Trùng Tang: Lệ Trùng - Chương 12: Trang Gia Phả Cháy
Khang đứng trước cánh tủ gỗ muội đen trong buồng thờ của nhà thờ họ. Tay trái anh cầm chiếc điện thoại có tấm ảnh chụp gia phả với dòng mực đỏ ghi giờ…
Nội dung chương
Khang đứng trước cánh tủ gỗ muội đen trong buồng thờ của nhà thờ họ. Tay trái anh cầm chiếc điện thoại có tấm ảnh chụp gia phả với dòng mực đỏ ghi giờ chết của cha anh. Tay phải anh đặt lên cánh tủ, ngón tay lướt qua lớp sơn mài đã bong tróc theo thời gian, cảm nhận những đường vân gỗ mục dưới đầu ngón tay.
- Cháu cần xem gia phả, Khang nói, giọng anh khô và thẳng như khi đọc kết luận pháp y trên bàn mổ. - Để đối chiếu với tấm ảnh này.
Ông Hào đứng chắn trước tủ, hai tay khoanh lại. Khuôn mặt trưởng họ trong ánh đèn dầu hắt ra từ bàn thờ tổ trông như một lớp mặt nạ sáp, căng và cứng. Ông nhìn chiếc điện thoại trong tay Khang, nhưng chưa chạm vào.
- Tang chưa xong, gia phả không động được, ông Hào nói, từng chữ rời rạc như đọc một điều luật. - Đó là lệ.
- Ở Hà Nội, giám định pháp y không có lệ, chỉ có bằng chứng. Khang không bỏ tay xuống. - Tôi cần xem để biết tấm ảnh này từ đâu ra.
Ông Hào im lặng một lúc. Ông liếc mắt về phía lối ra, nơi tiếng Linh đang nói chuyện với mấy người phụ nữ ngoài sân, giọng cô râm ran như đang phỏng vấn. Rồi ông đưa tay vào túi áo, lấy ra một chùm chìa khóa đồng đã ngả màu xanh rỉ. Mỗi lần các chìa khóa va vào nhau, chúng phát ra những tiếng kêu khô và đục như tiếng xương khô gõ vào nhau.
- Cháu không được lật nhiều, ông Hào nói, tra chìa vào ổ khóa sắt đã gỉ. - Chỉ mở đúng trang thấy trong ảnh thôi.
Khang gật đầu, nhưng mắt anh không rời cánh tủ.
Ổ khóa kêu một tiếng cạch khô khốc. Cánh tủ gỗ mở ra, một luồng khí lạnh và ẩm thốc ra từ bên trong, mang theo mùi giấy dó mục và bụi nhang tích tụ hàng chục năm. Bên trong tủ, những cuốn sổ gia phả xếp chồng lên nhau, bìa bằng giấy bồi đã ngả màu vàng úa. Cuốn ở trên cùng có gáy lụa bạc màu, nằm nghiêng một góc nhẹ, không ngay ngắn như những cuốn khác.
Khang chưa chạm vào cuốn gia phả. Anh chỉ đứng im, nhìn từ trên xuống dưới. Và rồi anh thấy nó.
Góc dưới bên phải của cuốn sổ, chỗ gáy sách tiếp giáp với bìa, có một mảng giấy cháy đen. Vết cháy không lớn, chỉ khoảng bằng hai đầu ngón tay, nhưng nó nằm đúng vị trí mà tấm ảnh gửi đến đêm qua đã cho thấy. Màu cháy, độ sém, đường viền của tro - tất cả đều khớp với từng pixel trong tấm ảnh Khang đã phóng to lên xem.
Anh cố giữ mặt tỉnh. Nhưng trong đầu anh, mạch suy luận đang chạy nhanh hơn bất cứ bản phân tích nào từng thực hiện ở khoa pháp y. Tấm ảnh đó được chụp từ trên xuống, thẳng góc, với ánh sáng đèn flash. Nghĩa là người chụp đã đứng ngay trước tủ này, mở tủ, chụp ảnh, rồi gửi cho anh.
Ai đó trong nhà thờ họ đã gửi ảnh cho anh.
Ông Hào đưa tay lấy cuốn sổ, lật ra. Những trang giấy dó mỏng và giòn, hai mặt đều được viết chữ Hán bằng bút lông mảnh, nét chữ đều đặn và đẹp. Ông lật chậm, từ từ, từng trang một. Khi đến một trang ở khoảng giữa cuốn sổ, ông dừng lại.
Trang đó ghi tên Phạm Duy Thành - cha Khang.
Khang cúi xuống nhìn. Mắt anh lướt nhanh qua các dòng chữ: ngày sinh, ngày mất, tên cha mẹ, tên vợ, tên các con. Tất cả đều đúng. Nhưng không có dòng mực đỏ ghi giờ chết như trong tấm ảnh. Trang này sạch trơn, chỉ có mực đen, không một chút son phấn.
- Đây là trang cần xem, ông Hào nói, tay ông chỉ vào dòng cuối ghi tên Khang và em gái anh. - Đầy đủ, không thiếu gì.
Khang không nói gì. Anh đưa tay ra, ngón tay chạm vào mép giấy. Ông Hào định rụt tay lại, nhưng Khang đã nhanh hơn. Ngón tay anh miết nhẹ dọc theo gáy sách, nơi các trang giấy được khâu chỉ gai.
Cảm giác dưới đầu ngón tay của một bác sĩ pháp y là thứ anh tin tưởng hơn bất cứ lời nói nào. Và nó đang nói với anh rằng các trang giấy ở khu vực này không đều. Một số trang dày hơn những trang khác, đâu phải do giấy mà do hai trang được dán chồng lên nhau bằng hồ.
- Họ Phạm có bao nhiêu nhánh? Khang hỏi, ngón tay vẫn chạm vào mép giấy.
- Hai nhánh, ông Hào nói nhanh. - Nhánh cả và nhánh thứ. Nhánh cả là cháu.
- Mấy trang?
- Mười hai trang cho nhánh cả, tám trang cho nhánh thứ.
Khang cầm điện thoại lên, mở tấm ảnh. Anh so sánh nó với cuốn sổ thật. Trong ảnh, góc cháy nằm ở phía dưới trang bên phải, cách mép giấy khoảng ba phân. Trong cuốn sổ thật, góc cháy cũng nằm ở vị trí y hệt. Nhưng có một chi tiết mà tấm ảnh cho thấy mà cuốn sổ thật không có: dòng mực đỏ ghi "Tân Hợi niên, thất nguyệt, thập ngũ nhật, giờ Dần" - ngày giờ chết của cha anh.
Ai đó đã chụp ảnh, nhưng trang sổ trong ảnh không phải là trang này. Hoặc trang này đã được thay thế.
Gió đêm thổi qua khe cửa gỗ, làm ngọn đèn dầu nhấp nháy. Khi ánh sáng chao đi, Khang nhìn thấy một đường gờ mờ trên mặt trong của cánh tủ , một đường chỉ sơn bị chồng lên, như thể cánh tủ từng có một lớp ngăn bí mật.
Rồi đèn sáng trở lại, và đường gờ đó biến mất.
- Bác Hào, Khang nói, giọng anh điềm tĩnh hơn anh nghĩ. - Cuốn gia phả này có từng bị đốt không?
Ông Hào nhìn anh, mắt ông không chớp. - Không.
- Vậy góc cháy này từ đâu ra?
Ông im lặng. Tay ông đặt lên cuốn sổ, các ngón tay bẩn thỉu với móng tay vàng khè vì thuốc lào. Ông nhìn góc cháy, rồi nhìn Khang. Môi ông mấp máy, nhưng không có âm thanh nào thoát ra.
Ngoài sân, tiếng Linh bỗng cao lên. Cô đang cười, một tiếng cười giòn tan giữa đám phụ nữ mặc áo tang. Rồi có tiếng xoảng như ai đó làm rơi bát.
Ông Hào quay đầu ra phía cửa, mất tập trung. Khang lập tức cúi xuống, mắt lướt nhanh qua các trang sổ. Anh đếm: trang 24, 25, 26... rồi nhảy thẳng lên trang 31. Các trang 27, 28, 29, 30 không có. Nhưng không phải là bị xé bằng tay - mép giấy nơi các trang đó lẽ ra phải nằm vẫn còn nguyên, được cắt gọn bằng dao lam, khâu chặt vào gáy sách.
Ông Hào quay lại. "Đóng tủ thôi."
- Cháu chưa xem xong.
- Đóng tủ. Ông Hào đẩy tay Khang ra, động tác không hề nặng nhưng dứt khoát. Ông tra chìa vào ổ khóa, vặn một vòng. Tiếng cạch khô khốc vang lên trong không gian nhỏ hẹp của buồng thờ.
Khang bước lùi một bước, nhìn cánh tủ gỗ đóng lại. Anh vẫn còn cảm giác dưới đầu ngón tay: các trang giấy không đều, mép xé được dán chồng, số trang nhảy cóc. Và trên mặt trong của cánh tủ, đường gờ mờ dưới lớp sơn - một chiếc ngăn bí mật, đủ nhỏ để giấu những trang giấy đã bị rút ra khỏi cuốn gia phả.
- Cảm ơn bác, Khang nói, giọng anh bình thản.
Ông Hào nhìn anh hồi lâu. Rồi ông cất chùm chìa khóa vào túi áo, bước ra khỏi buồng thờ, để lại Khang đứng một mình trước bàn thờ tổ, dưới ánh đèn dầu chập chờn.
Khi ông Hào đi khuất, Linh bước vào. Cô vừa thu lại nụ cười xã giao với mấy người ngoài sân. Trên tay cô cầm một chiếc điện thoại, ống kính còn hé mở. Cô nhìn Khang, hỏi:
- Khai thác được gì?
- Trang trong tủ khác trang trong ảnh, Khang nói. - Có một số trang bị cắt khỏi gáy sách.
- Cắt?
- Dùng dao lam cắt sát mép gáy, rồi khâu lại, không để lại dấu xé, chỉ còn cách đếm số trang. Anh ngừng lại. - Ít nhất bốn trang đã bị rút khỏi cuốn gia phả này.
Linh không nói gì. Cô mở máy ảnh, lướt đến một tấm ảnh rồi đưa cho Khang xem. Đó là tấm ảnh cô chụp lén khi nãy - một góc của trang gia phả khi ông Hào lật cho Khang xem. Cô đã chụp từ xa, qua khe cửa buồng thờ, ống kính zoom hết cỡ.
Khang nhìn vào tấm ảnh trên màn hình. Mắt anh dừng lại ở mép giấy phía dưới góc phải.
Có một vết xé nham nhở. Nó không giống vết cắt thẳng bằng dao lam như anh nghĩ ban đầu. Trên thực tế, vết xé đó nằm ở một trang khác, đúng trang kế tiếp của cuốn gia phả. Mép giấy ở đó bị xé không đều, như thể ai đó đã vội vã giật mạnh một tờ giấy ra khỏi cuốn sổ, còn tờ liền sau vẫn giữ lại một phần mép rách.
Linh nhìn anh. "Trang đó bị xé, chứ không cắt."
Khang gật đầu. Anh phóng to tấm ảnh, nhìn vào vết xé. Các sợi giấy dó không đứt gọn - chúng bị kéo dài ra, xơ ra, như thể có một bàn tay vội vã đã rút tờ giấy ra khi cuốn sổ còn đang mở. Và trên vết xé đó, còn sót lại một phần của một nét chữ Hán - chỉ một nét phẩy đen, mảnh như sợi tóc, nằm chơi vơi trên mép giấy rách.
Khang nhắm mắt lại, đầu óc anh dựng lại hình ảnh cuốn gia phả trong tủ. Anh nhẩm đếm lần nữa trong đầu: trang 24 đến trang 31, thiếu bốn trang. Trong tấm ảnh nhận được đêm qua, góc cháy nằm ở trang thuộc số 24-27. Nhưng trang ông Hào lật cho anh xem là trang 25-26 - không có mực đỏ, không có giờ chết.
Vậy trang có mực đỏ - trang trong tấm ảnh - phải là một trong bốn trang bị thiếu.
- Tôi cần xem lại tủ gỗ đó, Khang nói, mắt mở ra. - Khi không có ai ở đây.
Linh nhìn ra phía cửa buồng thờ. Bóng tối ngoài sân đã dày đặc hơn, và tiếng kèn hiếu trong rạp tang đã đổi sang một điệu khác, trầm hơn, chậm hơn. Những người trong họ đang tập trung ở sân trước để chuẩn bị cho lễ tế tối, không ai để ý đến hai người đang đứng trong buồng thờ.
- Tôi canh cho anh, Linh nói. - Năm phút. Nếu có người vào, tôi sẽ ho.
Cô bước ra ngoài, đóng cánh cửa buồng thờ lại, để lại Khang một mình với bàn thờ tổ, ngọn đèn dầu, và cánh tủ gỗ muội đen đang khóa chặt.
Khang quỳ xuống, mắt anh ngang bằng với ổ khóa. Anh không có chìa. Anh không thể phá khóa. Nhưng anh có thể nhìn.
Anh rút điện thoại ra, bật đèn pin, rọi sát vào khe giữa hai cánh tủ. Khe hở rất nhỏ, chỉ đủ để một tờ giấy dó lọt qua. Anh nhìn vào bên trong, cố gắng điều chỉnh góc nhìn để thấy được mặt trên của cuốn gia phả.
Và anh thấy nó.
Không phải cuốn gia phả. Mà là một thứ nằm phía dưới cuốn gia phả - một mảnh giấy đã ố vàng, gấp tư, nằm lọt thỏm dưới đáy tủ. Mép giấy nhô ra một góc nhỏ, và trên đó có một dòng chữ Hán viết bằng mực đỏ, nét chữ run run như thể người viết đang hoảng loạn.
Khang không thể đọc được chữ Hán. Nhưng anh biết màu mực đó. Màu son đỏ tươi, giống hệt màu trong tấm ảnh.
Anh giơ điện thoại lên, chụp một tấm ảnh qua khe tủ. Đèn flash lóe sáng, và trong tích tắc đó, anh thấy toàn bộ mảnh giấy - một mảnh giấy nhỏ, mép không đều, nằm cuộn tròn trong bóng tối của tủ gỗ.
Bên ngoài, tiếng Linh ho - một tiếng ho ngắn, gấp. Có người đang đến gần.
Khang đứng dậy nhanh, tắt đèn pin, nhét điện thoại vào túi. Anh quay lưng về phía tủ gỗ, làm như đang nhìn lên bàn thờ tổ. Tay trái anh chắp lại, mắt nhìn vào di ảnh của ông tổ họ Phạm đặt trên ban thờ, trông như một người đang thành kính vái lạy.
Cánh cửa buồng thờ mở ra. Ông Chỉnh bước vào, tay cầm một nén nhang đang cháy. Ông nhìn Khang với ánh mắt nghi ngờ.
- Cháu làm gì trong này một mình?
- Thắp hương cho tổ tiên trước giờ tế, Khang nói, giọng bình thản. - Bác không cho mở gia phả, nhưng không cấm cháu vái tổ chứ?
Ông Chỉnh không nói gì. Ông bước lên trước bàn thờ, cắm nén nhang vào bát hương, chắp tay vái ba vái. Khi quay ra, ông liếc mắt nhìn cánh tủ gỗ - vẫn khóa, chìa vẫn nằm trong túi ông Hào.
Ra ngoài đi," ông Chỉnh nói. "Sắp tế rồi. Đừng để người ngoài vào buồng thờ."
Khang gật đầu, bước ra ngoài sân. Linh đang đứng dựa vào cột hiên, tay cầm máy ảnh như thể cô vừa chụp ảnh kiến trúc nhà thờ. Cô nhìn anh, đôi mắt hỏi.
Khang lắc đầu nhẹ, ra hiệu chưa phải lúc nói chuyện.
Nhưng trong túi quần anh, điện thoại đã lưu lại tấm ảnh chụp qua khe tủ - hình ảnh một mảnh giấy gấp tư, nằm dưới đáy tủ, với dòng mực đỏ viết vội. Mảnh giấy có góc cháy. Và trên đó, dù Khang chưa đọc được nguyên văn, nhưng có một dòng chữ Hán với nét phẩy cuối cùng còn nguyên - giống hệt nét phẩy trơ trọi trên mép giấy xé trong tấm ảnh của Linh.
Cùng một cuốn sách. Cùng một trang đã bị xé. Nhưng mảnh này còn tồn tại, được giấu dưới đáy tủ gỗ, nơi không ai ngờ tới.