TÔI MỞ TIỆM CẦM ĐỒ CHO MA (VONG KÝ - SÔNG HƯƠNG) - Chương 9: Chương 009: Mùng Một và chữ Tích
Khánh cắm ba nén nhang vào bát đồng trước khi khói kịp làm cay xè mắt. Mùi trầm thơm nồng của tiệm Vong Ký trong sáng Mùng Một Tết Bính Ngọ quyện với hơi…
Nội dung chương
Khánh cắm ba nén nhang vào bát đồng trước khi khói kịp làm cay xè mắt. Mùi trầm thơm nồng của tiệm Vong Ký trong sáng Mùng Một Tết Bính Ngọ quyện với hơi ẩm từ ngoài đường Bao Vinh tràn vào.
Ông Tư đứng bên cạnh, một tay tựa vào cây gậy gỗ, tay kia vuốt phẳng mép chiếc áo dài gấm màu xanh thẫm đã sờn gấu. Ông nhìn làn khói trắng bay thẳng lên trần nhà rường, khẽ gật đầu rồi chỉ tay về phía góc khuất bên phải bàn thờ chính.
- Cắm thêm nén ni qua bên kia đi con.
Khánh nhìn theo hướng tay ông. Ở đó đặt một bát hương đất nung nhỏ, xám xịt và không hề có bài vị hay ảnh thờ phía sau. Bát hương này quanh năm nằm im lìm dưới chân chiếc khánh đồng cổ, rất ít khi được ngửi khói ấm, trừ những ngày rằm lớn hoặc ba ngày Tết.
Khánh đón lấy nén nhang từ tay Ông Tư. Hắn khom người cắm nhang vào lòng cát mịn.
- Chú Tư nờ, bát hương ni thờ ai rứa? Tui thấy tiệm mình thờ tổ tiên họ Nguyễn thì rõ rồi, tự nhiên lại có cái bát không tên không tuổi nằm góc ni làm chi?
Ông Tư không trả lời ngay. Ông chống gậy đi từng bước chậm chạp tới phản gỗ giữa nhà, ngồi xuống rồi mới hướng cặp mắt kèm nhèm nhìn ra cửa.
- Bát hương khách trú. Người đi qua sông, lỡ chân nằm lại đất ni thì cắm cho họ nén nhang cho ấm lòng ngày Tết. Mi hỏi làm chi cho lắm. Lo dọn dẹp rồi đi đón thằng Quang mau kẻo trễ chuyến tàu.
Khánh biết tính ông, một khi đã gạt đi thì có hỏi thêm cũng chỉ nhận lại sự im lặng. Hắn quay sang vỗ đầu thằng Bồi đang ngồi lột vỏ hạt dưa bên cạnh.
- Bồi, đi lấy áo mưa cánh dơi rồi ra dắt xe. Trời ngoài kia bắt đầu sa mưa phùn rồi đó.
Thằng Bồi nghe gọi liền phủi tay đứng dậy, dạ một tiếng rõ to rồi chạy tót ra hiên ngoài. Khánh khoác thêm chiếc áo khoác gió cũ màu rêu, dặn Ông Tư ở nhà đóng bớt cửa hông đề phòng gió lùa vào bếp lò, rồi dắt xe máy ra đường.
Mưa phùn Mùng Một Tết xứ Huế không nặng hạt nhưng dai dẳng, rỉ rả bám vào da thịt cái buốt lạnh đặc trưng của mùa đông miền Trung. Đường phố Bao Vinh sáng nay vắng vẻ lạ thường. Những ngôi nhà cổ đóng cửa im ỉm, trước hiên treo vài chiếc đèn lồng đỏ đung đưa trong gió lạnh. Khánh rồ ga, chở thằng Bồi chạy dọc theo bờ sông Hương hướng về phía Ga Huế. Nước sông hôm nay đục ngầu, mặt nước phẳng lặng dưới màn mưa xám xịt, thi thoảng mới có vài chiếc đò dọc neo sát bờ, mui thuyền phủ bạt xanh ẩm ướt.
Đến ga, tiếng còi tàu hú dài báo hiệu chuyến tàu từ Đà Nẵng ra vừa cập bến. Khánh dựng xe ở góc sân ga, kéo khóa áo khoác lên sát cổ để cản bớt gió lùa.
Giữa dòng người lỉnh kỉnh hành lý bước ra khỏi cửa ga, dáng người cao gầy của Trần Quang nổi bật với chiếc kính cận gọng đen và chiếc túi canvas màu cát đeo chéo bên hông. Quang mặc chiếc áo khoác dạ màu tối, tay cầm một tập hồ sơ bọc trong túi nilon chống nước cẩn thận.
Nhìn thấy Khánh, Quang giơ tay vẫy rồi đi nhanh tới.
- Khánh! Đợi lâu chưa mi? Chuyến tàu sáng nay chạy hơi chậm vì mưa gió dọc đường đèo.
Khánh cười, đón lấy cái túi xách nhỏ từ tay bạn.
- Mới tới thôi. Mi ra đúng mùng Một Tết thế ni, ga tàu vắng vẻ hẳn. Đi mau, về tiệm uống nước chè cho ấm, ngoài ni lạnh buốt xương.
Thằng Bồi đứng nép sau lưng Khánh, lễ phép cúi đầu.
- Con chào eng Quang ạ. Eng đi tàu có mệt không eng?
Quang cúi xuống xoa đầu thằng bé, lấy từ trong túi áo ra một bao lì xì đỏ chót đưa cho nó.
- Chào Bồi nghe. Sang năm mới ngoan ngoãn, học giỏi rồi phụ eng Khánh dọn tiệm nghe chưa.
Thằng Bồi nhận bao lì xì, cười toe toét rồi cất cẩn thận vào túi quần. Cả ba nhanh chóng lên xe máy, chạy ngược về hướng Bao Vinh dưới làn mưa ngày càng dày hạt.
Khi về tới tiệm Vong Ký, Ông Tư đã nấu sẵn một ấm chè xanh nóng hổi đặt trên bàn gỗ. Quang bước vào nhà, cẩn thận đặt chiếc ô ướt ra góc hiên rồi cúi đầu chào Ông Tư theo đúng lễ nghi của người Huế.
- Con chào chú Tư. Năm mới con chúc chú nhiều sức khỏe, chân cẳng đỡ đau nhức hơn năm cũ.
Ông Tư ngước nhìn Quang, gương mặt già nua giãn ra một chút, ông chỉ tay xuống chiếc ghế gỗ đối diện.
- Ngồi đi cháu. Khách khứa chi ngày mùng Một mà khách sáo rứa. Uống chén nước chè cho ấm người đã rồi nói chuyện.
Quang ngồi xuống, đón lấy chén nước chè xanh bốc khói nghi ngút từ tay Khánh. Anh nhấp một ngụm nhỏ, hơi ấm từ chén chè có vẻ giúp xua đi phần nào cái lạnh dọc đường. Ánh mắt Quang dừng lại ở chiếc túi canvas đặt bên cạnh chân bàn, rồi anh nhìn sang Ông Tư với vẻ kính trọng pha chút dò xét. Quang vốn là người nghiên cứu lịch sử, lại quen biết Khánh từ hồi ở Đà Nẵng sau cấp ba, anh đã nghe danh tiệm Vong Ký từ lâu qua những lời kể truyền miệng của dân vạn đò dọc sông Hương.
Sau vài câu hỏi thăm xã giao về tình hình thời tiết và chuyến tàu Tết, Quang mở khóa kéo chiếc túi canvas, lấy ra tập hồ sơ bọc nilon đặt lên bàn trà. Anh cẩn thận gỡ lớp nilon bảo vệ, lộ ra một tập giấy tuyên bản chép tay đã ngả màu vàng ố, các mép giấy bị sờn rách và có nhiều vết ố loang lổ do độ ẩm thời gian.
- Đây là bản sao gia phả Nguyễn tộc mà con tìm được trong kho lưu trữ tư nhân ở Kim Long.
Quang vừa nói vừa lật từng trang giấy một cách nhẹ nhàng.
- Dòng họ ni có một chi nhánh nhỏ chuyển về sinh sống dọc vùng Bao Vinh và bến đò cũ từ cuối thế kỷ mười chín. Con nghĩ tài liệu ni có thể giúp ích cho những việc Khánh đang tìm hiểu gần đây.
Khánh tò mò ghé sát đầu vào nhìn. Những dòng chữ Hán Nôm được viết bằng mực tàu đen nhánh, nét chữ sắc sảo nhưng có nhiều đoạn bị nhòe đi do thấm nước sông hoặc mục ruỗng. Hắn lật qua vài trang ghi chép về các đời trước, chủ yếu là thông tin về ruộng đất, việc cúng tế và tên tuổi của những người trong họ tộc.
Đến giữa tập giấy, Quang dừng lại, ngón tay trỏ chỉ vào một dòng chữ nằm trơ trọi ở góc dưới của một trang giấy bị rách mất một góc lớn.
Dòng chữ viết bằng chữ Nôm, nét mực ở phần này vẫn còn khá rõ so với các phần xung quanh vốn đã bị mờ tịt. Khánh nhìn chăm chằm vào chữ đó, thớ giấy ở khu vực này có màu sẫm hơn, giống như từng bị một loại chất lỏng nào đó thấm qua rồi khô đi.
- Chữ chi đây Quang?
Khánh hỏi, mắt không rời khỏi trang giấy.
- Chữ Tích.
Quang đáp, giọng trầm xuống.
- Viết theo lối cổ. Đoạn này nằm trong phần ghi chép về những người con trai sinh ra trong họ Nguyễn. Chỉ có điều, phần ngữ cảnh xung quanh chữ ni bị hư hại hoàn toàn. Con không thể xác định được họ tên đầy đủ, vai vế trong nhà, cũng như năm sinh hay năm mất của người này.
Khánh tự lẩm nhẩm đọc thành tiếng.
- Tích.
Ngay khi âm thanh đó vừa thoát ra khỏi cửa miệng, Khánh bỗng thấy ngực mình thắt lại một nhịp đột ngột. Một luồng khí lạnh buốt từ dưới lòng bàn chân chạy thẳng lên đỉnh đầu, làm da gà khắp người hắn dựng đứng lên. Trước mắt hắn, ánh sáng ấm áp của ngọn đèn dầu trong gian nhà chính có vẻ tối sầm lại trong tích tắc. Hắn thấy một hình ảnh kỳ lạ hiện lên: khói nhang mờ ảo cuộn tròn trên mặt nước sông Hương đen ngỏm, sâu thẳm, giống hệt như giấc mơ kỳ quái mà hắn vẫn thường gặp từ khi trở về Huế.
Khánh lắc mạnh đầu để xua đi cảm giác khó chịu. Hắn đưa tay lên xoa nhẹ trước ngực, cố giữ giọng bình tĩnh để không ai nhận ra sự bất thường.
- Cái tên nghe lạ tai hè. Thời đó người ta hay đặt tên theo bộ chữ hoặc tên đệm rõ ràng, tự nhiên lại có mỗi chữ Tích nằm trơ trọi thế ni.
Quang đẩy gọng kính cận lên sát sống mũi, mắt vẫn chăm chú nhìn vào vết rách trên trang giấy.
- Đúng rứa. Mạch chép ở trang ni có dấu hiệu bị gián đoạn rất lạ. Các trang trước và sau đều ghi chép rất chi tiết về ngày sinh tháng đẻ của từng người, riêng đoạn có chữ Tích ni thì bị đứt quãng. Con chưa dám khẳng định chắc chắn điều chi, nhưng có vẻ như thông tin liên quan đến người này đã bị dừng lại đột ngột.
Khánh quay sang nhìn Ông Tư để xem phản ứng của ông. Tuy nhiên, Ông Tư vẫn ngồi im lặng trên phản gỗ, hai bàn tay gầy guộc đan chéo vào nhau đặt trên đầu gối. Ông không hề đưa tay ra chạm vào tập giấy gia phả của Quang, cũng không liếc nhìn lấy một lần. Gương mặt ông như một mặt hồ không gió, không để lộ bất kỳ một cảm xúc nào.
- Cháu lấy bản sao ni từ ai ở Kim Long?
Ông Tư đột ngột lên tiếng, giọng trầm khàn đặc trưng.
- Dạ, con mượn được từ một người quen chuyên sưu tầm gia phả cổ ở vạn đò cũ. Họ bảo tài liệu ni được vớt lên từ một chiếc hòm gỗ mục dưới sông Hương hồi những năm tám mươi, sau đó được phơi khô rồi chép lại bản ni để lưu giữ. Bản gốc nghe đâu đã mủn nát hoàn toàn rồi chú ạ.
Ông Tư gật đầu nhẹ, ông nhấp một ngụm chè xanh rồi chống gậy đứng dậy.
- Sông Hương giữ nhiều thứ lắm. Cái chi nằm dưới nước lâu ngày thì cứ để nó nằm dưới đó, bới lên làm chi cho mệt người. Khánh, mi dọn dẹp bàn trà rồi chuẩn bị dọn cơm trưa ăn với thằng Quang. Đừng có ngồi đó mà coi mấy thứ giấy tờ cũ nát đó nữa.
Nói rồi, Ông Tư lững thững đi về phía gian nhà sau, tiếng gậy gỗ gõ xuống nền gạch nghe cộc cộc đều đặn rồi nhỏ dần.
Khánh thở dài, hắn thu dọn tập hồ sơ của Quang bỏ lại vào túi canvas. Dù miệng nói không quan tâm, nhưng trong lòng hắn lúc này như có một tảng đá đè nặng. Chữ "Tích" đó cứ lởn vởn trong đầu hắn, gợi lên một cảm giác quen thuộc đến kỳ lạ mà hắn không tài nào giải thích nổi.
Buổi chiều Mùng Một Tết trôi qua trong sự yên lặng của khu Gia Hội. Quang ở lại dùng cơm trưa với hai chú cháu, rồi xin phép ra ga để về lại nhà người thân ở phố cổ Gia Hội. Tiệm Vong Ký đóng cửa sớm, chỉ còn ánh đèn dầu leo lét hắt ra từ gian giữa.
Đêm muộn, tiếng mưa phùn rơi trên mái ngói âm dương nghe rào rào như tiếng ai đó đang đi bộ trên mái nhà. Khánh nằm trên chiếc phản gỗ ở gian giữa, hai tay gối sau đầu nhìn lên những cây xà gồ đen bóng vì khói bếp của ngôi nhà cổ. Thằng Bồi đã ngủ say từ lâu ở giường bên cạnh, tiếng thở của nó đều đặn hòa vào tiếng mưa đêm.
Khánh trở mình liên tục, đầu óc quay cuồng với những suy nghĩ hỗn độn. Hắn đưa tay sờ lên vết bớt màu đỏ hình con cá trên vai trái. Vết bớt hôm nay có vẻ hơi ngứa, hơi ấm nóng hơn mọi ngày. Hắn lẩm nhẩm trong miệng.
- Tích... Tích là ai? Tại sao cái tên ni lại làm mình thấy lạnh người đến rứa?
Hắn nhắm mắt lại, cố gắng chìm vào giấc ngủ để quên đi sự khó chịu đang dấy lên trong lồng ngực.
Trong cơn mơ màng, Khánh thấy mình đang đứng giữa một vùng nước mênh mông, đen ngòm của sông Hương vào một đêm không trăng không sao. Nước sông lạnh buốt ngập đến ngang hông hắn, dòng chảy xiết như muốn kéo tuột chân hắn xuống đáy bùn sâu.
Xung quanh hắn, những làn khói nhang trắng xóa, đặc quánh từ đâu bay đến, cuộn tròn thành từng vòng trên mặt nước rồi từ từ lan rộng ra.
Từ trong màn khói sương mờ ảo đó, có tiếng bước chân đi trên nước rào xào tiến về phía hắn. Khánh muốn quay đầu bỏ chạy nhưng hai chân hắn như bị đóng đinh dưới lòng sông, không thể nhúc nhích được một phân.
Một giọng nói của người già, khàn đặc và lạnh ngắt như từ dưới lòng đất vọng lên, vang vọng bên tai hắn.
- Tích, dậy.
Khánh giật nảy mình, hắn mở choàng mắt ra, ngồi bật dậy trên phản gỗ.
Mồ hôi lạnh vã ra như tắm trên trán và lưng hắn. Hắn thở dốc, tim đập liên hồi trong lồng ngực. Căn phòng vẫn tối om, chỉ có ánh sáng mờ nhạt của ngọn đèn dầu sắp cạn dầu ở gian giữa hắt lại. Tiếng mưa phùn ngoài kia vẫn rơi rỉ rả không dứt.
Khánh đưa tay lên vuốt mặt để lấy lại bình tĩnh. Nhưng ngay khi bàn tay hắn vừa chạm vào má, hắn bỗng khựng lại.
Cảm giác ướt sũng và lạnh buốt truyền từ lòng bàn tay lên da mặt hắn.
Khánh đưa bàn tay phải lên trước mắt dưới ánh sáng lờ mờ của ngọn đèn dầu. Bàn tay của hắn ướt đẫm nước, những giọt nước lạnh ngắt đang chảy ròng ròng qua kẽ tay, nhỏ tong tong xuống mặt phản gỗ khô ráo, giống như hắn vừa mới nhúng cả cánh tay xuống dòng sông Hương lạnh giá ngoài kia. Chữ trên giấy vẫn không cho hắn thêm câu trả lời nào.
Trong mơ, Khánh nghe rõ "Tích, dậy" rồi thức giấc với bàn tay ướt như vừa nhúng xuống sông; chữ trên giấy vẫn không cho hắn thêm câu trả lời nào.