Con Lộn Ngày Thứ 100 - Chương 12: Buồng Đẻ Bên Nhà Ngoại
Thời gian trôi, vết thương mất hai con không lành hẳn trong nhà thầy đồ, nhưng cuộc sống vẫn phải tiếp tục như dòng sông Đáy vẫn phải chảy qua làng Hạ…
Nội dung chương
Thời gian trôi, vết thương mất hai con không lành hẳn trong nhà thầy đồ, nhưng cuộc sống vẫn phải tiếp tục như dòng sông Đáy vẫn phải chảy qua làng Hạ Trạch dù bờ có sạt lở đến đâu. Mây dần khỏe lại, dù người nàng gầy và yếu hơn trước rất nhiều, tóc rụng từng nắm mỗi lần chải đầu, và nụ cười hiếm hoi lắm mới trở lại trên môi nàng. Lớp học của Tư mở lại vào mùa xuân năm sau, học trò quay về gần đủ, tiếng ê a đọc sách lại vang lên ngoài hiên mỗi sáng, át đi phần nào sự im lặng tang tóc đã bao phủ căn nhà suốt nhiều tháng. Tư bề ngoài trở lại là một thầy đồ điềm đạm như cũ, nhưng bên trong, ông là một con người khác hẳn. Ông không còn tin vào sự tình cờ. Ông sống với cuốn gia phả thiếu trang trong đầu, với dòng chữ của cha trong tim, và với một lời thề thầm lặng rằng nếu trời còn cho vợ chồng ông một đứa con nữa, ông sẽ bảo vệ nó bằng mọi cách mà hai lần trước ông chưa từng nghĩ đến, kể cả những cách trái với lệ họ, trái với lời dặn của trưởng họ.
Cuối năm ấy, Mây mang thai lần thứ ba. Tin mừng đến trong sợ hãi nhiều hơn là vui sướng. Nàng khóc ngay khi biết tin, khóc không phải vì không muốn con, mà vì quá sợ phải đi lại con đường đã hai lần kết thúc bằng hai nấm mộ sau vườn. Tư ôm vợ, nói những lời trấn an mà lần này ông quyết biến thành hành động cụ thể ngay từ đầu, không để đến gần ngày sinh mới loay hoay như trước.
Kế hoạch của ông lần này khác hẳn hai lần trước ở một điểm cốt lõi. Ông quyết định chuyển hẳn buồng đẻ sang nhà ngoại, tức là nhà của bà Sen ở làng bên, cách nhà Tư một quãng đường không xa nhưng là đất của họ Đặng, không phải đất nhà họ Ngô. Ý nghĩ ấy đến với ông sau nhiều đêm suy ngẫm về quy luật của những cái chết. Cả hai đứa con của ông đều sinh và chết trong đất nhà mình, trong buồng đẻ nhà mình, dưới mái ngói nhà mình, nơi tiếng chân khập khiễng từng đi qua. Ông tự hỏi, nếu thứ kia chỉ hoạt động được trong một phạm vi nào đó gắn với đất nhà họ Ngô, thì việc sinh con ở nơi khác, giữ con ở nơi khác qua mốc trăm ngày, có thể là một con đường sống mà hai lần trước ông đã bỏ qua vì cứ bám lấy lệ sinh ở nhà chồng. Đó là một suy luận tuyệt vọng của người cha không còn đường nào khác, nhưng nó là suy luận duy nhất còn logic trong đầu ông lúc bấy giờ.
Bà Sen nghe con rể đề xuất thì ủng hộ ngay. Bà dọn dẹp căn buồng tốt nhất trong nhà mình, quét tước sạch sẽ, thay chiếu mới, và tự tay vẽ một Trận Cung Vôi lớn hơn bất cứ lần nào trước đó ở ngưỡng cửa buồng, cung to, dây căng, mũi tên dài chĩa thẳng ra cổng nhà ngoại, nét vôi dày và trắng đến mức người bước qua phải nhấc cao chân mới khỏi làm nhòe. Tư còn mời thầy cúng có tiếng trong làng đến làm lễ ngay từ khi thai mới được ba tháng, lễ cầu an cho mẹ và con, lễ trấn trạch cho căn nhà ngoại, lễ tạ thổ công, đủ cả, tốn kém đến mức ông phải bán thêm mấy sào ruộng tốt để lo liệu mà không một lời than vãn. Thầy cúng làm lễ xong, dặn dò đủ điều kiêng kỵ, rồi bảo.
- Lễ đã làm, tâm đã thành. Thầy đồ cứ yên tâm. Đất nhà ngoại là đất lành, họ Đặng ăn ở phúc đức, trẻ sinh ở đây sẽ được che chở.
Tư cảm ơn thầy, trong lòng nuôi một tia hy vọng mong manh và mới mẻ. Lần này là đất khác, nhà khác, lễ khác, người canh giữ cũng đông hơn. Mây được chuyển sang nhà ngoại ở hẳn từ tháng thứ bảy của thai kỳ. Tư đi đi lại lại giữa hai nhà, ban ngày dạy học ở nhà mình, chiều lại sang nhà ngoại ở cùng vợ, đêm ngủ ở gian ngoài sát buồng đẻ để canh giữ. Hai nấm mộ của An và Bình ở nhà mình thì ông nhờ bà con hàng xóm thắp hương giúp vào những ngày ông vắng nhà, lòng lúc nào cũng áy náy vì phải xa hai con đã mất để lo cho đứa con chưa chào đời.
Thai kỳ lần thứ ba trôi qua trong căng thẳng thường trực nhưng không có biến cố gì lớn. Mây ăn uống tốt hơn hai lần trước vì được mẹ ruột chăm sóc từng bữa ngay tại nhà mình từ nhỏ nàng đã quen thuộc. Đứa bé trong bụng đạp khỏe, máy đều. Bà Hai Lựu sang nhà ngoại thăm khám định kỳ, lần nào cũng gật đầu bảo thai khỏe, mẹ khỏe, cứ yên tâm chờ ngày sinh. Tư đếm từng tuần, ghi vào cuốn sổ nhỏ của mình mọi mốc quan trọng, từ ngày thai máy đầu tiên đến ngày dự sinh, cẩn thận như một người lính ghi nhật ký chiến trường.
Trong thời gian chờ đợi ấy, Tư cũng không ngồi yên với mỗi việc canh giữ. Ông tranh thủ những buổi chiều rảnh rỗi để tìm gặp những người già trong làng và làng bên, khéo léo hỏi chuyện đời xưa của họ Ngô mà không để lộ ý đồ điều tra của mình. Ông hỏi ông Từ đình về những năm cụ Hoành còn sống, hỏi mấy cụ bà cao tuổi về những người đàn bà từng sống trong nhà tổ ngày trước. Hầu hết đều lắc đầu bảo đời ấy xa quá, không nhớ, hoặc nhớ mang máng rằng cụ Hoành có vợ cả rất dữ dằn và nhà tổ ngày ấy hay có tiếng khóc ban đêm mà người ở không dám kể lại. Không ai cho ông được một cái tên, một chi tiết trọn vẹn. Nhưng sự né tránh đồng loạt ấy, cộng với vẻ mặt biến sắc của vài người già khi nghe ông hỏi đến nhà tổ, càng làm Tư tin rằng sự thật đang nằm rất gần, chỉ bị phủ kín bởi một lớp im lặng đã thỏa thuận với nhau từ nửa thế kỷ trước. Ông ghi lại hết những mảnh vụn ấy vào sổ, từng dòng rời rạc, chờ một ngày xâu chuỗi chúng lại thành một câu chuyện hoàn chỉnh.
Rồi ngày chuyển dạ cũng đến, vào cuối tháng tư năm 1934. Mây đau bụng từ chập tối, cơn đau dồn dập nhanh hơn hai lần trước. Bà Hai Lựu đã có mặt sẵn ở nhà ngoại từ chiều theo lời mời trước của gia đình. Bà Sen tất bật đun nước, chuẩn bị lá xông, thắp đèn sáng trưng khắp nhà. Tư ngồi ngoài hiên nhà ngoại, nghe tiếng vợ rên trong buồng, lòng vừa hồi hộp vừa cầu nguyện. Ông nhìn cây cung vôi trắng toát trên ngưỡng cửa buồng đẻ trong ánh đèn, nhìn khói hương từ bàn thờ nhà ngoại bay lên đều đặn, và tự nhủ lần này mọi thứ đã khác, đất đã khác, nhà đã khác, con ông sẽ có một khởi đầu khác.
Nhưng vào đúng lúc canh tư, khi cơn đau của Mây lên đến đỉnh điểm và bà đỡ đang hô người nhà chuẩn bị đón đứa bé, Tư bỗng nghe thấy một âm thanh làm máu trong người ông đông cứng lại ngay giữa hiên nhà ngoại. Trên mái ngói của nhà ngoại, một mái nhà hoàn toàn khác, ở một làng đất hoàn toàn khác, vang lên tiếng bước chân đi rất chậm, rất rõ. Một bước nặng, một bước nhẹ kéo lê. Khập khiễng. Đều đặn. Đi từ đầu hồi phía đông sang phía tây, ngang qua đúng gian buồng nơi vợ ông đang sinh nở, rồi dừng lại ngay trên đỉnh mái, im lặng như đang lắng nghe động tĩnh bên dưới.
Con chó của nhà ngoại nằm dưới bếp bỗng rúc sâu vào góc tối, rên ư ử mà không dám sủa. Bà Sen từ trong buồng bước ra hiên lấy thêm nước, nhìn thấy sắc mặt trắng bệch của con rể thì dừng lại, lắng tai nghe, và bà cũng nghe thấy. Hai mẹ con nhìn nhau trong ánh đèn dầu chao đảo, không ai nói một lời nào, vì cả hai đều hiểu cùng một điều khủng khiếp mà không cần phải thốt ra thành tiếng. Thứ kia không gắn với một mái nhà. Nó không gắn với một mảnh đất. Nó gắn với dòng máu, với họ tộc, với người mẹ và những đứa trẻ. Nó đã theo sang tận nhà ngoại, đi khập khiễng trên mái ngói nhà ngoại trong đêm chuyển dạ lần thứ ba, như một lời tuyên bố rằng không có nơi nào trên đời này mà vợ chồng Tư có thể trốn được món nợ truyền đời của họ Ngô.
Tư đứng bật dậy, cầm cây đèn dầu chạy một vòng quanh nhà ngoại, soi từng góc sân, từng bụi cây, từng mái hiên, như một người lính gác biết địch đã đến mà không thấy địch ở đâu. Sân nhà ngoại trống trơn. Cổng đã cài then từ sớm. Hàng rào tre im lìm không một cành động vì đêm không gió. Chỉ có mái ngói trên đầu ông là vừa có tiếng chân đi qua, và giờ đây, khi ông ngửa cổ nhìn lên trong ánh đèn chao đảo, mái ngói ấy cũng trống trơn như mọi mái ngói bình thường khác trong làng, phủ một lớp sương đêm mỏng lấp lánh dưới ánh sáng yếu ớt. Ông đứng giữa sân nhà người ta, tay cầm đèn run run, và thấy mình nhỏ bé, bất lực, như một đứa trẻ đứng trước một thế lực đã tồn tại lâu hơn ông rất nhiều, kiên nhẫn hơn ông rất nhiều, và không hề vội vã vì nó biết thời gian luôn đứng về phía nó.
Trong buồng, tiếng rên của Mây cao dần, tiếng bà đỡ hô rặn liên hồi, và tiếng khóc chào đời của một đứa trẻ nữa sắp sửa bật lên giữa hai mái nhà, hai mảnh đất, mà cùng chung một bóng ma khập khiễng đang đứng im trên đỉnh ngói, chờ đợi.