VỆT MỰC TRÊN THƯỚC LỖ BAN - Chương 16: Cụ Đoàn Nói Thật
Sau đám lửa không ăn rương, sân sau từ đường được quét sạch như chưa từng có chuyện gì. Tro bị gom đi, hòm cháy bị kéo ra bãi rác đầu xóm, mùi dầu được…
Nội dung chương
Sau đám lửa không ăn rương, sân sau từ đường được quét sạch như chưa từng có chuyện gì. Tro bị gom đi, hòm cháy bị kéo ra bãi rác đầu xóm, mùi dầu được át bằng mùi nhang mới và nước lá bưởi lau nền.
Nhưng càng lau, cái cảm giác sai lệch càng rõ.
Nam đứng ở hiên, nhìn dải gạch cháy ám đen cạnh tường, biết có những vết không thể tẩy bằng nước. Bà Tịnh giao cho anh một danh sách ngắn việc phải làm trước đêm lễ tế:
Giữ đèn bốn đêm liên tục.
Không để thước rời tay.
Luyện nhịp đục mở mộng.
Tập đọc đủ hai tên không vấp.
Nam làm đúng từng mục như người chuẩn bị ra mổ, không cho phép sai số.
Ban ngày anh vẫn phải chịu những ánh nhìn xiên từ họ hàng. Người thì tránh mặt, người thì nhìn thẳng như nhìn kẻ gây họa. Hưng không nói chuyện trực tiếp nữa, chỉ gửi lời qua người khác:
Đừng dựng chuyện trong ngày lễ.
Nam không trả lời. Anh giữ năng lượng cho đêm.
Đêm thứ nhất sau vụ đốt rương, ba ngọn đèn dầu cháy đều từ đầu giờ Tý. Nam ngồi giữa chính điện, trước mặt là thước Lỗ Ban và cây đục nứt móc câu, lưng dựa cột, mắt không rời cửa trái.
Một giờ hơn, không hiện tượng.
Hai giờ, không tiếng bào.
Hai giờ bốn mươi sáu, tiếng rắc khô vang một nhịp từ vách trái, rồi im.
Nam ghi vào sổ:
Sát giảm cường độ khi đèn ổn.
Đêm thứ hai, hiện tượng tương tự.
Đêm thứ ba, mùi tro trở lại nhẹ.
Đêm thứ tư, trước lễ tế một đêm, trời bỗng đổ mưa mỏng. Nước mưa quét nhẹ mái ngói thành tiếng đều đều như người chà bào trên tấm ván dài.
Nam ngồi một mình trong chính điện vì bà Tịnh phải sang trông ông Từ trở nặng. Cô Sương đưa qua bình dầu dự phòng rồi về ngay, không dám ở lâu.
– Đừng tắt đèn.
cô dặn.
– Em biết.
Mười hai giờ rưỡi, Nam kiểm tra bấc lần ba.
Một giờ mười, anh trải bản chép nghi mở yểm ra đọc lại.
Một giờ bốn mươi, gió lùa qua khe cửa làm ngọn đèn giữa rung mạnh rồi đứng yên.
Hai giờ hơn, điện cúp toàn xóm.
Trong bóng tối bao quanh, ba ngọn đèn dầu thành ba chấm lửa vàng, cô độc và rất rõ.
Hai giờ bốn mươi sáu.
Không tiếng rắc.
Không tiếng bào.
Không tiếng đục.
Thay vào đó, nhiệt trong chính điện tụt xuống đột ngột. Da tay Nam nổi gai dù mồ hôi lưng còn ướt. Anh nắm chặt cây đục nứt, mắt dán vào cửa trái.
Khói nhang từ bát hương tổ không bay thẳng lên như mọi đêm. Nó kéo ngang thành một dải mỏng, tụ ở giữa gian, rồi xoáy tròn chậm.
Nam đứng dậy, bước một bước tới trước.
– Cụ.
Dải khói dày thêm, tạo thành một hình người mờ, vai hơi gù, áo nâu sẫm.
Nam không lùi.
– Con cần nói chuyện.
Hình mờ đứng yên vài nhịp rồi gật rất nhẹ.
Giọng vang ra không qua miệng, mà như vang từ các thớ gỗ quanh gian.
– Mày chậm.
Nam thấy nghẹt thở.
– Con đang cố đúng nhịp.
– Nhịp tay mày đúng. Nhịp lòng mày còn loạn.
Nam hạ đục xuống ngang đùi.
– Cụ là cụ Đoàn.
– Tên đó người sống gọi.
– Vậy con gọi cụ bằng gì.
– Gọi cái mày cần.
Nam hít sâu.
– Con cần sự thật.
Khói trong gian dày lên một chút, rồi giọng kia trầm xuống.
– Sự thật làm mày mất nhà.
– Nhưng không có nó, nhà này sẽ giết người nữa.
Im lặng kéo dài vài giây. Ngọn đèn giữa chao nhẹ rồi đứng lại.
Giọng kia vang tiếp.
– Tao khóa gian trái để giữ nhà.
Nam hỏi ngay.
– Giữ khỏi ai.
– Khỏi đám người ngoài họ kéo vào đòi đầu. Khỏi nhà này bị đốt. Khỏi đàn bà trẻ con bị trả thù.
Nam siết tay.
– Nhưng cụ đã giấu xác.
– Tao không chối.
Khói cuộn thấp xuống gần nền gạch, như người già ngồi xổm.
– Đêm đó tao chọn một việc sai để chặn mười việc sai khác. Rồi đời sau lấy cái sai đó làm cớ im miệng.
Nam thấy cổ họng nghẹn lại.
– Nghĩa là cụ khóa để câu giờ, không phải để chôn mãi.
– Ừ.
– Vậy sao không mở.
– Mở phải có người nhận. Không ai nhận.
Nam chồm tới một bước.
– Người nhận gì.
– Nhận tội và nhận hậu.
Nam cắn môi.
– Cụ để lại nghi mở mà không để đủ nghi đóng.
– Có để.
Nam khựng.
– Ở đâu.
Khói nghiêng về phía cây thước trên bàn.
– Trong dấu ngược.
Nam nhìn thước.
– Dấu khắc ngược chưa giải hết.
– Mày mới đọc mặt. Chưa đọc bụng.
Nam quay lại.
– Bụng là gì.
– Mặt dưới xà. Mặt dưới thước. Hai cái ghép nhau mới thành lời.
Nam nhớ lại mình chỉ đối chiếu ký hiệu bên hông thước với mặt xà, chưa bao giờ lật mặt bụng thước dưới ánh đèn dầu.
– Con sẽ làm ngay.
– Không phải ngay.
Giọng cụ nặng hơn.
– Làm trước đông người. Không mở trong góc.
Nam thở gấp.
– Lễ tế ngày mai.
– Ừ.
– Con có tên nạn nhân rồi. Nguyễn Văn An.
Khói rung nhẹ.
– Đọc đủ ba lần.
– Con sẽ đọc.
– Đọc cả tên người khóa.
– Đoàn Phúc Thành.
Dải khói đứng im vài nhịp như lắng nghe.
– Đọc trước người sống. Để lời không nuốt lại.
Nam gật.
– Còn Hưng.
Ngay khi nghe tên đó, khói trong gian co thắt, đèn bên trái phụt thấp một nhịp rồi bùng lại.
– Nó không phải thằng ác nhất.
Nam nhíu mày.
– Nó đốt chứng cứ.
– Nó sợ.
– Sợ gì.
– Sợ mở ra thì nhà này rã.
Nam bật cười khan.
– Nhà này đang rã rồi.
Khói lặng một nhịp, rồi giọng cụ trầm hẳn.
– Nó giữ nhà theo kiểu tao cũ. Sai cách.
Nam siết quai hàm.
– Vậy con phải làm gì với nó.
– Đừng giết nó bằng lời. Bắt nó đứng nhìn.
Nam khó hiểu.
– Đứng nhìn cái gì.
– Nhát đục thật.
Giọng cụ vừa dứt, từ cửa trái vang một tiếng cộc rõ như búa nện.
Cộc.
Nam giật mình quay lại. Cánh cửa trái rung nhẹ, khóa đồng lắc một vòng rồi dừng.
Khói bắt đầu loãng đi.
– Khoan.
Nam gọi lớn.
– Con còn thiếu một chữ trong tên nạn nhân.
Dải khói dừng lại nửa nhịp.
– Mày có rồi.
– Ở đâu.
– Trong miệng đứa trẻ.
Nam sững lại.
Bé Vy đã gọi đủ ba chữ hai lần, nhưng anh vẫn bán tín bán nghi vì nghĩ mê sảng. Cụ vừa xác nhận đó là thật.
– Con tin.
Nam nói nhanh.
Khói mờ dần thêm.
– Đừng để nhịp ba chậm.
Nam bước thêm.
– Cụ.
Dải khói tan hẳn, để lại gian chính lạnh buốt và mùi gỗ thị mới cắt, đúng mùi mạt trên tay anh đêm trước.
Nam đứng giữa chính điện, ngực phập phồng. Anh nhìn xuống bàn. Cây thước Lỗ Ban nằm im, nhưng ở mép dưới thân thước vừa hiện một vệt dầu mỏng như có ai vuốt tay qua.
Anh nhấc thước lên, lật mặt bụng dưới đèn.
Giữa hai vạch đo mờ có một nét khắc cực nhỏ, trước đây anh chưa từng thấy:
Hồi.
Chỉ một chữ.
Anh đặt thước xuống, mở sổ ghi ngay:
Cụ xác nhận động cơ giữ nhà, không giữ tội.
Nghi đóng nằm trong dấu ngược phần bụng.
Mở phải công khai, có người chứng.
Bắt Hưng đứng nhìn nhát đục.
Khi anh viết tới dòng cuối, điện thoại rung. Tin nhắn từ số lạ:
Ngày mai đừng đọc tên Phúc Thành trước họ. Mày sẽ không bước khỏi sân.
Nam nhìn màn hình vài giây rồi xóa. Không cần đoán cũng biết kẻ gửi đang theo sát từng bước.
Anh đứng dậy, kiểm tra lại dầu đèn, đóng sổ, đút thước vào túi vải đeo trước ngực như đeo một lá bùa ngược.
Ngoài sân, mưa đã tạnh. Phía đông bắt đầu có vệt sáng rất mỏng.
Ngày lễ tế đã chạm cửa.
Và lần đầu tiên kể từ khi về làng, Nam không còn mơ hồ mình đang làm gì. Anh biết rõ mình sẽ mở trước đám đông, đọc cả hai tên, và buộc mọi người sống phải nghe nhát đục thật mà tổ tiên đã trốn suốt nửa thế kỷ.