THUỒNG LUỒNG MÀO ĐỎ Ở SÔNG MÃ - Chương 33: Lời Kể Của Vợ Ơn
Tối ngày 16/07/2026, Cầm Thị Hoa theo thuyền tiếp tế của bến dưới lên bãi neo trước cửa hẻm thăm chồng. Cô mang theo ít đồ ăn nhà làm và một chiếc áo…
Nội dung chương
Tối ngày 16/07/2026, Cầm Thị Hoa theo thuyền tiếp tế của bến dưới lên bãi neo trước cửa hẻm thăm chồng. Cô mang theo ít đồ ăn nhà làm và một chiếc áo sạch cho Vi Văn Ơn. Hà Văn Lực gặp cô ở đầu bãi neo khi cô vừa bước lên mảng của chồng, tay còn xách túi đồ ăn còn ấm.
Trong lúc ngồi chờ chồng làm xong việc tay, Hoa kể cho Lực nghe chuyện nhà mình bằng giọng nhỏ. Cô nói Ơn là anh trai họ của một người em họ đã mất cách đây mấy năm. Hai anh em họ từng đi chung mảng đầu trong các chuyến bè khác nhau của phường, tình cảm thân thiết như anh em ruột trong nhà.
Sổ tay của Vi Văn Ơn thêm mấy dòng mới, ghi rõ việc, rõ người làm và rõ giờ giấc để sau này còn đối chiếu.
- Anh Ơn nhà em quý người em họ đó lắm. Tới giờ nhắc tới em họ, anh ấy vẫn bênh, nói em nó nóng tính nhưng không phải người ác.
- Người nhà bênh nhau là chuyện thường tình, cô Hoa ạ. Tôi nghe cô kể để biết thêm về người của phường mình thôi.
mảng thứ 1 giữ khoảng cách đều với mảng trước, không nhanh hơn hiệu còi và cũng không chậm tới mức mảng sau phải ghìm lại. Ai mới vào nghề cũng phải học cách nói ngắn lại, bởi giữa dòng xoáy không có thời gian cho một câu dài.
Hoa kể tiếp rằng sau khi người em họ đó mất vì đuối nước ở một khúc sông khác, Ơn buồn mất một thời gian dài và ít đi chuyến xa. Chuyến này là chuyến xa đầu tiên Ơn nhận cầm sào đầu trở lại, và cô ở nhà vừa mừng vừa lo, ngày nào cũng ra bến dưới ngóng tin đoàn.
Lực nghe hết câu chuyện của người vợ thợ bè mà không hỏi thêm một câu nào sâu hơn. Anh hiểu những gì cô vừa kể là chuyện gia đình của người khác, và việc của mình không cho phép anh biến một buổi thăm chồng thành một buổi hỏi cung. Anh chỉ dặn Ơn, khi anh ta làm xong việc và tới chỗ vợ, một câu ngắn về lệ.
Cầm Thị Hoa kể cho thợ trẻ nghe một chuyện cũ của phường, kể ngắn gọn và dừng ở đúng chỗ cần nhớ, không thêm một lời dọa nào. Buổi làm việc ở bãi neo trước cửa hẻm bắt đầu trong hơi nước lạnh và kết thúc trong nắng gắt, đó là nhịp quen của mùa lũ.
- Chuyến này cầm mảng đầu thì giữ lệ cho nghiêm vào, Ơn. Mảng đầu là mảng cả đoàn nhìn vào đấy.
- Thợ cả yên tâm. Em cầm sào đầu thì em giữ lệ như giữ sào của mình vậy.
Thợ cả là người ngủ muộn nhất đoàn và dậy sớm nhất đoàn, đó là phần việc không ghi trong sổ của bất cứ phường bè nào. Việc gì qua tay Vi Văn Ơn cũng được ghi lại, vì anh học được từ thợ cả rằng trí nhớ của người đi sông không giữ nổi một chuyến dài.
Sào tốt phải thẳng, nặng vừa tay và không một vết nứt dọc thân, thợ chọn sào kỹ như chọn người giữ dây neo.
Trên mảng, lời nói được dùng tiết kiệm như gạo ăn, chỉ nói đúng việc cần nói cho người cầm sào bên cạnh nghe. Ở bãi neo trước cửa hẻm, người ta nói chuyện con nước nhiều hơn nói chuyện giá hàng, vì nước là thứ quyết định hết.
Dân ở bãi neo trước cửa hẻm quen nhìn sông trước khi nhìn trời, bởi sông ở đây mới là cái lịch thật của họ. Thợ bè nói với nhau bằng những câu rất ngắn, vì tiếng nước và tiếng sào đã chiếm hết phần ồn ào của một ngày.
Đoàn bè đi qua một bến là để lại ở bến đó một câu chuyện, và mang theo một câu chuyện khác của bến đi cùng. Cây sào trong tay thợ bè vừa là mái chèo, vừa là cây gậy đo sâu, vừa là vũ khí tự vệ cuối cùng trước đá ngầm.
Không ai nhắc, Cầm Thị Hoa vẫn tự đi kiểm lại mảng của mình, vì anh biết dưới nước không có chỗ cho chữ quên. Câu chuyện ở bãi neo trước cửa hẻm những ngày này chỉ xoay quanh mực nước, bãi neo và đường đi của đoàn bè.
Bữa ăn trên sông không có giờ cố định, nước cho lúc nào yên thì thợ ăn lúc đó, ăn xong lại chống sào ngay.
Cuộn dây nào cũng được phơi lại khi đoàn neo, vì dây ướt để qua đêm trong khoang mảng sẽ mục rất nhanh.
Lời của thợ cả đi dọc đoàn nhanh hơn cả tiếng còi, vì thợ nào cũng hiểu lệnh của anh là lệnh giữ mạng. Thứ tự của đoàn được giữ nghiêm như thứ tự trong sổ, mảng thứ 1 ở đúng vị trí của nó từ sáng tới chiều.
Sổ bè ghi thêm một trang mới về ngày làm việc hôm nay, trang giấy ẩm hơi nước và chữ viết hơi nhòe ở mép. Khi đoàn đã yên, Lực vẫn chưa yên, anh còn đi thêm một vòng cuối như thói quen không bỏ được của người cầm lái.
Bài học của ngày hôm nay đến từ một việc rất nhỏ, suýt nữa không ai trong đoàn để ý tới nó. Dây chão ngâm nước lâu ngày nặng trĩu, kéo lên phải dùng cả hai tay và một nhịp hít thở sâu của người thợ.
Ở bến này, lệ cũ được giữ không phải vì sợ bị phạt, mà vì ai cũng từng thấy cái giá của một lần phá lệ. Hơi nước từ mặt sông bốc lên làm áo thợ bè ẩm suốt, dù nắng đã lên cao trên đỉnh núi.
Gió sông thổi qua bãi neo trước cửa hẻm mang theo mùi lá rừng ướt và mùi gỗ mục trôi từ thượng nguồn về.
Dưới mặt nước đục ngầu ấy là một thế giới khác hẳn, có đá, có hố sâu và có những dòng chảy không ai nhìn thấy trọn. Chiều về, ánh nắng cuối ngày nhuộm mặt sông thành màu đồng đỏ, đoàn bè nhìn nhau mà biết một ngày nữa đã qua yên.
Khi nắng đứng bóng, bóng của thợ bè đổ ngắn trên mặt mảng, và tiếng ve từ rừng ven sông kêu ran không ngớt.
Nước sông mùa này mang theo phù sa đỏ, bám vào phên nứa thành một lớp bùn mỏng chỉ sau nửa ngày đi.
Lực ít nói trong lúc làm việc, nhưng mỗi câu anh nói ra đều được thợ quanh đó nhắc lại cho mảng bên cạnh nghe. Ai mới vào nghề cũng phải học cách nói ngắn lại, bởi giữa dòng xoáy không có thời gian cho một câu dài.
Cơm mang theo được gói trong lá chuối, mở ra còn thơm mùi lá mới dù đã nguội từ lâu. Đêm xuống trên sông nhanh hơn trên đất, vì hai bên núi che mất nắng chiều từ rất sớm.
Chiều về, ánh nắng cuối ngày nhuộm mặt sông thành màu đồng đỏ, đoàn bè nhìn nhau mà biết một ngày nữa đã qua yên. Bữa ăn trên sông không có giờ cố định, nước cho lúc nào yên thì thợ ăn lúc đó, ăn xong lại chống sào ngay.
Mỗi thợ bè có một cây sào quen tay, đổi sào là đổi cả nhịp chống, nên ít ai chịu mượn sào của người khác. Cơm mang theo được gói trong lá chuối, mở ra còn thơm mùi lá mới dù đã nguội từ lâu.
mảng thứ 1 giữ khoảng cách đều với mảng trước, không nhanh hơn hiệu còi và cũng không chậm tới mức mảng sau phải ghìm lại.
Buổi trưa đoàn ăn cơm nguội với muối vừng ngay trên mảng, tay vẫn không rời sào quá lâu. Dân ở bãi neo trước cửa hẻm quen nhìn sông trước khi nhìn trời, bởi sông ở đây mới là cái lịch thật của họ.
Mỗi thợ bè có một cây sào quen tay, đổi sào là đổi cả nhịp chống, nên ít ai chịu mượn sào của người khác.
Nước sông mùa này mang theo phù sa đỏ, bám vào phên nứa thành một lớp bùn mỏng chỉ sau nửa ngày đi. Sào tốt phải thẳng, nặng vừa tay và không một vết nứt dọc thân, thợ chọn sào kỹ như chọn người giữ dây neo.
Dây chão ngâm nước lâu ngày nặng trĩu, kéo lên phải dùng cả hai tay và một nhịp hít thở sâu của người thợ. Sào tốt phải thẳng, nặng vừa tay và không một vết nứt dọc thân, thợ chọn sào kỹ như chọn người giữ dây neo.
Gió sông thổi qua bãi neo trước cửa hẻm mang theo mùi lá rừng ướt và mùi gỗ mục trôi từ thượng nguồn về. Sau việc vừa xảy ra, thợ trẻ trong đoàn nhìn thợ cả bằng ánh mắt khác hẳn buổi sáng.
Cầm Thị Hoa kiểm lại phần việc của mảng mình thêm một lượt nữa, tay sờ từng mối buộc như người ta sờ lại một lời hứa. Bữa ăn trên sông không có giờ cố định, nước cho lúc nào yên thì thợ ăn lúc đó, ăn xong lại chống sào ngay.
Mặt nước đổi màu theo từng đám mây trên trời, lúc xám, lúc đỏ sẫm, lúc lại ánh lên một vệt sáng bạc mỏng. Chuyện nghề được truyền miệng trong lúc buộc dây và vá phên, người kể ít chữ mà người nghe nhớ rất lâu.
Lực ít nói trong lúc làm việc, nhưng mỗi câu anh nói ra đều được thợ quanh đó nhắc lại cho mảng bên cạnh nghe. Việc gì qua tay Vi Văn Ơn cũng được ghi lại, vì anh học được từ thợ cả rằng trí nhớ của người đi sông không giữ nổi một chuyến dài.
Người dân ven bờ nhìn đoàn bè đi qua với ánh mắt của người quen thấy cảnh này mỗi mùa lũ. Dây chão ngâm nước lâu ngày nặng trĩu, kéo lên phải dùng cả hai tay và một nhịp hít thở sâu của người thợ.
Đêm đó, Ơn ngồi vá lại dây chão của mảng thứ 1 rất lâu dưới ánh đèn dầu, Hoa ngồi bên vá áo cho chồng. Hai vợ chồng nói với nhau những câu chuyện nhỏ của người ở lại và người sắp qua vực. Hoa ở lại bến dưới chờ đoàn qua vực sẽ gặp lại chồng, theo đúng hẹn của hai người từ ngày xuất bến.
Lực đi kiểm đoàn ca cuối và đi ngang qua mảng thứ 1. Anh nhìn cảnh hai vợ chồng ngồi vá dây dưới đèn mà lòng nặng xuống. Trên mảng đầu của chuyến này là một người thợ có vợ đang chờ ở bến dưới, và dưới vực trước mặt họ là một món nợ cũ của phường mà tới giờ anh vẫn chưa moi ra được hết.