VỆT MỰC TRÊN THƯỚC LỖ BAN - Chương 12: Tên Hiện Trong Giấy Dầu
Vệt đỏ dưới chân cửa chính từ đường không mất đi cả ngày hôm đó. Dù nắng lên cao, dù Nam dội nước, dù bà Tịnh rắc tro bếp để hút ẩm, nét đỏ vẫn bám đúng…
Nội dung chương
Vệt đỏ dưới chân cửa chính từ đường không mất đi cả ngày hôm đó. Dù nắng lên cao, dù Nam dội nước, dù bà Tịnh rắc tro bếp để hút ẩm, nét đỏ vẫn bám đúng một dải mảnh, sắc như mực mới.
Mỗi lần nhìn vào nó, Nam có cảm giác bị ai đó nhắc lại cùng một câu: không còn thời gian.
Buổi trưa, anh lên viện thăm Tuấn rồi ghé nhà ông Từ. Ông Từ vẫn mệt nhưng tỉnh. Nam không kể chuyện vệt đỏ, chỉ hỏi một điều.
– Bác còn giữ giấy tẩm dầu từ thời ông cố không.
Ông Từ mở mắt lớn hơn, khò khè vài tiếng rồi nói đứt quãng.
– Có... một bao... trong rương lễ cũ... bác Hưng từng lấy.
– Lấy khi nào.
– Trước lễ chạp... năm ngoái.
Nam nghiến răng. Nếu Hưng đã giữ cả sổ cháy lẫn bao giấy tẩm dầu, toàn bộ mảnh cuối đang nằm trong tay bác ấy.
Anh chạy về đình, nói nhanh cho bà Tịnh.
– Hưng giữ giấy dầu.
Bà im, rồi rút từ trong tủ một gói vải cũ buộc dây chuối.
– Không phải tất cả.
Nam nhận gói vải, mở ra. Bên trong là sáu tờ giấy dó dày, bề mặt loang dầu cũ, không có chữ rõ.
– Bà lấy ở đâu.
– Trong hộc đáy bàn thờ đình. Tôi giấu từ lâu.
– Sao giờ mới đưa.
– Vì giờ cậu mới chịu nghe đến hết.
Nam đặt giấy lên bàn, soi kỹ dưới nắng xiên.
Không chữ.
Chỉ vân dầu.
– Làm sao đọc.
– Sưởi đèn dầu. Đừng để lửa chạm.
Bà Tịnh dựng một khung tre nhỏ, căng dây mảnh để treo giấy cách ngọn lửa nửa gang tay. Nam đeo găng, treo tờ đầu tiên lên.
Ban đầu không có gì.
Một phút.
Hai phút.
Rồi trên nền giấy hiện dần những nét nâu mờ như từ trong thớ giấy trồi ra.
Chữ đầu hiện được một nửa:
Biên...
Nam đổi góc nhiệt, hạ đèn thấp thêm một chút. Nét chữ rõ hơn:
Biên nhận vật liệu.
Không phải thứ anh cần.
Tờ thứ hai hiện danh sách gỗ lim nhập kho.
Tờ thứ ba là số lượng dầu đèn.
Tờ thứ tư trống.
Đến tờ thứ năm, khi giấy vừa ấm, một dòng chữ chạy ngang hiện lên rõ hơn hẳn:
Kẻ đứng tên chịu trách nhiệm khóa gian trái.
Nam nín thở, hạ đèn thật chậm. Dòng dưới cùng hiện từng nét:
Đoàn ...
Nét sau bị loang, chưa đọc được.
Nam đổi sang đèn dầu nhỏ hơn, nhiệt ổn định hơn. Bà Tịnh đứng sau lưng, không nói tiếng nào. Mồ hôi Nam chảy dọc thái dương nhưng tay vẫn giữ đúng cao độ.
Nét chữ tiếp tục trồi lên:
Đoàn Phúc ...
Nam nín lặng.
Đèn rung nhẹ vì gió lùa qua cửa kho. Anh che bằng thân người, giữ lửa ổn. Dòng chữ dưới cùng hoàn tất:
Đoàn Phúc Thành.
Nam lùi nửa bước. Đầu óc như bị rút sạch âm thanh.
Ông cố.
Tên đầy đủ, rõ ràng, không còn nửa chữ mờ, không còn chỗ để tự trấn an rằng có thể anh đọc nhầm.
Anh kéo ngay cuốn sổ tay cũ cha để lại trong hòm đồ, lật đến trang có vài chữ ký nhận gỗ năm xưa. Nét móc đầu và độ nghiêng thân chữ trong sổ cha khác, mềm hơn. Còn nét trên giấy dầu cứng, ép sâu, giống người viết trong trạng thái quyết liệt. Đối chiếu ấy khiến Nam càng chắc đây không phải chữ ký bị bắt chước vụng, mà là chữ tay thật của người nắm quyền lúc đó.
Nam đặt ba mẫu cạnh nhau trên bàn: chữ trong giấy dầu, nửa chữ ký cháy trong ảnh, chữ của cha trong sổ cũ. Ba mẫu tạo thành một đường thừa kế lạnh lẽo, như ba lớp gỗ chồng lên nhau. Cha đứng ở lớp giữa, biết chuyện nhưng không ký. Ông cố đứng ở lớp trên cùng, ký và khóa. Còn anh đang ở lớp dưới, buộc phải mở.
Bà Tịnh chòng chọc vào tờ giấy, hạ giọng rất thấp.
– Giờ cậu biết người ký.
Nam khàn giọng.
– Biết.
Anh lật nhanh mặt sau tờ giấy. Còn thêm một dòng nhỏ hơn vừa hiện:
Xử đêm mười hai tháng tám năm bảy hai. Không lập án.
Nam siết mép bàn tới trắng đốt tay. Mốc 12.8.72 trong ống tre khớp hoàn toàn.
– Không lập án.
anh đọc lại từng chữ.
– Ừ.
bà Tịnh đáp.
– Nghĩa là chôn luôn.
– Ừ.
Nam đặt tờ giấy xuống, hít sâu mà vẫn thấy thiếu khí.
– Còn tên nạn nhân.
Bà chỉ vào góc trái mép dưới tờ giấy. Có một dòng phụ, mực rất nhạt.
Nguyễn ... An.
Vẫn thiếu chữ đệm.
Nam cười khô.
– Nửa chìa nữa.
– Nhưng giờ cậu có nửa còn lại của khóa.
Nam ngẩng lên.
– Nửa nào.
– Tên người chịu trách nhiệm.
Anh im lặng. Thật ra đó không phải chìa để mở cửa vật lý. Đó là chìa để mở cái miệng bịt kín của cả họ. Từ lúc này, nếu anh lùi, anh lùi sau khi đã biết rõ tên ông cố gắn vào đêm xử không lập án.
Chiều đó, Nam sao chép nguyên văn tờ giấy tẩm dầu, chụp ảnh dưới ba mức sáng, rồi cất bản gốc vào ống nhựa chống ẩm. Anh đưa bà Tịnh giữ bản gốc, còn mình giữ bản chép.
– Nếu cháu bị lấy điện thoại.
– Tôi vẫn còn bản.
– Nếu bà bị ép.
– Tôi già rồi. Ép cũng không ra nhanh hơn cái chết.
Nam im lặng.
Gần tối, điện thoại Nam nhận tin nhắn số lạ.
Đừng đọc thêm. Đêm nay cậu sẽ mất tay.
Anh đưa cho bà Tịnh xem.
– Số nào.
– Sim rác.
bà nói gọn.
– Hưng.
– Không chắc. Nhưng kẻ gửi biết cậu đang đọc.
Nam cất điện thoại.
– Đêm nay cháu vẫn đọc.
Bà Tịnh không cản. Bà chỉ đưa anh một đôi găng da dày hơn.
Đêm xuống, Nam vào kho đình một mình, khóa cửa trong. Anh treo lại tờ thứ sáu chưa xử nhiệt. Tờ này dày hơn, mép sợi thô.
Ngọn đèn dầu cháy đều.
Một phút trôi qua.
Hai phút.
Chữ hiện ra chậm:
Người giữ chìa sau cùng...
Dòng dưới hiện tiếp:
... truyền cho trưởng họ đời kế.
Dòng cuối cùng mờ gần như mất:
... khi sát hồi thì dùng huyết...
Phần sau cháy mất từ trước, không thể đọc.
Nam chép lại từng nét. Tới chữ huyết, đầu ngón tay anh tê buốt.
Huyết.
Lại là máu.
Anh vừa đặt bút xuống thì ngoài cửa kho có tiếng bước chân dừng lại. Không gõ cửa. Chỉ đứng.
Nam tắt đèn pin, giữ đèn dầu thấp. Bóng người ngoài cửa không hiện rõ qua khe, nhưng có tiếng thở khò khè quen thuộc như người hút thuốc lâu năm.
Giọng Hưng vang qua cánh cửa.
– Cậu mở cửa.
Nam đứng yên.
– Cậu có nghe không.
Ánh mắt Nam dán chặt vào tờ giấy vừa hiện tên ông cố, lòng bàn tay lạnh ngắt.
– Bác cần gì.
– Nói chuyện.
– Nói qua cửa đi.
Im vài giây.
– Cậu đọc được gì rồi.
Nam không đáp.
Hưng gằn giọng.
– Đừng kéo cả họ xuống bùn vì mấy tờ giấy mục.
– Bác nói vậy vì bác biết trong giấy có tên ai.
Bên ngoài nín lặng.
Rồi tiếng Hưng, rất chậm.
– Tên người chết không cứu được người sống.
– Nhưng tên người ký giết thì phải trả.
Một tiếng đấm mạnh vào cửa làm đèn dầu rung bần bật.
– Cậu không hiểu giá của sự thật này.
Nam đăm đăm hướng về cánh cửa.
– Cháu đang trả rồi.
Hưng không đấm thêm. Chỉ có tiếng chân lùi khỏi thềm, rồi xa dần qua sân đình.
Nam đứng bất động tới khi mọi âm thanh tan hẳn. Anh mới dám thở dài, ngồi xuống ghế thấp.
Trước mặt anh, tờ giấy tẩm dầu hiện rõ tên Đoàn Phúc Thành dưới ánh đèn vàng. Không còn phỏng đoán, không còn đường quay về một câu chuyện mơ hồ.
Anh lấy bút đỏ gạch chân ba cụm từ ngay trên bản chép: chịu trách nhiệm, xử đêm mười hai tháng tám, không lập án. Mỗi cụm là một đinh mốc pháp lý và đạo lý. Nếu còn nghi ngờ, người ta có thể bẻ chuyện thành hiểu lầm. Nhưng khi ba cụm đứng cạnh nhau trong cùng văn bản, chuyện đã thành chủ ý có tổ chức.
Đó là bước ngoặt thật sự của anh: từ đêm nay, anh không chỉ đi tìm tên nạn nhân nữa. Anh phải đối mặt trực diện với cái tên người trong nhà đã ký vào việc khóa gian trái và chôn vụ xử không lập án.
Anh gập bản chép lại, nhét vào túi áo trong, đặt tay lên vị trí tim.
Nhịp tim đập mạnh, đều, như nhắc lại câu trong mơ.
Đừng để nhịp ba chậm.