Trùng Tang: Lệ Trùng - Chương 27: Đất Nghĩa Địa
Nắng nhợt trên bãi sông dội xuống bãi bồi ven sông Cầu một thứ ánh sáng vàng vọt, khô khốc. Gió từ mặt nước thốc lên, mang theo vị phù sa nồng nồng lẫn…
Nội dung chương
Nắng nhợt trên bãi sông dội xuống bãi bồi ven sông Cầu một thứ ánh sáng vàng vọt, khô khốc. Gió từ mặt nước thốc lên, mang theo vị phù sa nồng nồng lẫn với mùi cỏ mục trên những nấm mồ. Khang đi trước, đôi ủng cao su dẫm lên lớp cát pha bùn sột soạt. Theo sau anh là Linh, tay lăm lăm chiếc máy ảnh ống kính dài, và ông Từ Lễ, người đang đi những bước nặng nề với khuôn mặt xám ngoét như người mất hồn.
Nghĩa địa họ Phạm nằm ở rìa làng Cầu Đá, nơi dải đất bồi nhô ra lòng sông giống như một cái lưỡi đất dài. Mấy năm nay, nước sông đổi dòng bên lở bên bồi, mép nghĩa địa cứ thế sạt dần xuống nước. Những ngôi mộ mới đắp đất còn đỏ au nằm xen kẽ với những ngôi mộ cổ xây bằng đá ong xám xịt đã sụt lún quá nửa.
- Chú Dậu lúc sống cứ giữ khư khư cái góc này.
Ông Từ Lễ dừng lại bên một gốc dứa dại lớn, chỉ tay về phía những cọc tre sơn vôi trắng cắm nhô lên giữa bãi đất trống.
- Chú ấy bảo đất này là đất đầu rồng của họ Phạm, có bán cho dự án làm khu công nghiệp thì con cháu cũng lụi bại. Ai ngờ chú ấy nằm xuống nhanh thế.
Khang nhìn theo hướng tay ông Từ Lễ. Những chiếc cọc tre to bằng cổ tay, được vạt nhọn một đầu và quét một lớp vôi trắng xóa, cắm thành một hàng dài chia cắt khu nghĩa địa làm hai phần. Lớp vôi trắng gặp nắng nhợt bong tróc ra từng mảng, rơi rụng xuống nền đất cát như những vệt xương khô.
- Những cọc này mới cắm từ đợt họp họ tháng trước đúng không ông?
Khang hỏi, mắt anh quét qua những dấu vết xung quanh bờ đất.
- Ừ, đợt ấy người ta về đo đạc để cắm mốc giải phóng mặt bằng.
Ông Từ Lễ thở dài, chiếc khăn xếp trên đầu hơi lệch đi vì gió sông thổi mạnh.
- Nhưng mấy cái cọc tre sơn vôi này thì không phải người của dự án cắm. Là người trong họ mình tự cắm đấy. Để đánh dấu những ngôi mộ không được di dời.
Khang bước lại gần hàng cọc. Anh nhận ra có điều bất thường. Nhiều chiếc cọc tre trắng đã bị nhổ lệch sang một bên, nằm nghiêng ngả như những ngón tay gãy. Đất xung quanh gốc cọc bị xới tung lên, để lộ ra những mảng bùn đen ướt át dưới lớp cát khô bên trên. Sát mép sông, ba nấm mộ đất tròn trịa có dấu vết bị đào bới nham nhở ở phần chân mộ. Những nhát xẻng cắm sâu vào lòng đất, để lại những vệt cắt phẳng lỳ và sắc cạnh.
Linh đưa máy ảnh lên, tiếng màn trập kêu "tách tách" liên hồi. Cô đi vòng quanh những nấm mộ bị đào thử, cúi người quan sát kỹ lớp đất mặt:
- Khang, anh nhìn này. Có dấu bánh xe. Đây là vết lốp của loại xe tải nhỏ chở vật liệu xây dựng, loại một tấn rưỡi. Vết lốp còn rất mới, cát ở mép vết lốp chưa bị gió thổi sụt xuống.
Khang ngồi xổm xuống bên cạnh một chiếc cọc tre bị nhổ nằm rạp trên mặt đất. Anh rút từ trong túi áo khoác ra một chiếc bay nhỏ chuyên dùng để lấy mẫu hiện trường và một đôi găng tay cao su y tế. Anh đeo găng tay vào, cẩn thận gạt lớp cát khô trên bề mặt lỗ cọc cũ. Dưới độ sâu khoảng mười xăng-ti-mét, đất bắt đầu chuyển sang màu xám đen và dẻo quánh.
- Đất ở đây không giống đất bãi bồi thông thường.
Khang nói, giọng anh trầm xuống.
- Đất bãi sông Cầu nhiều cát pha, thoát nước nhanh. Nhưng dưới đáy lỗ cọc này lại là bùn đặc.
Anh dùng bay xúc một ít bùn ẩm đưa lên gần mũi. Một mùi hôi nồng ập vào khứu giác. Nó có mùi lưu huỳnh nhẹ, thứ mùi đặc trưng của các hợp chất hữu cơ phân hủy trong điều kiện thiếu oxy lâu ngày, nhưng lẫn vào đó là một mùi tanh nồng rất quen thuộc. Khang đã ngửi thấy mùi này khi khám nghiệm thi thể ba anh và khi đứng cạnh giếng đình Cầu Đá vào đêm hôm trước. Đó là mùi rêu đá ong ẩm ướt pha lẫn mùi tàn nhang cúng bái đã ngấm sâu vào nước.
- Có mùi lưu huỳnh.
Khang ngẩng đầu nhìn ông Từ Lễ.
- Và cả mùi bùn giếng đình. Tại sao bùn ở đáy giếng sau đình lại xuất hiện ở nghĩa địa ven sông này?
Ông Từ Lễ nghe thấy hai chữ "giếng đình" thì giật thót mình. Ông lùi lại một bước, hai tay chắp sau lưng run rẩy, mắt nhìn dáo dác xung quanh như sợ có người nghe thấy:
- Khang... cháu đừng nói gở. Đất nghĩa địa thì làm sao có bùn giếng được. Chắc là do người ta gánh nước từ đình ra đây tưới mộ thôi.
- Tưới mộ?
Linh cắt ngang, giọng cô đầy vẻ hoài nghi.
- Người làng Cầu Đá có tục kiêng múc nước giếng đình trong nhà có tang mà ông? Huống chi đây là nghĩa địa, ai lại đi gánh nước từ giếng đình cách đây cả cây số ra tận bãi sông để tưới lên những ngôi mộ sắp bị giải tỏa?
Ông Từ Lễ im lặng. Ông lấy vạt áo lau mồ hôi trên trán dù gió sông đang thổi buốt giá. Sự lúng túng của vị thủ từ già không qua được mắt Khang. Anh biết ông Từ Lễ đang giấu kín một chuyện bị giấu về nguồn gốc của những chiếc cọc tre sơn vôi này.
- Ông Từ, những ngôi mộ cắm cọc tre này là mộ của ai trong họ?
Khang đứng dậy, cởi đôi găng tay cao su ra nhưng mắt vẫn nhìn xoáy vào ông lão.
- Chú Dậu phản đối bán đất vì những ngôi mộ này đúng không?
Ông Từ Lễ ngập ngừng hồi lâu, rồi ông bước lại gần gốc đa cổ thụ mọc sát mép nước, giọng ông nhỏ hẳn đi, chỉ đủ cho ba người nghe thấy:
- Những mộ có cọc tre sơn vôi... là mộ của những người chết trẻ trong họ từ thời trước. Có cả những người mất tích không tìm thấy xác, người ta chỉ chôn quần áo làm mộ gió. Các cụ đời trước dặn lại, đất dưới chân những ngôi mộ này đã được yểm bằng vôi bột và muối hạt. Đó là những ngôi mộ kiêng động. Nếu động vào, cái giếng sau đình sẽ không để yên cho họ Phạm.
- Tại sao lại liên quan đến giếng đình?
Linh hỏi dồn, cô rút cuốn sổ tay nhỏ ra định ghi chép nhưng ông Từ Lễ đã xua tay lia lịa.
- Cô nhà báo đừng ghi. Tôi chỉ biết thế thôi. Đời tôi làm thủ từ chỉ lo việc khói hương bản đền bản đình, chuyện mồ mả gia tộc tôi không được phép can thiệp sâu. Nhưng tôi khuyên hai cháu, tốt nhất là bảo nhà chú Dậu nhận tiền đền bù rồi di dời những mộ khác đi, còn chỗ cắm cọc tre này thì tuyệt đối không được cho thợ xúc đất chạm vào.
Khang không hỏi thêm ông Từ Lễ nữa. Anh biết có gặng hỏi thì ông lão cũng sẽ dùng những lời lẽ tâm linh để thoái thác. Anh quay lại nhìn dãy cọc tre trắng chạy dài ra sát mép nước sông Cầu. Những chiếc cọc này giống như một hàng rào ngăn cách, hoặc đúng hơn, như những chiếc đinh khổng lồ ghim giữ một dấu lạ nằm sâu dưới lòng đất bãi bồi không cho trồi lên.
Anh bước dọc theo hàng cọc về phía mũi đất lở. Nước sông Cầu đục ngầu cuộn chảy sát ngay dưới chân bờ đất. Ở góc khuất nhất của bãi bồi, nằm sau một bụi dứa dại gai góc mọc um tùm, có một ngôi mộ nhỏ cô độc.
Ngôi mộ này không hề có cọc tre sơn vôi cắm xung quanh. Nó cũng không có bia đá, không có bát hương, chỉ là một nấm đất cát đỏ hơi nhô lên khỏi mặt đất bãi bồi. Xung quanh nấm đất, cỏ dại héo úa hoàn toàn, để lộ ra lớp đất nứt nẻ dưới cái nắng nhợt hao của buổi trưa.
Khang tiến lại gần ngôi mộ không bia. Khi anh chỉ còn cách nấm đất chừng ba bước chân, anh chợt ngửi thấy một mùi ẩm ướt đậm đặc bốc lên từ lòng đất. Trời đang nắng gắt, mặt đất nghĩa địa xung quanh khô khốc đến mức cát bụi bay mù mịt mỗi khi có gió thổi qua. Thế nhưng, ở ngay giữa nấm đất của ngôi mộ không bia này, đất lại sẫm màu và nhão nhoét.
Nước đang rỉ ra từ đỉnh nấm đất.
Những giọt nước màu xám đục, lấm tấm những hạt bùn mịn, từ từ trào ra từ những kẽ nứt của đất cát. Chúng tụ lại thành một dòng nhỏ, chậm rãi chảy dọc theo sườn nấm mộ rồi ngấm dần xuống chân mộ, tạo thành một vệt ẩm ướt dài trượt thẳng về phía dòng sông Cầu.
- Khang, anh nhìn kìa!
Linh khẽ reo lên, cô vội vàng chạy lại, hướng ống kính máy ảnh vào vệt nước ẩm ướt trên nấm mộ.
- Sao chỗ này lại có nước chảy ra được? Mạch nước ngầm ở đây cao thế cơ à?
- Không thể.
Khang lắc đầu, anh quỳ một gối xuống đất để quan sát kỹ hơn.
- Mép sông nằm thấp hơn mặt bãi bồi này ít nhất là hai mét. Nếu có mạch nước ngầm dâng lên, nó phải rỉ ra ở phần chân bờ lở trước chứ không thể trào ngược lên tận đỉnh nấm mộ thế này. Hơn nữa, đất nghĩa địa ở đây là cát pha, nước không thể tự tích tụ ở đỉnh mộ rồi chảy ra ngoài giữa trời nắng nhợt như thế này được.
Khang đưa tay chạm vào vệt nước đang rỉ ra từ lòng đất. Cảm giác lạnh buốt chạy dọc từ đầu ngón tay lên đến cánh tay anh. Nước lạnh đến mức bất thường, giống như nước đá vừa tan ra. Khi anh đưa ngón tay lên nhìn, anh thấy trên da mình bám một lớp chất dịch hơi nhớt, có màu xám xịt và mùi rêu đá ong nồng nặc.
Đây chính xác là nước giếng đình. Khang không thể nhầm lẫn được thứ mùi đặc trưng này. Nó giống hệt thứ nước mà anh đã hút ra từ trong phổi của ba anh trong phòng giải phẫu tử thi.
Ông Từ Lễ đứng phía sau nhìn thấy cảnh tượng đó thì mặt cắt không còn một giọt máu. Ông run rẩy chỉ ngón tay vào nấm đất không bia:
- Mộ... mộ không tên. Sao nước lại chảy ra từ mộ không tên? Có chuyện rồi... có chuyện lớn rồi Khang ơi!
- Đây là mộ của ai hả ông?
Khang đứng dậy, tiếng anh đanh lại, lấn át cả tiếng sóng sông Cầu đang vỗ oàm oạp vào bờ lở.
- Tôi không biết!
Ông Từ Lễ lắc đầu quầy quậy, giọng ông lạc đi.
- Trong gia phả dòng họ không có ngôi mộ này. Nó tự xuất hiện ở đây từ mấy chục năm trước, từ hồi tôi còn chưa làm thủ từ. Các cụ chỉ bảo đây là mộ vô chủ, không được thờ cúng, cũng không được động vào. Nhưng chưa bao giờ... chưa bao giờ có nước chảy ra từ mộ thế này cả.
Linh vẫn liên tục bấm máy. Ánh sáng mặt trời chiếu xiên góc qua các cành cây dứa dại, tạo ra những vệt sáng tối loang lổ trên nấm đất ẩm ướt. Cô khom người, cố gắng chụp lại cận cảnh dòng nước đục đang rỉ ra từ kẽ nứt lớn nhất trên đỉnh mộ.
- Khang, anh nhìn vào kẽ nứt này xem.
Linh chỉ vào đỉnh nấm đất.
- Có dấu lạ bên dưới.
Khang cúi xuống nhìn theo hướng ngón tay của Linh. Qua kẽ nứt rộng chừng hai ngón tay trên đỉnh mộ, dưới lớp đất cát ẩm ướt màu xám đen, có một vệt màu trắng đục lộ ra. Nó không phải là xương người, cũng không phải là đá ong. Nhìn nó giống như một mảnh vải thô đã bị mục nát một phần nhưng vẫn giữ được sợi dệt thô sơ.
Anh dùng chiếc bay nhỏ khẽ gạt lớp đất cát xung quanh kẽ nứt. Khi lớp đất mỏng phía trên rơi rụng xuống, lộ ra một góc của một chiếc áo tang bằng vải xô trắng. Chiếc áo tang bị chôn rất nông, ngay sát bề mặt nấm đất, và nước đục đang rỉ ra từ chính những sợi vải xô mục nát đó.
- Có người mới chôn đồ ở đây sao?
Linh hỏi, giọng cô bắt đầu run lên.
- Hay là...
Khang không trả lời. Anh dùng chiếc kẹp kim loại trong bộ dụng cụ của mình, kẹp chặt lấy một góc chiếc áo tang xô trắng rồi khẽ kéo lên. Chiếc áo tang đã mục nát, mủn ra thành từng mảnh khi có lực tác động. Nhưng khi anh kéo nhẹ, từ dưới lớp vải xô trắng lộ ra một vật thể kim loại tròn, xám xịt vì bị rỉ sét và bám đầy bùn đá ong đỏ.
Đó là một chiếc vòng bạc đeo cổ loại của trẻ con ngày xưa, nhưng kích thước lớn hơn một chút, trên thân vòng có khắc những vạch chéo thô sơ. Chiếc vòng bị kẹt chặt giữa những sợi vải xô và lớp bùn đặc dưới mộ.
Ông Từ Lễ nhìn thấy chiếc vòng bạc thì hai mắt trợn trừng. Ông ôm lấy ngực, thở dốc như người thiếu oxy, rồi không nói không rằng, ông quay đầu chạy bán sống bán chết về phía con đường đê dẫn vào làng, bỏ lại Khang và Linh đứng giữa nghĩa địa hoang vắng.
- Ông Từ! Ông đứng lại đã!
Linh gọi to nhưng bóng dáng vị thủ từ già đã nhanh chóng khuất sau những bụi tre rậm rạp ven đê.
Gió sông Cầu bỗng nhiên đổi hướng, thổi thốc từ phía hạ lưu ngược lên bãi bồi. Tiếng chuông từ chùa Cổ Lâm phía xa lại vang lên một nhịp trầm buồn. Tiếng chuông lần này nghe rất lạ, nó không thanh thoát như mọi khi mà đục ngầu, nặng nề, giống như bị cản lại bởi một bức tường sương mù dày đặc.
Khang nhìn chiếc vòng bạc rỉ sét trong lòng bàn tay mình. Anh cảm nhận được cái lạnh buốt của kim loại đã nằm sâu dưới lòng đất ẩm lâu năm. Chi tiết này hoàn toàn nằm ngoài những phán đoán logic của anh về một vụ tranh chấp đất đai thông thường. Tại sao một ngôi mộ không bia lại chôn một chiếc áo tang xô trắng và một chiếc vòng bạc cổ? Và tại sao nước giếng đình lại rỉ ra từ đây?
- Khang... chúng ta đi thôi.
Linh khẽ kéo tay áo anh, giọng cô có phần sợ hãi.
- Tôi thấy lạnh quá. Nắng to thế này mà sao gió thổi buốt hết cả người.
Khang cất chiếc vòng bạc vào một túi nylon chuyên dụng khác, rồi anh dùng bay gạt đất lấp lại kẽ nứt trên nấm mộ như cũ. Anh đứng dậy, nhìn ra dòng sông Cầu đang cuộn chảy. Phía bên kia sông, những dải cát bồi trắng xóa trải dài tít tắp dưới ánh nắng nhợt. Khung cảnh thanh bình của làng quê Bắc Bộ lúc này đối với anh lại chứa đựng một sự ngột ngạt đến đáng sợ.
- Đi thôi.
Khang nói ngắn gọn.
- Về nhà chú Dậu xem họ chuẩn bị tang lễ thế nào rồi.
Hai người đi bộ ngược trở lại con đường đê. Linh vừa đi vừa lật mở màn hình máy ảnh để kiểm tra lại những bức ảnh cô vừa chụp được ở nghĩa địa. Cô muốn chắc chắn rằng những chi tiết về vết xẻng, vết lốp xe và ngôi mộ rỉ nước đều được ghi lại rõ nét để làm tư liệu cho bài viết của mình.
Khi đi đến đoạn đê có rặng tre che khuất tầm nhìn hướng ra nghĩa địa, Linh bỗng nhiên dừng bước. Cô đứng chết trân trên mặt đê, hai tay run rẩy cầm chiếc máy ảnh đưa sát lên mặt.
- Khang... anh nhìn cái này đi.
Giọng Linh run bắn lên, cô không dám quay đầu lại nhìn về phía nghĩa địa nữa.
Khang bước lại gần, ghé mắt nhìn vào màn hình LCD nhỏ của chiếc máy ảnh kỹ thuật số.
Bức ảnh hiển thị trên màn hình là bức ảnh chụp cận cảnh ngôi mộ không bia mà Linh vừa chụp cách đây vài phút. Trên màn hình máy ảnh hiển thị rõ ràng một vệt nước đen ngòm, rộng bằng cả bàn tay, chảy tràn lan từ đỉnh nấm mộ xuống chân mộ như một dải lụa ướt đẫm. Vệt nước đen đó loang lổ, phản chiếu ánh nắng mặt trời tạo thành một hình thù méo mó, nhìn giống như một cánh tay dài đang vươn ra từ lòng đất để ôm lấy nấm mộ.
Nhưng Khang biết rõ, khi hai người đứng ở đó, mắt thường của họ chỉ nhìn thấy một vệt nước ẩm ướt nhỏ bằng ngón tay rỉ ra từ kẽ nứt. Mặt đất xung quanh nấm mộ lúc đó hoàn toàn khô khốc, nứt nẻ dưới cái nắng nhợt của buổi trưa. Không hề có vệt nước đen rộng và loang lổ như thế này xuất hiện trên thực tế.
Khang giật lấy chiếc máy ảnh từ tay Linh, anh bấm nút chuyển sang bức ảnh tiếp theo. Bức ảnh thứ hai chụp góc rộng hơn của ngôi mộ không bia. Trên màn hình, vệt nước đen vẫn nằm đó, đậm đặc và rõ nét đến mức dị thường, tương phản hoàn toàn với lớp cát khô màu đỏ nhạt xung quanh.
Anh ngẩng đầu nhìn lại về phía nghĩa địa họ Phạm nằm xa xa ngoài bãi bồi. Dưới ánh nắng nhợt gắt của buổi trưa, nấm đất không bia vẫn nằm im lìm sau bụi dứa dại. Mặt đất nứt nẻ, khô khốc và tĩnh lặng. Không có một giọt nước nào chảy ra, cũng không có vệt nước đen nào loang lổ trên cát ấm. Chỉ có những cọc tre sơn vôi trắng đứng trơ trọi dưới nắng, như những chiếc xương khô cắm sâu vào lòng đất bãi sông.