Vệt Sét Đầu Làng - Chương 11: Chum sành
Công an xã đến vào lúc gần trưa, cùng với một cán bộ văn hóa huyện được mời xuống hỗ trợ. Đó là một người đàn ông trung niên tên Tâm, dáng người gầy gò,…
Nội dung chương
Công an xã đến vào lúc gần trưa, cùng với một cán bộ văn hóa huyện được mời xuống hỗ trợ.
Đó là một người đàn ông trung niên tên Tâm, dáng người gầy gò, đeo kính cận, nói năng nhỏ nhẹ. Ông xem xét chiếc chum một lúc lâu, rồi gật đầu:
- Đúng là mộ chum. Tục chôn cất cổ của người Việt mình, có từ hàng trăm năm trước. Người chết được đặt trong chum sành, chôn xuống đất. Nhưng...
Ông Tâm ngừng lại, nhíu mày:
- Nhưng mộ chum thường chôn ở nghĩa địa, hoặc đất gia tộc. Chôn ngay cạnh gốc đa ở bến đò thế này... lạ lắm. Với lại, chum này còn khá mới, men còn bóng, không giống đồ cổ trăm năm.
Tuấn nghe mà tim đập nhanh. Chum không phải đồ cổ trăm năm? Vậy nó bao nhiêu năm? Năm mươi năm? Ba mươi năm? Anh không dám đoán tiếp.
- Vậy giờ mình làm sao hả chú?
- Theo quy trình, mình phải khai quật cẩn thận, ghi nhận hiện trạng, rồi báo cáo lên trên. Cậu là kỹ sư trắc địa, cậu có kinh nghiệm đo đạc, cậu phụ tôi một tay.
- Dạ được.
Tuấn gật đầu. Anh đeo găng tay cao su, lấy ra chiếc chổi lông mềm chuyên dùng để quét mẫu. Anh quỳ xuống bên cạnh chiếc chum, bắt đầu quét từng lớp đất mỏng quanh miệng chum, từng chút một, cẩn thận như đang chạm vào một món đồ rất dễ vỡ.
Hậu đứng bên cạnh, tay cầm máy ảnh, chụp từng góc độ theo đúng quy trình ghi nhận hiện trường mà Tuấn đã dặn. Tay cậu run run, nhưng cậu cố giữ máy cho chắc. Đây là lần đầu tiên trong đời cậu chứng kiến một cuộc khai quật, dù chỉ là khai quật tạm thời.
Đám đông đứng ngoài vòng dây, nín thở theo dõi. Không ai nói gì, chỉ có tiếng chổi quét sột soạt, tiếng máy ảnh tách tách, và tiếng ruồi vo ve không ngớt. Mùi đất ẩm bốc lên, quyện với mùi tanh của dịch đỏ từ gốc đa, tạo thành một mùi hỗn hợp khiến ai cũng phải bịt mũi.
Lớp đất đầu tiên được gạt đi, để lộ miệng chum rộng. Lớp đất thứ hai, để lộ phần thân chum nứt vỡ. Và khi Tuấn gạt lớp đất thứ ba, bên trong lòng chum, một mảng trắng nhởn hiện ra.
Tuấn sững người. Anh đưa đèn pin rọi vào. Và anh nhìn thấy xương người.
Một bộ xương người nằm co quắp trong lòng chum, đầu gối co lên chạm ngực, hai tay ôm lấy đầu gối, đúng tư thế của người nằm trong bụng mẹ. Xương đã ngả màu vàng ố, nhưng vẫn còn nguyên vẹn, không bị vỡ nát. Và quấn chằng chịt quanh bộ xương, từ đầu đến chân, là những vòng xích đồng đã hoen gỉ xanh, siết chặt lấy từng khúc xương.
- Xương... xương người...
Hậu thều thào, tay cậu run đến mức suýt đánh rơi máy ảnh. Tuấn vội đỡ lấy máy, tự mình chụp tiếp. Tay anh cũng run, nhưng anh cố giữ bình tĩnh. Anh là người phụ trách hiện trường, anh không được hoảng.
Đám đông ồn ào. Có người hét lên, có người khóc, có người nôn. Bà Tư Sánh chen lên phía trước, vừa nhìn thấy bộ xương quấn xích đồng, bà kêu thét lên một tiếng thảm thiết rồi ngất xỉu ngay tại chỗ. Mấy người vội đỡ bà dậy, dìu ra xa, người thì đánh gió, người thì cho uống nước.
- Bà con bình tĩnh! Bình tĩnh!
Ông Tâm giơ tay trấn an:
- Đây có thể là một hình thức chôn cất cũ. Xích đồng là vật tùy táng theo tín ngưỡng xưa, không có gì đáng sợ.
Tuấn cũng cố giữ giọng bình tĩnh, phụ họa:
- Đúng vậy. Ngày xưa, người ta tin rằng xích đồng có thể trấn giữ linh hồn, giúp người chết yên nghỉ. Đây là tín ngưỡng dân gian, không có gì siêu nhiên.
Anh nói vậy, nhưng trong lòng anh đang dậy sóng. Anh đã từng đọc về tục chôn cất trong sách vở, nhưng anh chưa bao giờ nghe nói về việc quấn xích đồng quanh xương người. Xích là để trói, để giam, không phải để "giúp yên nghỉ". Ai đó đã cố tình trói buộc linh hồn người này, không cho siêu thoát. Ý nghĩ ấy khiến anh rùng mình.
Ông Hai Thành đứng trong đám đông, mặt trắng bệch. Ông nhìn bộ xương quấn xích đồng, môi ông mấp máy, như muốn nói gì đó. Rồi, không một lời nào, ông lặng lẽ quay đi, bước chân loạng choạng, khuất dần sau đám đông. Không ai để ý đến ông, tất cả đều đang dán mắt vào chiếc chum.
Chỉ có Tuấn nhìn thấy. Anh nhìn theo bóng ông Hai, trong lòng dấy lên một nghi vấn. Ông Hai đã hai lần bỏ đi khi nhìn thấy những thứ liên quan đến chiếc chum. Lần đầu là khi chum vừa lộ ra, lần này là khi xương lộ ra. Ông biết một điều. Chắc chắn ông biết một điều mà ông không dám nói.
Nhưng giờ không phải lúc hỏi. Tuấn quay lại với công việc. Anh tiếp tục quét đất, chụp ảnh, đo đạc kích thước miệng chum, độ sâu, vị trí. Anh lấy mẫu đất quanh chum cho vào túi ni lông, ghi nhãn cẩn thận. Mọi thao tác đều đúng quy trình, chuyên nghiệp, như thể anh đã làm việc này hàng trăm lần. Nhưng chỉ có anh biết, tay anh đang run, và mồ hôi đang túa ra ướt đẫm lưng áo.
Khi anh cúi xuống đo kích thước miệng chum, mặt anh ở rất gần lòng chum. Và đúng lúc ấy, anh ngửi thấy nó.
Từ trong lòng chum, lẫn trong mùi đất ẩm và mùi xương mục, bốc lên một mùi hương ngai ngái, ngọt ngọt, ấm áp. Mùi sữa mẹ. Đúng mùi hương mà anh đã ngửi thấy trong gió chiều hôm qua. Nhưng lần này, nó rõ ràng hơn, đậm đặc hơn, như thể nó phát ra từ chính bộ xương đang nằm co quắp trong chum.
Tuấn sững người. Anh nín thở, ngửi lại. Mùi hương vẫn đó, không tan biến. Mùi sữa mẹ, từ trong một chiếc chum chôn dưới đất, từ một bộ xương đã mục rữa không biết bao nhiêu năm. Điều này, về mặt khoa học, là không thể. Xương mục không thể tỏa ra mùi sữa mẹ. Không thể.
Nhưng anh đang ngửi thấy nó. Rõ ràng như ban ngày.
Anh ngẩng lên, nhìn quanh. Không ai có vẻ ngửi thấy gì lạ. Mọi người vẫn bịt mũi vì mùi tanh, mùi đất. Chỉ có anh, chỉ mình anh ngửi thấy mùi sữa mẹ. Anh bỗng thấy mắt mình cay cay, cổ họng nghẹn lại. Một cảm giác kỳ lạ dâng lên trong lòng anh: vừa ấm áp vừa đau đớn, vừa gần gũi vừa xa xôi, như thể anh đang đứng trước một người thân mà anh chưa bao giờ gặp mặt.
Anh vội đứng dậy, lùi lại vài bước, hít thở sâu. Anh tự nhủ mình đang tưởng tượng, đang bị ám ảnh bởi mùi hương hôm qua. Nhưng mùi hương ấy vẫn còn vương trong mũi anh, không sao xua đi được.
Ông Tâm bước tới, vỗ vai anh:
- Cậu Tuấn, cậu ổn không? Mặt cậu tái quá.
- Dạ... dạ con ổn. Chắc tại mùi... mùi nặng quá.
- Ừ, nghỉ một chút đi. Để tôi tiếp tục.
Tuấn gật đầu, bước ra xa, ngồi xuống bờ kè. Anh nhìn ra sông, cố trấn tĩnh lại. Nhưng trong đầu anh, hình ảnh bộ xương co quắp quấn xích đồng cứ hiện lên, cùng với mùi sữa mẹ ấm áp. Hai thứ ấy, sao mà đối lập nhau đến vậy: một bên là sự trói buộc tàn nhẫn, một bên là hơi ấm của tình mẫu tử. Rốt cuộc, người nằm trong chum này là ai? Và tại sao, anh lại có cảm giác thân thuộc đến kỳ lạ với người ấy?
Anh đưa tay lên gãi gáy, như thói quen mỗi khi căng thẳng. Ngón tay anh chạm vào vết bớt đỏ sau gáy. Và anh chợt nhận ra, vết bớt của anh đang nóng ran lên, một cách kỳ lạ, như thể nó đang phản ứng với thứ gì đó.
Tuấn rùng mình. Anh nhìn về phía chiếc chum, rồi lại nhìn xuống bàn tay mình. Trong một thoáng, anh có cảm giác như có một sợi dây vô hình đang nối giữa vết bớt sau gáy anh và bộ xương trong chum. Một sợi dây mà anh không thể nhìn thấy, không thể đo đạc, nhưng anh cảm nhận được, rõ ràng như cảm nhận được nhịp tim của chính mình. Anh lắc đầu thật mạnh, cố xua đi ý nghĩ điên rồ ấy. Không thể nào. Anh là trẻ mồ côi, lớn lên trong trại trẻ ở thành phố, chưa từng đặt chân đến cù lao này trước đây. Làm sao anh có thể liên quan đến một bộ xương chôn dưới gốc đa được? Chắc chắn là do anh mệt quá, do mùi hương kỳ lạ làm đầu óc anh mụ mị đi thôi.
Nhưng dù anh có tự nhủ thế nào, cảm giác ấy vẫn không tan biến. Nó cứ đeo bám anh, như một câu hỏi không lời đáp, như một cánh cửa hé mở mà anh không dám bước qua.
Ông Tâm sau khi xem xét kỹ lưỡng, gọi Tuấn lại:
- Cậu Tuấn, tôi có chuyện muốn nói riêng với cậu.
Hai người bước ra xa đám đông. Ông Tâm hạ giọng:
- Bộ xương này, theo kinh nghiệm của tôi, là phụ nữ. Khung xương nhỏ, xương chậu rộng. Và cậu thấy những vòng xích đồng không? Chúng được quấn rất chặt, rất có chủ ý. Đây không phải tùy táng bình thường. Đây là... trấn yểm. Người ta cố tình trói linh hồn người này lại.
Tuấn nuốt nước bọt:
- Trấn yểm? Ý chú là...
- Ý tôi là, có người không muốn linh hồn này siêu thoát. Họ muốn giam nó lại, ở đây, dưới gốc đa này. Vì sao thì tôi không biết. Nhưng cậu nên cẩn thận. Những chuyện như thế này, không đơn giản đâu.
Ông Tâm nói xong, vỗ vai Tuấn rồi quay đi, tiếp tục công việc. Tuấn đứng lặng, những lời của ông Tâm cứ vang vọng trong đầu anh. Trấn yểm. Giam linh hồn. Không cho siêu thoát. Ai lại làm chuyện tàn nhẫn như vậy với một người phụ nữ? Và tại sao lại là ở đây, dưới gốc đa này?
Anh nhìn xuống bàn tay mình, nơi vừa chạm vào vết bớt nóng ran. Rồi anh nhìn về phía chiếc chum, nơi bộ xương phụ nữ đang nằm co quắp trong xích đồng. Một câu hỏi cứ quanh quẩn trong đầu anh, không sao xua đi được: người phụ nữ này là ai? Và tại sao, khi nghĩ về bà, anh lại thấy lòng mình đau nhói như bị ai bóp nghẹt?
Nhưng đó là những câu hỏi chưa có lời đáp. Còn bây giờ, Lê Văn Tuấn chỉ là một chàng kỹ sư trẻ đang ngồi trên bờ kè, nhìn ra sông, với một vết bớt nóng ran sau gáy và một mùi sữa mẹ vương vấn không tan trong ký ức.