Vực Đáy Đập Thủy Điện - Chương 4: Tiếng Rít Từ Tuabin
Nước ép chặt vào màng nhĩ tôi bằng một lực nén buốt nhức. Cơn chấn động dưới đáy vực hất văng tôi vào chân giàn giáo cứu hộ phụ trợ, nơi những thanh thép…
Nội dung chương
Nước ép chặt vào màng nhĩ tôi bằng một lực nén buốt nhức. Cơn chấn động dưới đáy vực hất văng tôi vào chân giàn giáo cứu hộ phụ trợ, nơi những thanh thép chữ I cắm sâu vào mố bê tông đập Sơn La đang run rẩy từng chập liên hồi. Tôi dùng hết sức bình sinh ghì chặt hai bàn tay bọc cao su vào gióng thang kim loại, đạp mạnh chân vịt ngược dòng nước cuộn đục ngầu bùn đất để rướn người lên khoang nổi kỹ thuật ở cao trình một trăm ba mươi mét.
Khi đầu tôi trồi khỏi mặt nước bể tiêu năng phụ, van thở tự động phụt ra một luồng khí nén rát bỏng. Tôi giật tung mặt nạ lặn, hớp lấy ngụm không khí sặc sụa mùi dầu mỡ công nghiệp và khói máy phát điện dự phòng.
"Anh Hải! Nắm lấy dây!"
Tiếng Thành gào lạc cả giọng vang vọng từ cầu trục bên trên. Cậu ta thả chiếc cáp cứu sinh gắn móc khóa an toàn xuống sát mặt nước. Tôi móc vội chốt thép vào đai lưng D-ring của áo lặn, hai cánh tay bủn rủn vì hạ thân nhiệt bám chặt vào thành sàn thao tác khi mô tơ tời điện quay rít lên, nhấc bổng tôi khỏi mặt nước đang sôi bọt xám ngoét.
Hai chân tôi vừa chạm xuống sàn bê tông ướt nhẹp, chấn động dưới lòng đập dội thẳng qua đế ủng cao su. Mặt sàn rung bần bật như mặt trống bị nện bằng búa tạ.
"Đưa tôi bình xịt cồn khử trùng và dao cắt ống!" Tôi ho sặc sụa, phun ra một búng nước nhớt nhầy mang vị tanh tưởi lợm giọng. "Tổ máy số ba có tín hiệu gì bất thường không?"
Thành vừa run rẩy cắt chốt bình khí Trimix khỏi lưng tôi vừa lắp bắp chỉ tay về phía cửa ngầm dẫn sang gian máy trung tâm:
"Báo động cấp một vừa hú cách đây hai phút! Màn hình điều khiển báo áp suất buồng xoắn tuabin tổ máy số ba nhảy vọt qua ngưỡng cho phép ba mươi phần trăm! Ông Khang ra lệnh đóng van đĩa khẩn cấp nhưng cánh van bị kẹt cơ học ở góc mở bốn mươi độ!"
"Còn Lâm thì sao?" Tôi nắm chặt lấy cổ áo bảo hộ của Thành. "Lâm đang làm nhiệm vụ kiểm tra cảm biến rung chấn ở hành lang dẫn dòng buồng xoắn, cậu ấy đã rút lên chưa?"
Mặt Thành trắng bệch không còn một giọt máu. Cậu ta lắc đầu:
"Chưa! Cáp tín hiệu đàm thoại của Lâm bị đứt ngay lúc nền đập bắt đầu rung giật. Anh Khang đang chuẩn bị kích hoạt van xả cát đáy để giảm tải áp lực thủy tĩnh cho buồng xoắn, nếu van đó mở toang, Lâm sẽ bị hút thẳng vào cửa xả!"
Tôi không kịp tháo bộ đồ lặn màng khô nặng trĩu trên người. Tôi giật chiếc cờ lê tự động dài nửa mét cài bên hông giàn lặn, sải bước lao qua đường hầm kỹ thuật số bốn.
Hành lang bê tông cốt thép dày ba mét dẫn vào gian máy trung tâm bình thường vốn sáng rực ánh đèn huỳnh quang công nghiệp, giờ đây chìm trong ánh chớp vàng rực của hệ thống đèn báo nguy cấp. Tiếng còi hú chói tai dội vào các vách đá hoa cương nghe buốt óc. Dọc theo rãnh thoát nước dưới chân tôi, từng vệt nước màu nâu sẫm sủi bọt nhớt đang trào ngược lên từ các lỗ khoan giảm áp, bốc ra thứ mùi hôi thối của bùn đáy ngàn năm bị khuấy đảo. Mùi tanh lợm của dịch nhờn sinh vật hòa quyện với mùi dầu bôi trơn tuabin cháy khét lẹt tạo thành một bầu không khí ngột ngạt đến nghẹt thở.
Tôi tông bung cánh cửa thép ngăn cháy của buồng điều khiển trung tâm tổ máy số ba.
Bên trong gian phòng rộng cả trăm mét vuông, hàng chục màn hình máy tính SCADA đang nhấp nháy những vệt đỏ cảnh báo lỗi kỹ thuật nghiêm trọng. Ba kỹ sư ca trực đứng túm tụm quanh bàn điều khiển chính, mồ hôi đầm đìa trên trán. Ông Khang đứng tựa cả hai tay lên mép bàn kim loại, khuôn mặt xám xịt như tro nguội, hai mắt dán chặt vào công tơ mét đo dao động trục chính của tuabin Francis.
Kim đồng hồ cơ khí của máy đo độ rung đang lắc điên cuồng từ dải xanh an toàn năm mươi micron sang thẳng dải đỏ bốn trăm micron. Trục quay nặng hàng trăm tấn nối bánh xe công tác với rotor máy phát điện đang bị một ngoại lực vô hình bẻ cong từng nhịp.
"Khang! Dừng ngay việc mở cửa van xả đáy lại!" Tôi bước xộc tới, đập mạnh chiếc cờ lê kim loại xuống mặt bàn điều khiển, tạo ra một tiếng 'chát' đanh gọn át cả tiếng còi báo động.
Ông Khang giật nảy mình, quay phắt lại nhìn tôi. Đôi mắt người đàn ông lớn tuổi vằn lên những tia máu đỏ lòm vì căng thẳng:
"Cậu nói cái gì? Cậu có biết nếu áp lực buồng xoắn vượt quá bốn mươi át mốt phe thì toàn bộ vỏ thép đúc dày tám phân của tổ máy số ba sẽ nổ tung không? Khi buồng xoắn vỡ, hàng vạn mét khối nước áp lực cao sẽ thổi bay bức tường ngăn gian máy, dìm chết toàn bộ kỹ sư trực vận hành và đánh sập hệ thống lưới điện quốc gia! Tôi phải mở van xả cát để hạ áp ngay lập tức!"
"Lâm vẫn còn kẹt ở khoang tiêu năng hành lang dẫn dòng ngay sau buồng xoắn!" Tôi gằn từng tiếng, chỉ thẳng tay vào sơ đồ mặt cắt thủy lực đang nhấp nháy trên màn hình chính. "Nếu anh mở van xả lúc này, độ chênh cột nước sáu mươi mét sẽ tạo ra một luồng xoáy hút ngược có vận tốc ba mươi mét một giây. Toàn bộ lồng thao tác của thợ lặn kỹ thuật sẽ bị bẹp dúm rồi tống thẳng ra lòng sông như một cục giẻ rách!"
"Nhưng trục tuabin đang rít lên!" Một kỹ sư trẻ bên cạnh run rẩy thốt lên, ngón tay run lẩy bẩy trên phím bấm cơ học. "Các anh nghe đi! Đó đâu phải âm thanh va đập thủy lực thông thường!"
Cả gian phòng đột ngột rơi vào một khoảng lặng nghẹt thở khi tiếng còi báo động tạm ngắt nhịp chu kỳ.
Từ dưới sàn bê tông cốt thép dày hàng mét bên dưới chân chúng tôi, một âm thanh kinh hoàng truyền thẳng qua khối kim loại khổng lồ dội lên.
Đó là một tiếng rít dài, nhức nhối và the the, sắc nhọn tựa như hàng vạn mũi khoan thép đang cào xé lên bề mặt cánh quạt tuabin. Nhưng đan xen giữa tiếng ma sát kim loại chói tai là một âm vang trầm đục, rung chuyển tận đáy lồng ngực người nghe, tựa như một tiếng gầm gừ nghẹn ứ của một loài bò sát khổng lồ đang bị kẹt thân mình trong đường ống dẫn dòng. Khối bê tông của mố đập rung bần bật theo từng nhịp thở của âm thanh ma quái đó.
"Nó... nó đang ở trong buồng xoắn..." Giọng ông Khang run rẩy, bàn tay buông thõng khỏi cần gạt điều khiển xi lanh thủy lực. "Một đàn cá tầm hay một thân gỗ trôi dạt không thể nào tạo ra xung lực rung lắc lớn đến mức bẻ cong được trục thép đường kính một mét hai mươi..."
"Dưới đáy hồ không có thân gỗ nào cả!" Tôi siết chặt bàn tay, móng tay găm sâu vào lòng bàn tay qua lớp găng cao su. "Khe nứt địa chất dưới chân bệ van số ba đã mở toạc. Tôi đã nhìn thấy nó bằng mắt mình. Một sinh vật có lớp vảy kim loại to bằng chiếc đĩa và mào đỏ dựng đứng. Nó bị dòng xoáy hút nước cưỡng bức lôi thẳng vào hành lang dẫn dòng của tổ máy số ba!"
Khuôn mặt của các kỹ sư trong phòng điều khiển đồng loạt biến sắc. Họ nhìn tôi bằng ánh mắt hoang mang tột độ, nhưng những con số nhảy múa loạn xạ trên màn hình cảm biến áp suất và biểu đồ dao động sóng hạ âm hiển thị dạng hình sin dị thường đã tước đi quyền nghi ngờ của họ.
"Thành! Đi với tôi ra giếng cứu hộ buồng xoắn!" Tôi quay người kéo mạnh tay áo người đồng nghiệp trẻ. "Lấy theo tời kéo thủy lực cầm tay và hai cuộn cáp cứu sinh gia cường bọc sợi kevlar! Chúng ta phải đưa Lâm ra ngoài trước khi sinh vật đó xé toạc tấm lưới chắn rác cuối cùng!"
Chúng tôi lao ra khỏi phòng điều khiển, chạy thục mạng dọc theo sàn thép kỹ thuật treo lơ lửng trên giếng xả đáy.
Không khí ở đây ẩm ướt và lạnh ngắt. Bên dưới sàn hoa cương đục lỗ, họng xả đáy của tổ máy số ba hiện ra như một miệng vực sâu hun hút dẫn thẳng xuống lòng sông Đà. Nước từ buồng xoắn rò rỉ qua các khe roăng cao su chịu lực, bắn lên thành từng chùm tia nước sắc lẹm như mũi kim, rít xé gió trong không gian hẹp.
"Lâm! Cậu có nghe thấy tôi không?" Tôi cúi rạp người xuống miệng giếng kỹ thuật, ghé miệng vào ống loa đàm thoại bằng đồng nguyên chất nối thẳng xuống lồng thao tác ngầm.
Từ đầu dây bên kia, tiếng rè rè của sóng âm bị nhiễu loạn vang lên lẫn trong tiếng thở dốc hoảng loạn tột độ của Lâm:
"Anh Hải... cứu tôi... có cái gì đó... nó đang quẫy đạp ngay sau tấm vách ngăn buồng xoắn... Tấm lưới thép chắn rác đường kính hai mươi phân bị nó uốn cong như dây chì... Nó đang trườn qua khe hở..."
"Bình tĩnh! Giữ chặt chốt neo an toàn!" Tôi gào vào ống nói, đồng thời giật lấy móc cáp kevlar từ tay Thành móc vào ròng rọc treo trên dầm chữ I. "Tôi đang thả tời xuống! Cậu chỉ cần với tay bấm chốt khóa ngực vào móc cẩu!"
Thành nghiến răng ấn nút xả cáp của mô tơ tời điện cầm tay. Sợi cáp bọc thép bện dù lao vun vút xuống đáy giếng sâu hai mươi mét, nơi ánh đèn cao áp công nghiệp công suất hai nghìn oát đang chiếu rọi một vùng nước đục ngầu, sủi bọt trắng xóa như một vạc dầu sôi.
Qua làn sương nước mịt mù, tôi nhìn thấy lồng thao tác cứu hộ bằng thép ống tròn đang chao đảo dữ dội giữa dòng nước xiết. Lâm đang đứng bên trong, một tay ghì chặt vào cột lồng, tay kia giơ lên cố gắng đón lấy chiếc móc cẩu đang đung đưa.
Khuôn mặt người thợ lặn trẻ tuổi lộ rõ sau lớp kính mũ lặn nửa mặt, co rúm lại vì nỗi kinh hoàng tột độ.
Ngay phía sau lưng cậu ta, tấm vách ngăn bằng thép hợp kim ngăn cách buồng xoắn tuabin với giếng xả đang từ từ phồng rộp lên. Từng chiếc đinh tán đường kính năm phân bật tung ra khỏi mối hàn với những tiếng 'chát chát' như đạn bắn, văng đập chan chát vào thành vách bê tông.
"Kéo lên! Thành, kéo tời lên ngay!" Tôi gào thét khi nhìn thấy đầu móc cáp vừa sập vào khóa ngực của Lâm.
Động cơ tời điện gầm rú, cuộn cáp gia cường căng tròn như dây đàn guitar đại phong cầm. Lồng thép cứu hộ nhấc bổng Lâm rời khỏi mặt nước cuộn xoáy được khoảng hai mét.
Đúng lúc đó, tấm vách ngăn thép cuối cùng bị xé toạc thành một mảng rách nham nhở.
Từ trong miệng ống buồng xoắn tối om như mực, một khối cơ bắp khổng lồ màu xám đen phóng vút ra ngoài với một gia tốc vượt xa mọi quy luật thủy lực học thông thường. Chuyển động của nó nhanh đến mức ánh đèn cao áp chỉ kịp bắt được một vệt sáng kim loại phản chiếu lấp loáng từ hàng ngàn lớp vảy xếp chồng lên nhau.
Không gian buồng xả ngập tràn một thứ mùi tanh nồng nặc đến nghẹt thở, tanh hơn cả máu cá ươn trộn với bùn lầy mục rữa lâu năm.
Một chiếc đầu dẹp rộng hơn một mét trồi lên khỏi mặt nước xoáy. Đỉnh đầu nó mang một chiếc mào thịt đỏ tươi như cục máu đông khổng lồ, những gai xương tua tủa dựng đứng phát ra ánh lân tinh ma quái giữa màn nước xối xả. Đôi mắt màu vàng đục không có con ngươi của con quái thú đảo quanh trong bóng tối, rồi khóa chặt vào bóng người đang lơ lửng trên sợi cáp.
"Lâm! Co chân lên!" Tôi hét lên đến rách cả thanh quản, hai tay bám chặt vào lan can thép muốn lao xuống.
Con thú khổng lồ uốn cong thân mình đồ sộ dưới đáy giếng, tạo ra một luồng sóng xung kích thủy lực đẩy bay hàng chục khối nước hất tung lên tận sàn công tác nơi tôi và Thành đang đứng. Nó há to chiếc mõm dài lởm chởm những hàng răng nhọn hoắt mọc so le như răng cưa thép, lao thẳng lên không trung.
Một cú đớp kinh hoàng diễn ra trong chớp mắt.
Âm thanh kim loại bị nghiền nát rợn người vang lên xé toạc màng nhĩ. Chiếc lồng thép bảo hộ chịu lực mười tấn bị bộ hàm khổng lồ cắn bẹp dúm như một vỏ lon bia rỗng. Sợi cáp gia cường bọc sợi kevlar chịu tải cực đại giật căng lên một tiếng 'phựt' khô khốc, đứt phăng thành từng sợi tơ tơ tơi tả dưới lực giằng xé khủng khiếp.
Tiếng thét của Lâm bị dập tắt hoàn toàn trong tiếng nước đổ ầm ầm.
Con quái thú quẫy mạnh chiếc đuôi dài ngoằng phủ đầy vảy giáp, quất thẳng vào mố trụ bê tông khiến cả hành lang rung chuyển dữ dội. Lực va đập hất văng tôi ngã ngửa ra sàn xi măng, cằm đập mạnh xuống đất chảy máu.
Khi tôi gượng dậy bò rạp ra mép lan can, khoảng không dưới đáy giếng chỉ còn lại mặt nước đang cuộn tròn thành một chiếc phễu khổng lồ. Bọt nước xám đục trồi lên ùng ục, nhuộm đẫm một màu máu đỏ tươi loang lổ khắp miệng họng xả.
Chiếc mũ lặn kỹ thuật của Lâm trôi dạt lờ đờ trên xoáy nước, lớp kính cường lực phía trước đã bị cắn vỡ vụn thành từng mảnh nhỏ, bên trong dính đầy những mảng thịt vụn và chất dịch nhầy màu đen nhờn bóng.
"Nó... nó nuốt chửng cả chiếc lồng rồi..." Thành ngồi bệt xuống sàn bê tông ướt sũng, hai bàn tay ôm chặt lấy đầu, toàn thân run rẩy mất kiểm soát. "Thép ống chịu lực mười tấn... nó nghiền nát như bẻ bánh đa..."
Tiếng rít từ tuabin đột ngột biến mất.
Bánh xe công tác của tổ máy số ba dường như đã được giải phóng khỏi vật cản, nhưng âm thanh cơ khí đều đặn quen thuộc của nhà máy điện không hề quay trở lại. Thay vào đó là tiếng nước xả lũ từ ống xả tràn ngầm gầm thét như sấm động, cuốn trôi toàn bộ dấu vết của cuộc thảm sát ra lòng sông Đà mịt mù đêm tối.
Tôi đứng chết trân bên miệng giếng xả, máu từ cằm nhỏ từng giọt hòa vào dòng nước tanh tưởi dưới chân. Mọi quy chuẩn kỹ thuật an toàn của Đại học Bách khoa, mọi kinh nghiệm lặn sâu tám mươi mét của chứng chỉ PADI Divemaster, tất cả những bản vẽ kết cấu bê tông cốt thép nghìn tỷ của tập đoàn đều trở thành những mảnh rác rác rưởi vô nghĩa trước sức mạnh nguyên thủy vừa trỗi dậy từ lòng đất.
Hệ thống máy móc hiện đại không thể ngăn cản được sinh vật này. Nó không thuộc về những tính toán cơ học của con người.
Nửa giờ sau, điện đàm từ trạm quan trắc hạ lưu cách chân đập ba cây số réo vang dồn dập trong máy bộ đàm của tôi. Giọng người bảo vệ trực ca đêm ở bến đò bản địa vang lên hớt hải, vỡ vụn qua tiếng gió gầm:
"Kỹ sư Hải! Có một thi thể công nhân trôi dạt vào dải bồi cát ven lòng hồ phía bản Mường! Lưng nạn nhân... toàn bộ phần da thịt trên lưng bị xé nát bởi những vết siết kỳ lạ lắm! Anh xuống đây ngay đi!"