh nghe. Sổ tay của Sầm Văn Đức thêm mấy dòng mới, ghi rõ việc, rõ người làm và rõ giờ giấc để sau này còn đối chiếu.
Sầm Văn Đức ghi vào sổ tay của mình mấy dòng ngắn về việc vừa xong, chữ viết thẳng hàng và không thiếu một con số nào. Khi đoàn đã yên, Lực vẫn chưa yên, anh còn đi thêm một vòng cuối như thói quen không bỏ được của người cầm lái.
Thứ tự của đoàn được giữ nghiêm như thứ tự trong sổ, mảng thứ 10 ở đúng vị trí của nó từ sáng tới chiều. Bài học của ngày hôm nay đến từ một việc rất nhỏ, suýt nữa không ai trong đoàn để ý tới nó.
Mỗi thợ bè có một cây sào quen tay, đổi sào là đổi cả nhịp chống, nên ít ai chịu mượn sào của người khác.
Chuyện nghề được truyền miệng trong lúc buộc dây và vá phên, người kể ít chữ mà người nghe nhớ rất lâu.
Tiếng dây chão cọ vào phên nứa nghe ken két trong đêm, là âm thanh mà thợ trực đêm nghe rõ nhất. Người dân ven bờ nhìn đoàn bè đi qua với ánh mắt của người quen thấy cảnh này mỗi mùa lũ.
Cơm mang theo được gói trong lá chuối, mở ra còn thơm mùi lá mới dù đã nguội từ lâu. Cây sào trong tay thợ bè vừa là mái chèo, vừa là cây gậy đo sâu, vừa là vũ khí tự vệ cuối cùng trước đá ngầm.
Mấy đứa trẻ ở bãi neo trước cửa hẻm chạy dọc bờ một đoạn, vẫy tay chào đoàn rồi đứng lại nhìn cho tới khi mảng cuối khuất hẳn. Phần việc của Hà Văn Thao được kiểm thêm một lượt, mối buộc nào cũng phải qua tay anh một lần mới yên.
Đêm xuống trên sông nhanh hơn trên đất, vì hai bên núi che mất nắng chiều từ rất sớm. Trang sổ của ngày hôm nay ngắn hơn mọi ngày, nhưng Lực vẫn bắt ghi đủ, vì ngày yên cũng là một phần của chuyến đi.
Việc giữ lệ nghe qua tưởng chậm chạp, nhưng người đi sông lâu năm đều biết lệ chính là đường tắt an toàn nhất qua chỗ dữ. Sau việc vừa xảy ra, thợ trẻ trong đoàn nhìn thợ cả bằng ánh mắt khác hẳn buổi sáng.
Việc gì qua tay Sầm Văn Đức cũng được ghi lại, vì anh học được từ thợ cả rằng trí nhớ của người đi sông không giữ nổi một chuyến dài. Khi nắng đứng bóng, bóng của thợ bè đổ ngắn trên mặt mảng, và tiếng ve từ rừng ven sông kêu ran không ngớt.
Phù sa đỏ bám lên phên nứa rất nhanh, mảng đi nửa ngày đã thấy mặt phên đổi màu như được quét một lớp sơn đất. Sổ bè ghi thêm một trang mới về ngày làm việc hôm nay, trang giấy ẩm hơi nước và chữ viết hơi nhòe ở mép.
Sào tốt phải thẳng, nặng vừa tay và không một vết nứt dọc thân, thợ chọn sào kỹ như chọn người giữ dây neo. Câu chuyện ở bãi neo trước cửa hẻm những ngày này chỉ xoay quanh mực nước, bãi neo và đường đi của đoàn bè.
Dây chão ngâm nước lâu ngày nặng trĩu, kéo lên phải dùng cả hai tay và một nhịp hít thở sâu của người thợ. Đoàn bè đi qua một bến là để lại ở bến đó một câu chuyện, và mang theo một câu chuyện khác của bến đi cùng.
Lực ít nói trong lúc làm việc, nhưng mỗi câu anh nói ra đều được thợ quanh đó nhắc lại cho mảng bên cạnh nghe. Ai mới vào nghề cũng phải học cách nói ngắn lại, bởi giữa dòng xoáy không có thời gian cho một câu dài.
Bữa ăn trên sông không có giờ cố định, nước cho lúc nào yên thì thợ ăn lúc đó, ăn xong lại chống sào ngay. Đêm xuống trên sông nhanh hơn trên đất, vì hai bên núi che mất nắng chiều từ rất sớm.
Chiều về, ánh nắng cuối ngày nhuộm mặt sông thành màu đồng đỏ, đoàn bè nhìn nhau mà biết một ngày nữa đã qua yên. Bữa ăn trên sông không có giờ cố định, nước cho lúc nào yên thì thợ ăn lúc đó, ăn xong lại chống sào ngay.
Sào tốt phải thẳng, nặng vừa tay và không một vết nứt dọc thân, thợ chọn sào kỹ như chọn người giữ dây neo. Cơm mang theo được gói trong lá chuối, mở ra còn thơm mùi lá mới dù đã nguội từ lâu.
Thứ tự của đoàn được giữ nghiêm như thứ tự trong sổ, mảng thứ 10 ở đúng vị trí của nó từ sáng tới chiều.
Buổi trưa đoàn ăn cơm nguội với muối vừng ngay trên mảng, tay vẫn không rời sào quá lâu. Câu chuyện ở bãi neo trước cửa hẻm những ngày này chỉ xoay quanh mực nước, bãi neo và đường đi của đoàn bè.
Sào tốt phải thẳng, nặng vừa tay và không một vết nứt dọc thân, thợ chọn sào kỹ như chọn người giữ dây neo.
Lớp phù sa mùa lũ phủ lên mọi thứ đoàn mang theo, từ sào, dây cho tới gấu quần của thợ bè. Cây sào trong tay thợ bè vừa là mái chèo, vừa là cây gậy đo sâu, vừa là vũ khí tự vệ cuối cùng trước đá ngầm.
Sáng hôm sau, tai của Thao ngừng rỉ máu, cậu nghe hơi ù ở bên tai đau nhưng vẫn đi lại và làm việc nhẹ được. Lực ghi sự việc vào sổ bè như một mốc riêng: tiếng huýt ở bãi neo trước cửa hẻm đã làm phó thợ bè rỉ máu màng nhĩ, và từ đêm đó, chuyện dưới vực không còn là lời đồn trong đầu bất cứ ai trong đoàn nữa.
Đức cũng được kiểm tra tai trong buổi sáng. Tai anh chỉ đau và ù, không rỉ máu. Cả đoàn nghe tin về tai của Thao mà không ai còn cười nói như những buổi sáng trước. Bãi neo trước cửa hẻm từ hôm đó mang một không khí khác hẳn: lặng hơn, chậm hơn và nặng hơn.