Con Lộn Ngày Thứ 100 - Chương 4: Ngày Thứ Một Trăm
Ngày thứ một trăm đến vào một buổi sáng tưởng như bình thường nhất trên đời. Mười ba tháng năm, trời hửng nắng sau nhiều ngày âm u. Sương tan sớm trên đê…
Nội dung chương
Ngày thứ một trăm đến vào một buổi sáng tưởng như bình thường nhất trên đời. Mười ba tháng năm, trời hửng nắng sau nhiều ngày âm u. Sương tan sớm trên đê sông Đáy. Chim sẻ ríu rít trên mái đình. Trong nhà thầy đồ Tư, An thức dậy sớm, bú một hơi dài rồi nằm chơi trong nôi, miệng ê a những âm thanh chưa thành tiếng, tay chân đạp loạn xạ vào thành nôi một cách khỏe khoắn. Mây nhìn con mà lòng nhẹ hẳn. Nàng nói với chồng đang nhóm bếp đun nước.
- Mình thấy không, qua rồi đấy. Hôm nay là đầy cữ, con nó khỏe thế này cơ mà.
Tư nhìn con, cũng muốn tin như vợ. Suốt đêm qua ông thức trắng bên nôi, chờ giờ Tý trong căng thẳng, vậy mà đêm chín mươi chín sang ngày một trăm, An chỉ khóc một hồi ngắn hơn mọi đêm rồi ngủ yên đến sáng. Ông đã tự nhủ có lẽ tiếng cười ngoài hiên chỉ là do mình mệt mỏi nghe nhầm, có lẽ mọi chuyện rồi sẽ qua như lời ông lang nói. Ông bế con lên, áp má vào cái trán mát rượi của con, hít hà mùi sữa và mùi da trẻ sơ sinh thơm tho, trong lòng dâng lên một niềm biết ơn lặng lẽ.
Buổi sáng hôm ấy, Tư còn mở lại lớp học như thường lệ. Học trò đến đông đủ. Ông giảng bài, chấm bài, thỉnh thoảng lại liếc vào buồng trong nghe tiếng con. Mọi thứ đều bình thường một cách đáng mừng. Bà Sen sang hàng xóm chơi, khoe cháu ngoại đầy cữ khỏe mạnh. Mây ở nhà giặt giũ, phơi tã ngoài sân, miệng hát ru khe khẽ. Căn nhà nghèo tràn ngập một thứ hạnh phúc giản dị mà vợ chồng ông đã chờ đợi bao nhiêu năm mới có được. Tư thậm chí còn nghĩ đến chuyện sang tháng sẽ nhận thêm mấy học trò mới ở làng bên, dành dụm thêm ít tiền để sửa lại mái nhà dột trước mùa mưa, và mua cho con một chiếc vòng bạc nhỏ đeo cổ lấy may như lệ làng vẫn làm cho trẻ đầy cữ.
Tai họa ập đến vào lúc quá trưa, nhanh và tàn nhẫn như một nhát dao không báo trước.
Mây đang bế con cho bú thì An bỗng bỏ bú, người nóng bừng lên trong vòng tay mẹ. Chỉ trong vòng chưa đầy một khắc, đứa bé từ đang bú khỏe bỗng sốt cao hầm hập, mặt đỏ bừng rồi chuyển dần sang tái, hai tay nắm chặt, người co giật từng cơn ngắn. Mây hoảng hốt gọi chồng. Tư chạy từ ngoài hiên vào, sờ trán con mà như chạm vào hòn than. Ông lay gọi tên con, đứa bé không đáp, chỉ co giật mạnh hơn, mắt trợn ngược, môi tím dần.
- Nước. Mang nước mát lại đây. Gọi mẹ sang ngay. Đi mời ông lang, mau lên.
Tư gào lên, giọng lạc đi. Cả nhà nháo nhào. Bà Sen chạy sang, vừa nhìn thấy cháu đã tái mặt. Bà lấy khăn nhúng nước giếng mát đắp lên trán đứa bé, miệng liên tục gọi tên cháu, tay run không giữ nổi mép khăn. Mây ôm con vào lòng, khóc không thành tiếng, cứ lặp đi lặp lại một câu vô nghĩa.
- An ơi, con nhìn mẹ đi con. Mẹ đây, con nhìn mẹ đi.
Ông lang được học trò chạy đi mời, đến nơi gần như ngay lập tức, áo còn chưa cài hết khuy. Ông bắt mạch, sắc mặt biến đổi thấy rõ. Mạch của đứa bé chạy loạn, nhanh và yếu, lúc có lúc không như sợi chỉ sắp đứt. Ông lật mí mắt đứa bé, xem lưỡi, nghe ngực, rồi lắc đầu với vẻ bất lực mà Tư chưa từng thấy ở người thầy thuốc già dặn ấy.
- Sáng nay tôi mới xem, nó còn khỏe như vâm. Sao giờ lại thế này. Sốt này không phải sốt thường. Co giật này không phải co giật vì nóng sốt thông thường đâu thầy đồ ạ.
- Ông cứu con tôi đi. Ông cần thuốc gì, cần bao nhiêu tiền, tôi bán nhà tôi cũng lo.
Tư nắm chặt tay ông lang, quỳ gần như sụp xuống bên giường. Ông lang đỡ ông dậy, giọng trầm và nặng.
- Để tôi sắc thang thuốc hạ sốt ngay. Nhưng tôi nói thật, bệnh này đến lạ quá, nhanh quá. Tôi chữa người đã mấy chục năm, chưa thấy đứa trẻ nào đang khỏe mà đổ bệnh trong một khắc thành thế này.
Thuốc được sắc vội bằng ấm đất trên bếp, mùi thuốc nam đắng gắt bốc lên khắp nhà. Nhưng An không nuốt được. Thuốc vừa đút vào miệng đã trào ra theo khóe môi tím ngắt. Người đứa bé co giật từng đợt, mỗi đợt cách nhau ngắn hơn đợt trước. Hơi thở của nó khò khè, đứt quãng, như thể có một bàn tay vô hình đang bóp chặt lấy cổ họng nhỏ xíu ấy, không cho không khí đi vào.
Bà Hai Lựu nghe tin cũng chạy sang. Bà đỡ già nhìn đứa bé do chính tay mình đón vào đời cách đây đúng một trăm ngày, nhìn sắc mặt tím tái của nó, nhìn những cơn co giật không dứt, rồi bà lặng lẽ quay mặt đi lau nước mắt. Bà thì thầm với bà Sen bằng giọng chỉ đủ cho hai người già nghe thấy, nhưng Tư đứng gần nên nghe hết.
- Hồi tôi mới vào nghề, sư phụ tôi từng dặn, trẻ đang khỏe mà đi đúng ngày cữ thế này, thì không phải tay người cứu được đâu bà ạ.
Tư không chấp nhận câu nói ấy. Ông bế con chạy khắp nhà, từ buồng trong ra gian giữa, đặt con trước bàn thờ gia tiên, quỳ xuống khấn vái trong nước mắt, xin tổ tiên phù hộ, xin đổi mạng mình lấy mạng con. Ông khấn đến khản cả giọng, trán dập xuống nền gạch đến tứa máu, hai tay chắp chặt trước ngực như người sắp chết đuối vớ được cọc mà vẫn không giữ nổi. Đứa bé trong tay ông mỗi lúc một nhẹ đi một cách đáng sợ, không phải nhẹ vì hết co giật, mà nhẹ như thể sinh khí đang rời khỏi thân thể nhỏ bé ấy từng chút một, qua từng khe ngón tay của người cha bất lực. Mây quỳ bên cạnh chồng, tóc tai rũ rượi, trán dập xuống nền đất lạnh liên hồi đến rướm máu mà nàng không hề hay biết. Bà Sen ngồi bệt ngoài ngưỡng cửa, tay lần tràng hạt, miệng niệm Phật không ngừng, nhưng mắt bà cứ nhìn chằm chằm vào cây cung vôi trên ngưỡng cửa, nét vôi trắng vẫn còn nguyên, mũi tên vẫn chĩa ra cổng, vậy mà thứ cần ngăn, nó vẫn vào được, bằng một con đường nào đó mà người sống không nhìn thấy.
Cơn sốt kéo dài đến tận chiều. Cả làng Hạ Trạch xôn xao. Hàng xóm kéo đến đứng ngoài sân, ai cũng thương xót, ai cũng thì thầm. Có người mang đến lá thuốc, có người mang đến bùa giấy, có người chỉ đứng nhìn rồi lắc đầu ra về. Tư nhận hết mọi sự giúp đỡ, thử hết mọi cách người ta mách, từ đắp lá nhọ nồi lên trán con theo cách dân gian, đến lấy nước vo gạo cho con nhấp môi, nhưng không cách nào làm cơn co giật thuyên giảm. Đứa bé yếu dần ngay trước mắt cha mẹ nó, một cách chậm rãi và tàn nhẫn, như ngọn đèn dầu bị gió vô hình thổi, cứ lụi dần, lụi dần mà không ai che chắn được.
Đến lúc mặt trời sắp lặn sau rặng tre cuối làng, An bỗng mở mắt. Đôi mắt trong veo của đứa bé nhìn thẳng vào mặt cha nó một lúc rất lâu, không khóc, không co giật, yên tĩnh đến lạ thường. Tư mừng đến phát điên, tưởng con đã qua cơn nguy kịch. Ông áp mặt xuống sát mặt con, gọi tên con bằng giọng nghẹn ngào.
- An. Con tỉnh rồi phải không con. Cha đây. Cha đây con.
Nhưng đó chỉ là khoảnh khắc tỉnh táo cuối cùng trước khi ra đi, như ngọn đèn bùng sáng lần chót trước khi tắt hẳn. Đứa bé thở hắt ra một hơi dài, người mềm nhũn trong tay cha, đầu ngoẹo sang một bên. Tiếng khóc của Mây xé lên trong căn nhà tối dần. Bà Sen gục xuống ngưỡng cửa. Ông lang đứng lặng, tháo khăn xếp cầm trên tay, cúi đầu thật thấp.
Tư vẫn bế con trên tay, không dám tin. Ông lay nhẹ, gọi khẽ, áp tai vào ngực con nghe ngóng. Ngực đứa bé im lìm. Ông đưa ngón tay run rẩy lên mũi con. Không còn hơi thở. Đứa con trai đầu lòng của ông, đứa bé mà ông đặt tên là An với tất cả mong ước bình an của một đời người, đã chết trên tay ông, đúng vào chiều ngày thứ một trăm của đời nó, sau một cơn sốt cao, co giật, tím tái không rõ bệnh trạng mà không một thầy thuốc nào giải thích được.
Trong cơn tê dại vì đau đớn, khi bà Hai Lựu đỡ lấy thi thể đứa bé để đặt lên giường lo liệu theo lệ, Tư bỗng nhìn thấy một điều khiến máu trong người ông đông lại. Ông giữ tay bà đỡ lại, cúi sát xuống cổ con trai mình, nín thở nhìn kỹ dưới ánh đèn dầu vừa được thắp lên.
Trên cái cổ trắng trẻo, mềm mại của An, ngay dưới quai hàm, hằn lên năm vết ngón tay mờ mờ, tím nhạt, xếp thành hình một bàn tay nhỏ đang bóp vào. Năm vết. Rõ ràng là năm vết ngón tay. Không phải vết bầm vì co giật. Không phải vết do người nhà bế đỡ. Đó là dấu vết của một bàn tay nào đó đã nắm lấy cổ con ông, bóp chặt, trong lúc cả nhà ông thức trắng quây quần bên cạnh mà không một ai nhìn thấy.
Tư ngẩng lên, nhìn khắp căn nhà đông người mà lặng ngắt, rồi ánh mắt ông dừng lại ở ngưỡng cửa buồng đẻ, nơi cây cung vôi trắng vẫn nằm nguyên vẹn, mũi tên vẫn chĩa ra cổng, như một lời chế giễu câm lặng dành cho tất cả những lệ làng và lễ nghi mà người sống vẫn tin là đủ để bảo vệ một đứa trẻ.